با توجه به تنزل سطع معشيتي اقشار متوسط و پايين جامعه و همچنين گراني پوشاک نو، يکي‌ از مشاغلي‌ که‌ با توجه‌ به‌ نيازهاي‌ جامعه‌ در چند سال‌ اخير به‌ وجود آمده‌، فروش‌ لباس‌هاي‌ دست‌ دوم‌ خارجي‌ در فروشگاه‌هاي‌ موسوم‌ به‌ «تاناکورا» است‌. تعداد اين‌ فروشگاه‌ها در شهرهاي‌ بزرگ‌ بويژه‌ تهران‌ در حال‌ افزايش‌ است‌ بطوري‌ که‌ در مناطق‌ مختلف‌ تهران‌ بويژه‌ قسمت‌ جنوبي‌ پايتخت‌ با در نظر گرفتن‌ شرايط‌ اقتصادي‌ پايين‌، افراد به‌ مراتب‌ بيشتر از ساير قسمت‌ها ديده‌ مي‌شود.

همچنين يکي از عواملي که موجب استقبال پاره اي از شهروندان از اين فروشگاه ها مي‌شود، پوشيدن لباس هاي برند خارجي است. اين عده که توانايي خريد لباس هاي برند خارجي نو را ندارند پوشاک مورد نياز خود را از فروشگاههاي تاناکورا خريداري مي کنند. آن چه بين توليدکنندگان و مصرف کنندگان اين نوع پوشاک مشترک است فقر معيشتي آن‌ها است. کارگراني که در بدترين شرايط شغلي در کشورهاي آسيايي چون بنگلادش و پاکستان و سري لانکلا با روزي چند سنت و تحت فرامين آمرانه‌ي کارفرما کار مي کنند تا براي معروف ترين و پرسابقه ترين برندهاي جهاني انواع پوشاک در رنگ‌ها و اندازه هاي مختلف را توليد کنند. و از سوي ديگر اقشار فقيري که هم به دليل فقر معيشتي و هم با انگيزه مصرف لباس هاي با دوام با مارک هاي خارجي اين نوع لباس ها را تهيه مي کنند.

تاناکورا

چرا تاناکورا؟

اکثر ما سريال «سال هاي دور از خانه» را به ياد داريم. اين سريال ژاپني که در سال هاي جنگ ايران و عراق از تلويزيون پخش مي شد روايت داستان زندگي شخصيت اصلي سريال يعني «اوشين تاناکورا» است که در سنين پيري خاطرات زندگي سختش از زمان کودکي تا بزرگسالي را تعريف مي کند. فروشگاه‌هاي لباس‌هاي دست دوم، نام تاناکورا را از نام فاميل «اوشين تانوکورا» که در سريال مذکور صاحب و گرداننده فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي تانوکورا است، وام گرفته‌اند.

پز عالي، جيب خالي!

در مورد پوشاک تاناکورا و پوشيدن لباس هاي دست دوم، مردم نظرات متفاوتي دارند، عده اي معتقدند اين راه بهترين روش براي تهيه پوشاک خارجي با کيفيت خوب است که نمونه نو آن بسيار گران است و پاره اي باور دارند استفاده از اين لباس ها غيربهداشتي است و حتي کساني هم هستند که اين روش را مغاير با کرامت انساني خود مي دانند اما آن چه همه در آن اتفاق نظر دارند اين است که فقر و عدم توانايي مالي براي تهيه پوشاک باکيفيت خارجي باعث روي آوردن عده اي به مغازه هاي تاناکورا مي شود.

در يک‌ فروشگاه‌ حوالي‌ ميدان‌ خراسان‌ پسر جواني‌ پيراهني‌ را انتخاب‌ کرده‌ و آن‌ را به‌ تن‌ مي‌کند و جلوي‌ آينه‌ قدي‌ داخل‌ فروشگاه‌ مي‌ايستد تا لباس‌ خود را بهتر ورانداز کند. او مي گويد اين پيراهن ۲۰ هزار تومان است اما بخواهم نوي همين را تهيه کنم بايد دست کم ۷۰ هزار تومان خرج کنم.  او در ادامه مي‌گويد: من‌ خيلي‌ تنوع‌ طلب‌ هستم‌، دوست‌ ندارم‌ يک‌ لباس‌ را بيش‌ از دو يا سه‌ مرتبه‌ بپوشم‌. از طرفي‌ وسع‌ مالي‌ام‌ هم‌ اجازه‌ نمي‌دهد که‌ بخواهم‌ از جاهاي‌ شيک‌ دايماً خريد کنم‌. در واقع‌ جيبم‌ با روحيه‌ام‌ اصلاً سازگاري‌ ندارد. براي‌ همين‌ از اينجا خريد مي‌کنم‌.

در فروشگاه ديگري در حوالي‌ ميدان‌ امام‌ حسين‌ دختر جواني‌ مي‌گويد: من‌ شخصاً نظر مثبتي‌ نسبت‌ به‌ اين‌ فروشگاه‌ها ندارم‌. وقتي‌ وارد مي‌شوم‌، دلم‌ مي‌گيرد. بوي‌ تازگي‌ و نويي‌ نمي‌دهند. معلوم‌ نيست‌ اين‌ لباس‌ها را قبلاً چه‌ کسي‌ پوشيده‌ است‌. شايد آن‌ فرد بيمار بوده‌، يا ناراحتي‌ پوستي‌ داشته‌، اين‌ لباس‌ها وسيله‌ مناسبي‌ براي‌ انتقال‌ ميکروب‌ و بيماري‌ به‌ انسان‌ سالم‌ است‌. شايد هم‌ صاحب‌ اصلي‌ اين‌ لباس‌ مرده‌ باشد که‌ تصور اين‌ از همه‌ وحشتناک‌تر است‌ که‌ آدم‌ لباس‌هاي‌ يک‌ مرده‌ را بپوشد. من‌ حاضرم‌ از بي‌لباسي‌ بميرم‌، ولي‌ از تاناکورا خريد نکنم‌. اينها منبع‌ آلودگي‌اند. دولت‌ بايد در اين‌ فروشگاه‌ها و مراکز خريد غيرقانوني‌ را تخته‌ کند، اما متاسفانه‌ روزبه‌روز همانند قارچ‌ تکثير مي‌شوند و در سطح‌ شهر انشعابات‌ بيشتري‌ پيدا مي‌کنند.

کارشناس‌ بهداشت‌ چه‌ مي‌گويد؟

يکي از مسائل مطرح در استفاده از پوشاک دست دوم يا تاناکورا، رعايت موارد بهداشتي است. آيا استفاده از اين نوع پوشاک از لحاظ بهداشتي درست است؟. فروشندگان اين لباس ها معتقدند اين لباس هاي با مواد ضدعفوني کننده به خوبي شسته شده اند و مشکلي از نظر بهداشتي براي مصرف کنندگان آن ها ايجاد نمي کند اما متخصصن پوست و بيماري هاي عفوني نظري خلاف بر اين دارند و معتقدند علي رغم رعايت چنين نکاتي نمي توان از بهداشت آن ها مطمئن بود. محسن‌ احمدي‌، متخصص پوست مي گويد بسياري‌ از ميکروب‌ ها و از جمله‌ قارچ‌ها حتي‌ بعد از شستن‌ اين‌ لباس‌ها نيز از بين‌ نرفته‌ و تا مدت‌ زيادي‌ زنده‌ مي‌مانند. وي در ادامه مي افزايد جوشاندن‌، شستن‌ و اتو کردن‌ لباس‌هاي‌ دست‌ دوم‌ نمي‌تواند باعث‌ از بين‌ رفتن‌ آلودگي‌ آنها شود. از سوي‌ ديگر اين‌ لباس‌ها حامل‌ انواع‌ بيماري‌هاي‌ واگيردار پوستي‌ هستند که‌ بهداشت‌ افراد سالم‌ را به‌ مخاطره‌ مي‌اندازد.

محمدرضا حيدري، پزشک بيماري هاي عفونيد نيز معتقد است «شايد لباس هاي تاناکورا بعد از جوشاندن و شستن و اتو کردن مشکل جدي بهداشتي نداشته باشند ولي هيچ گاه نمي توان توصيه به پوشيدن آنها کرد، چرا که بسياري از ميکروب ها، شپش و گال ها حتي پس از شست وشو هم از بين نمي روند و در پرزهاي لباس باقي مي مانند، اما براي اينکه ميکروب هاي لباس از بين برود بهتر است براي مدتي در مايع پرميترين قرار دهيم تا کاملا ضدعفوني شود.»

لباس هاي تاناکورا از کجا مي آيند؟

يک سال و نيم پيش يک ساختمان چند طبقه توليدي پوشاک در بنگلادش فرو ريخت و بيش از هزار کارگر توليد کننده پوشاک زير آوار مدفون شدند. بنا به شواهد و تحقيقات بعدي علت اصلي آن واقعه بي توجهي کارفرما در تعميرساختمان بود. آن کارگران توليد کنندگان پوشاک بودند که با پايين ترين دستمزد براي پيمانکاران طرف قرار داد با معروف ترين برندهاي جهاني مانند نايکي و … کار مي کردند. اگر بازار را فرايند دنباله داري از توليد و توزيع و مصرف بدانيم، لباس هاي دست دوم عرضه شده در مغازه هاي تاناکورا، فرايندي را طي کرده اند که توليد کنندگان آن ها را کارگران فقير کشورهاي آسيايي تشکيل مي دهند و مصرف کنندگانشان را نيز اقشار متوسط رو به پايين و فقير در کشورهاي جهان سوم.

اما لباس‌هاي‌ تاناکورا از کجا وارد کشور ما مي‌شوند؟ اين‌ سوالي‌ است‌ که‌ احتمالا در ذهن‌ شما هم‌ وجود دارد و شايد به‌ پاسخ‌ آن‌ رسيده‌ باشيد. منابع‌ خبري‌ موثقي‌ در اين‌ زمينه‌ وجود ندارد اما برخي‌ از گفته‌ها حاکي‌ از آن‌ است‌ که‌ هند و پاکستان‌ از مهمترين‌ صادرکنندگان‌ لباس‌ دست‌ دوم‌ به‌ کشور ما هستند. در کنار اين‌ دو کشور از عراق‌ و برخي‌ کشورهاي‌ اروپايي‌ هم‌ نام‌ مي‌برند.

اما يک‌ اتفاق‌ نظر اين‌ است‌ که‌ لباس‌هاي‌ دست‌ دوم‌ از اروپا به‌ کشورهاي‌ فقير همچون‌ هند و پاکستان‌ و عراق‌، رايگان‌ و به‌ عنوان‌ کمک‌ فرستاده‌ مي‌شود که‌ اين‌ کشورها نيز آنها را به‌ بعضي‌ کشورهاي‌ ديگر از جمله‌ ايران‌ به‌ صورت‌ قاچاقي‌ مي‌فروشند. در شهر زاهدان‌ که‌ يکي‌ از شاهراه‌هاي‌ اصلي‌ تجارت‌ بازار اجناس‌ خارجي‌ و بويژه‌ پاکستاني‌ و چيني‌ است‌، مشهورترين‌ و شلوغ‌ترين‌ قسمت‌ بازار، محل‌ فروش‌ همين‌ لباس‌هاي‌ تاناکورا است‌.

به‌ هر حال‌ اين‌ لباس‌ها چه‌ از مرزهاي‌ شرقي‌ يا غربي‌ بيايند يا از کشورهاي‌ پيشرفته‌ اروپايي‌ به‌ کشورهاي‌ توسعه‌ نيافته‌ فرستاده‌ شوند عنوان‌ تاناکورا را يدک‌ مي‌کشند. به‌ گفته‌ فروشندگان‌، لباس‌هاي‌ تاناکورا در بسته‌ بندي‌هاي‌ ۵۰ تا ۱۰۰ کيلويي‌ به‌ آنها فروخته‌ مي‌شود. بسته‌هايي‌ که‌ تا قبل‌ از پرداخت‌ پول‌، حق‌ وارسي‌ آن‌ را ندارند. بعد از باز کردن‌ بسته‌ تعدادي‌ از لباس‌ها خوب‌ و برخي‌ غيرقابل‌ استفاده‌ و کهنه‌ هستند. اما نکته‌ قابل‌ توجه‌ آن‌ است‌ که‌ از آنجايي‌ که‌ براي‌ ورود کالاهاي‌ دست‌ دوم‌ به‌ کشور، جز در مواردي‌ خاص‌ مجوز صادر نمي‌شود لباس‌هاي‌ تاناکورا نيز به‌ صورت‌ غيرمجاز و قاچاق‌ از مرزهاي‌ شرقي‌ و غربي‌ وارد کشور مي‌شوند.

فروشنده ها چه مي گويند؟         

يکي‌ از فروشندگان‌ لباس‌هاي‌ تاناکورا مي‌گويد: ما بيشتر لباس‌ها را از طريق‌ واسطه‌ها از بازار تاناکوراي‌ مهاباد که‌ مرکز اين‌ نوع‌ لباس‌ها شناخته‌ شده‌ است‌، تهيه‌ مي‌کنيم‌. اين‌ لباس‌ها در بسته‌هايي‌ قرار دارند که‌ با سيم‌ بسته‌ شده‌اند و حدود ۳۰ تا ۴۰ کيلوگرم‌ وزن‌ داند. پس‌ از باز کردن‌ بسته‌ها و جدا کردن‌ لباس‌هاي‌ نو از کهنه‌ و پاره‌ برحسب‌ پولي‌ که‌ به‌ هر بسته‌ داده‌ مي‌شود، لباس‌ها قيمت‌گذاري‌ مي‌شود. اين‌ فروشنده‌ با اشاره‌ به‌ استقبال‌ مردم‌ از خريد اين‌ لباس‌ها ادامه‌ مي‌دهد: مردم‌ بر اساس‌ توان‌ مالي‌ خود مي‌توانند نيازهاي‌ پوشاک‌ خود را در بازارهاي‌ تاناکورا تامين‌ کنند. البته‌ اين‌ لباس‌ها کاملا بهداشتي‌ هستند. زيرا ما پس‌ از دريافت‌ تمام‌ اين‌ لباس‌ها را مي‌شوييم‌ و آنها را ضدعفوني‌ و بهداشتي‌ مي‌ کنيم‌. از اين‌ رو جاي‌ هيچ‌ آلودگي‌ در آنها باقي‌ نمي‌ماند. اما با وجود اين اظهار نظر بسياري از پزشکان معتقدند پوشاک تاناکورا حاوي آلودگيها و باکتري هايي است که با شستن از بين نمي رود و دراز مدت روي پوست تاثير گذار خواهد بود.

قيمت هاي متفاوت براي لباس هاي کهنه

جمشيد، جواني که فروشنده پوشاک تاناکورا است مي گويد لباس هاي تاناکورا بسيار ارزان تر از نمونه هاي نو است، بسياري از آن ها سال ها دوام دارند. وي در مورد قيمت گذاري اجناس تاناکورا مي گويد معمولا روال منظمي در اين مورد وجود ندارد و متناسب با عرف بازار توسط هر فروشنده اي قيمت گذاري مي شود. دراين مغازه انواع تي شرت هاي مردانه ايراني آويزان شده است که قيمت هر کدام از آن ها ۷ هزار تومان است که نمونه نو آن تقريبا ۳۰ هزار تومان است. کفش مارک کترپيلار ۲۰۰ هزار تومان و شلوار جين مردانه ۲۰ هزار تومان قيمت گذاري شده است که نمونه  هاي نو آن تقريبا  ۴۰۰ هزار و  ۷۰ هزار تومان است.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)