قسمت سوم؛ جنبش دانشجویی از ۱۸ تیر ۱۳۷۸ تا قیام دی ۱۳۹۶
۷۲ سال از واقعهای که منجر به نامگذاری ۱۶ آذر به نام روز دانشجو در ایران شد میگذرد. جنبش دانشجویی از آن روز تا کنون با فراز و نشیبهای فراوانی همراه بوده است. اما شعله مقاومت در برابر دیکتاتور از دو نوع شاهی و شیخی آن هرگز به خاموشی نگراییده است. نگاهی به پیشینه جنبش دانشجویی و فراز و نشیبهای آن در ایران.
در قسمت دوم فعالیتهای جنبش دانشجویی ایران بلافاصله پس از انقلاب ۱۳۵۷ و کودتای خمینی علیه جنبش دانشجویی و دانشگاهها پرداخته شد. در این قسمت نگاهی گذرا به جنبش دانشجویی ایران از ۱۸ تیر ۱۳۷۸ تا قیام دی ۱۳۹۶ میاندازیم.
قسمت سوم؛ از ۱۸ تیر ۱۳۷۸ تا قیام دی ۱۳۹۶
شعبده خاتمی و قیام ۱۸ تیر ۱۳۷۸ و اعتلای مجدد جنبش دانشجویی
با شروع شعبده خاتمی و بازی «اصلاحطلبی» جنبش دانشجویی نیز آماده میشد تا دوباره وظیفه خود را ایفا نماید. خاتمی که با وعده «آزادیهای سیاسی و اجتماعی» وارد صحنه شده بود تا برای حکومت ولایت فقیه عمر بیشتری بخرد چندان در مقابل جنبش دانشجویی دوام نیاورد. ۲ خرداد ۱۳۷۶ تا ۱۸ تیر ۱۳۷۸، یعنی کمی بیش از ۲ سال، عمر دوران فریبکاری خاتمی و بازشدن دست او به دست دانشجویان بود.
خیزش دانشجویی ۱۸ تیر ۱۳۷۸ با اعتراضات دانشجویی و حمله نیروهای لباس شخصی و انتظامی به کوی دانشگاه تهران آغاز شد. در روزهای بعد دامنه اعتراضات دانشجویی در سطح شهر گسترش یافت و ابعاد اجتماعی پیدا کرد. سرانجام این حرکت اعتراضی گسترده با ورود مستقیم سپاه و بسیج، در ۲۳ تیر ۱۳۷۸ سرکوب شد.
خاتمی شخصا فرمان ورود سپاه و بسیج برای سرکوب دانشجویان را داد و مهر باطل بر کارنامه از ابتدا مردود خود زد.
فیروزآبادی، «رئیس پیشین ستاد کل نیروهای مسلح» حکومت، در مورد سرکوب دانشجویان در قیام ۱۸ تیر ۱۳۷۸ گفته بود «دستور ورود سپاه و بسیج را خاتمی صادر کرد. این تصمیم شورایعالی امنیت ملی و تأیید رئیسجمهور بود. آن زمان جلوی خود بنده آقای روحانی با آقای خاتمی تماس گرفتند و گفتند وضع اینگونه و جمعبندی این است و ایشان گفتند دیگر هر تصمیمی که گرفتید انجام دهید، از این به بعد هم همینطور خواهد بود».
اما جنبش دانشجویی و حرکتهای اعتراضی مردم ایران متوقف نشد و مترصد فرصتهای آتی باقی ماند چنانچه در تابستان ۱۳۸۸ پس از تقلبات گسترده در انتخابات ریاستجمهوری ملایان، در ابعاد بسا گستردهتر بروز و ظهور یافت و ۱۸ تیر ۱۳۷۸ و اعتراضات دانسجویی سال ۱۳۸۸ به عنوان نقطه عطفی در تاریخ جدید جنبش دانشجویی شناخته شد.
ستارهدارکردن دانشجویان توطئهای برای خفهکردن جنبش دانشجویی در دوران احمدینژاد
روی کارآمدن احمدینژاد با تقلبات فراوان برای جنبش دانشجویی هزینههای بسیاری داشت. احمدینژاد از همان ابتدا شروع به توقیف نهادها و تشکلهای دانشجویی کرد. هزاران دانشجو در دوران وی ستارهدار شده و یا اخراج شدند. این سرکوب و حذف، شامل استادان دانشگاهها نیز میشد. اما جنبش دانشجویی این سرکوب را برنتابید و در سال ۱۳۸۸ که خامنهای میخواست برای دومین بار احمدینژاد را از صندوق بیرون بکشد به سرکوب احمدینژادی دانشجویان واکنش نشان داد و شعلههای قیام ۱۳۸۸ با حضور گسترده دانشجویان گر گرفت.
قیام ۱۳۸۸ و به میدان آمدن شعار «مرگ بر اصل ولایت فقیه»
۱۰ سال پس از قیام دانشجویان در ۱۸ تیر ۱۳۷۸، قیام سال ۱۳۸۸ به وقوع پیوست. این قیام نیز به مانند ۱۸ تیر ۱۳۷۸ در ابتدا با استفاده از شکافهای درونی نظام شروع شد و طولی نکشید که به شعار «مرگ بر اصل ولایت فقیه» بالغ شد. قیام سال ۱۳۸۸ وسیعترین خیزش اجتماعی در تهران پس از خیزش تاریخی ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ بود. ۲۸ سال پس از سرکوب تظاهرات مسالمتآمیز مردم تهران در سال ۱۳۶۰ و ۱۰ سال پس از سرکوب قیام دانشجویان در ۱۸ تیر ۱۳۷۸، قیامی دیگر آغاز شده بود. هر چند در طول ۲۸ سال نسلهای متعددی به دانشگاهها آمده و خارج شده بودند اما به لحاظ تاریخی، یک تداوم تاریخی در صفبندی با نظام ولایت فقیه قابل مشاهده بود. در مقطع قیام ۱۳۸۸، دانشگاه نقشی فراتر از سال ۱۳۷۸ داشت. به میزانی که جنبش سراسری اوج میگرفت و ابعاد آن گسترش مییافت، دانشگاه نیز نقش و جایگاه واقعی خود را در اعتراضات مردم ایران علیه دیکتاتوری پیدا میکرد.
پایان قسمت سوم. ادامه دارد…
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.