08092014-AhamyatProstat-04در نخستین انتخاباتی که پس از انتصاب وی به رهبری در سال 1368 برگزار شد (1 )، گوینده اخبار از او به نام «رهبر معظم» یاد نموده و ذکر کرد که با خودکار سبز رای خود را نوشته و به صندوق انداخته است. در آن زمان بسیاری بر این باور بودند که انتساب نام «رهبر معظم» و ذکر چنین جزئیاتی در مورد وی آنهم چند ماه پس از فوت آیت الله خمینی رفتار شایسته ای نیست، به ویژه که وی یک شبه از حجت الاسلام به رهبر تبدیل شده بود. پس از گذشت 25 سال از آن تاریخ اما وی از چنان اهمیتی برخوردار شده که انجام عمل ساده پروستات او نیز در رسانه های مختلف فارسی زبان خارجی انعکاس یافته است.
در میان انبوه اخبار تقریبا مشابه روزهای اخیر، انتشار خبر عمل جراحی پروستات رهبر نظام ولایت فقیه بیش از همه به چشم آمد. این خبر بلافاصله عنوان اول خبرگزاری های داخلی را یافت و در رسانه های فارسی زبان خارج از ایران نیز انعکاس یافت. گرچه در سالهای گذشته نیز شایعاتی در مورد بیماری وی منتشر و حتی گمانه هایی مبنی بر مرگ وی زده شده است (2 )؛ اما این نوع اخبار در مورد ولی فقیه معمولا با سکوت همراه بوده و به ویژه تصویری آن منتشر نمی شده است. انتشار تصاویر رهبر در بستر بیماری با تلاش های دستگاه تبلیغاتی در مورد وی سازگار نیست. کوشش دفتر رهبری برای نورپردازی مناسب وی در جریان سفر به کردستان هم با هدف حفظ تصویر برتر وی صورت گرفته بود. اما انتشار تصاویر وی بر روی تخت بیمارستان به یکباره همه تلاش های اینچنینی را بی اثر نموده است.
08092014-AhamyatProstat-02روز دوشنبه 17 شهریور مصاحبه کوتاهی ولی فقیه منتشر شده که از قصد وی برای مراجعه به بیمارستان و عمل جراحی خبر می داد. این حرکت بی سابقه ای بود که با مصاحبه دکتر مرندی وزیر اسبق بهداشت و رئیس انتصابی فرهنگستان علوم پزشکی ( 3) تکمیل شد. علیرضا مرندی که از او به عنوان رئیس تیم پزشکی رهبر یاد شده به وضوح تلاش می نمود که این عمل جراحی را اقدامی کم اهمیت نشان دهد در همین حال حسن روحانی رئیس جمهور هم در بیمارستان به عیادت وی رفت. در کنار این اخبار و تا پیش از ظهر تعدادی تصویر از ولی فقیه بر روی تخت بیمارستان منتشر شد که موجب تعجب بسیاری از افراد شده بود. این اقدام سایت های خبری از همان میانه روز مورد توجه بسیاری از شهروندان قرار گرفته و این پرسش را ایجاد کرده بود که چرا در این مورد خاص چنین خبر رسانی کم سابقه ای صورت می گیرد؟
رفتارهای نظام ولایت فقیه در مورد انتشار اخبار مربوط به رهبری مشابهت هایی با رفتار نظام کره شمالی دارد و وجه مشترک هر دوی آنها تلاش برای نمایش چهره اندیشمند، بدون نقص، مهربان، استوار، و قابل تکیه از رهبر است، اما نمایش تصاویر ولی فقیه در روز 17 شهریور 1393 بر روی تخت بیمارستان، برای بسیاری یادآور نمایش تصاویر آیت الله خمینی بر روی تخت بیماری در سال 1368 و تصاویر هفته های گذشته از آیت الله مهدوی کنی بوده است. این موضوع در تمام روز مهمترین خبر قابل ذکر در بین شهروندان بود.
08092014-AhamyatProstat-03تردیدی نیست که ماجرای بیماری، مرگ و حذف سریع بازمانده های آیت الله خمینی درسی بزرگ و عملی برای رهبر بوده است. دلیلی ندارد که آنچه وی و سایر حواریون با بنیانگذار نظام ولایت فقیه کردند، در مورد سید علی خامنه ای روا داشته نشود به ویژه که او از نفوذ معنوی بسیار کمتری برخوردار است. تلاش های فراوان دفتر رهبری برای ساخت چهره قدسی و تثبیت اقتدار وی با مقاومت های بسیاری چه در بین روحانیون، و چه کارگزاران جمهوری اسلامی مواجه شده است. وی همچنین از ابتدا پایگاه مردمی درخوری نداشته و پس از دخالت مستقیم در جریانات انتخابات سال 1388 و خطاهای راهبردی در حل مسئله هسته ای، به شدت مورد پرسش جریانات سیاسی قرار گرفته است. در حالی که تریبون های رسمی مملو از سخنان افرادی است که تلاش می کنند خود را تابع محض ولی فقیه نشان دهند، افراد کلیدی پشت پرده نشان داده اند که در مقاطع حساس به جای تبعیت از رهبر به گونه ای رفتار می کنند که وی را در موقعیت های دشوار قرار داده و به سمت و سوی مطلوب خود هدایت می کنند، بزرگترین متهمین چنین اقداماتی سران نظامی و فرزند وی هستند که نخستین حلقه پیرامون او را تشکیل می دهند. شخص رهبر و حلقه معتمدین وی به اندازه کافی تجربه کسب کرده اند که از موضوع شکل پوشش خبری جریان عمل جراحی پروستات وی به سادگی عبور نکنند.
یک سناریوی محتمل و متناسب با رفتارهای قبلی جمهوری اسلامی درباره عمل جراحی رهبر خودداری از انتشار آن بود، اما نحوه انتشار و پیگیری این خبر نشان می دهد که برای این موضوع سناریوهای دیگری پیش بینی شده بوده است. تلاش برای ایجاد فضای احساسی و افزایش محبوبیت رهبر یکی از سناریوهای احتمالی است؛ اما اگر بدون درغلطیدن در توهم توطئه و با خوش بینی کمتری به این موضوع نگاه کنیم، می توان سناریوی دیگری را نیز در نظر گرفت. آیا انتشار خبر عمل جراحی و به ویژه تصاویر ولی فقیه بر روی تخت بیمارستان حاکی از تلاش برای آماده سازی زمینه حذف فیزیکی وی نیست؟ نمایش رهبر بیمار و سالخورده ای که ناتوان بر روی تخت بیمارستان خوابیده است نشان دهنده اهمیت پروستات وی نیست اما احتمالا حاکی از تلاش برای کاهش اهمیت وی و آماده سازی اذهان برای پذیرش جانشین اوست؛ مگر اینکه بپذیریم باز هم دستگاه عریض و طویل رهبری نتوانسته حتی موضوع یک عمل سرپایی را هم مدیریت کند.

پی‌نوشت:

[1] پنجمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در ۶ مرداد ۱۳۶۸ بر‌گزار شد.

[2] سلامتی رهبر انقلاب اسلامی از شایعات تا واقعیت، خبرگزاری فارس، 4/11/1385

[3] انتقاد بهروز برومند عضو فرهنگستان علوم پزشکی به انتصاب علیرضا مرندی به ریاست فرهنگستان

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)