اعتراضات ادامهدار کامیونداران در ایران چرا؟
پیش از سال ۱۴۰۴، کامیونداران در سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۷ به دلیل نارضایتی از توزیع بار و افزایش هزینهها، خصوصاً در پایانههای بار، دست به اعتصاب زدند.
در سال ۱۳۹۷، اعتصابی گستردهتر از سالهای پیشین به علت ثابت ماندن کرایهها و افزایش هزینهها رخ داد. اعتصاب سراسری کامیونداران در ایران از روز اول خرداد ۱۳۹۷ در ۱۶۰ شهر از بیست و پنج استان ایران شروع شد.
این اعتصاب به صورت روزانه ادامه یافت. این اعتصاب در روز سهشنبه اول خرداد در دستکم هفت استان با خودداری کامیونداران از حمل بار آغاز گردید و گسترش پیدا کرد.
این موضوع و استمرار اعتصاب کامیونهای تانکر، باعث اختلال در توزیع بنزین و گازوئیل شد. همچنین، چندین جایگاه سوخت بنزین در سراسر ایران از مدار سوخترسانی خارج گشتند.
برخی از رانندگان با نصب پلاکاردهای بزرگ در جلوی کامیون خود به «گران شدن عوارض و لوازم یدکی» در عین «ثابت ماندن کرایه بار» اعتراض کردند. این اعتصاب در روز چهارم بسیاری از شهرهای کوچک و بزرگ ایران را دربرگرفت.
گسترش اعتراضات و واکنشها
روز دوشنبه هفتم خرداد ۱۳۹۷ پایانه بار تهران به اعتصاب پیوست. اعتصاب سراسری کامیونداران در روز پنجم با پیوستن گروهی از رانندگان اتوبوسهای شهری به این اعتصاب سراسری ادامه پیدا کرد.
موج دوم اعتصاب سراسری کامیونداران از روز اول مهر ۱۳۹۷ آغاز شد و به مرور بیش از سی استان ایران و دویست و سی و شش شهر را دربرگرفت.
دور دوم از اعتصابات با توجه به حل نشدن مسائل مطرح شده در دور اول اعتصاب کامیونداران در خرداد ماه و عدم تغییر وضعیت رانندگان صورت گرفت.
این دور از اعتصابات با برخوردهای امنیتی و قضایی و دستگیری عدهای از رانندگان معترض همراه بود. در روز پنجم اعتصاب کامیونداران، به منظور پایان بخشیدن به اعتصاب، پیامکی تهدیدآمیز برای رانندگان ارسال شد.
در این پیامک تلویحاً تهدید شدند در صورت عدم بارگیری، سهمیه سوخت آنان قطع خواهد شد. در این پیامک اعلام شد: براساس مصوبه شورای امنیت و نیز شرکت ملی پخش فراوردههای نفتی، برای جلوگیری از قاچاق سوخت، سهمیه سوخت رانندگانی که پس از گذشت هفتاد و دو ساعت از سوختگیری نسبت به دریافت بارنامه یا صورت وضعیت اقدام نکنند، قطع خواهد شد.
عقبنشینی اجباری و تاکتیکی حاکمیت و اعتراضات جدید
در روز بیست و یکم مهر ۱۳۹۷ سرانجام پس از کش و قوسهای فراوان، دولت با یکی از درخواستهای کامیونداران موافقت کرد. در دویست و نهمین نشست شورایعالی هماهنگی ترابری کشور، محاسبه کرایه بر پایه تن-کیلومتر تصویب شد. اما این تنها یکی از مطالبات کامیونداران بود.
در سال ۱۴۰۴، اعتصاب سراسری کامیونداران به دلیل مشکلات اقتصادی و صنفی گستردهتر و جدیتری نسبت به اعتصابهای قبلی بود.
از روز دوشنبه بیست و نهم اردیبهشت ۱۴۰۴، با اعتصاب گروهی از کامیونداران در بندرعباس آغاز شد. مرگ رانندگان و ضرر دیدن کامیونهای رانندگان در انفجار اسکله رجایی، و گزارشاتی مبنی بر ورود رانندگان ناوگان افغانستانی از مرز دوغارون و اعلام خبر افزایش حق بیمه، باعث شکلگیری اعتصابها و اعتراضاتی در نقاط مختلف شده بود.
این اعتصاب که از بندرعباس شروع شد، به سرعت به یک اعتصاب سراسری تبدیل شد و اعتراضات کامیونداران در سراسر کشور را در بر گرفت.
ریشههای اعتراضات سال ۱۴۰۴
معترضان با توقف در مسیرهای ورودی و خروجی بندرعباس، زمینهساز آغاز یک اعتصاب سراسری شدند. اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران اعلام کرد این اعتصاب سراسری به بیش از ۱۶۳ شهر ایران گسترش یافت.
اعتراضها و اعتصابها روز به روز گستردهتر شد و تعداد بیشتری از کامیونداران در سراسر کشور به این حرکت پیوستند. سایر اقشار نیز از آن حمایت کردند؛ بهطوریکه تأثیر قابلتوجهی بر اقتصاد کشور مشاهده شد.
کامیونداران در اعتراضهای خود به عوامل مختلفی اشاره میکنند، از جمله عدم تناسب کرایهها با هزینههای عملیاتی و افزایش هزینهها، شامل سوخت، بیمه، تعمیرات و لوازم یدکی، که باعث ضرر اقتصادی کامیونداران شده است.
از سوی دیگر کامیونداران درخواست کردهاند که الگوی محاسبه کرایهها بر اساس منطق رفتار هزینهها بر حسب تن-کیلومتر باشد. عامل دیگر تاثیرگذار بر اعتصاب کامیونداران، هزینههای بالای بیمه، عوارض اتوبانها، کمیسیون باربریها، تعمیرات و لوازم یدکی است که به طور قابل توجهی بر درآمد کامیونداران تأثیر میگذارد.
تغییرات سهمیه سوخت و نگرانی رانندگان
در همین حال گزارش رسانهها از مصوبه دولت برای سه نرخی شدن سهمیه گازوئیل به بهانه هدفمندی یارانهها و مقابله با قاچاق، باعث نگرانی بیشتر رانندگان شد.
هیئت وزیران حکوما ایران، بیست و هفتم فروردین ۱۴۰۴ آییننامهای اجرایی را در ارتباط با افزایش پلکانی نرخ سوخت تصویب کرد. این مصوبه از سوی دولت پزشکیان اعلام نشد بلکه رسانهها آن را از قول منابع منتشر کردند.
چند روز بعد تصویری از آییننامه منتشر شد. تصویر مدارکی که رسانهها منتشر کردند نشان میداد پلکان اول با نرخ مصوب، پلکان دوم به اندازه پنجاه درصد قیمت خرید گازوئیل و پلکان سوم به قیمت خرید گازوئیل از پالایشگاه در نظر گرفته شده است.
در حال حاضر قیمت گازوئیل با احتساب یارانه ۳۰۰ تومان و به صورت آزاد ۶۰۰ تومان در هر لیتر است. با احتساب قیمت حدودی خرید گازوئیل از پالایشگاهها، نرخهای پلکانی جدید یارانهای سیصد تومان، نیمهیارانهای ۱۲۵۰۰ و آزاد ۲۴۵۰۰ تومان خواهد بود.
نرخهای نیمهیارانهای و آزاد برای رانندگانی در نظر گرفته شده که بارنامه فعال الکترونیکی ندارند. رسانههای مختلف سقف نرخ آزاد گازوئیل را تا سی هزار تومان نیز تخمین زدهاند.
مشکلات و چالشهای کامیونداران
از سوی دیگر کامیونداران و رانندگان کامیون ایران در سالهای اخیر با مجموعهای از مشکلات اقتصادی و صنفی مواجه بودهاند. از جمله مهمترین چالشهای مطرح شده توسط این صنف میتوان به افزایش هزینههای نگهداری وسایل نقلیه، هزینه بالای تعمیرات، پایین بودن نرخ کرایه حملونقل، کاهش سهمیه سوخت، گرانی لاستیک و نبود امنیت کافی اشاره کرد.
در اعتصاب ۱۴۰۴فعالان این صنف صریحتر از گذشته نقدها و اعتراضات خود را علیه حاکمیت ملایان و خامنهای بیان کردند.
اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان با صدور بیانیهای در خصوص اعتصاب سراسری کامیونداران، این اقدام را «صدای رسای یک ملت» نامید.
تا تاریخ نهم خرداد ۱۴۰۴حداقل بیست شهروند ایرانی در ارتباط با این اعتصابها در شهرهای مختلف بازداشت شدند. حکومت ایران یارانه سوخت را برای کامیونداران کاهش داده است. پیشتر یارانه حدود سه هزار لیتر بود، اما در تاریخ آغاز اعتصاب به تنها پانصد لیتر کاهش یافته بود.
ناامنیها و وضعیت زیرساختها
کامیونداران همچنین با چالشهای متعددی روبرو هستند که آن را ناشی از سوء مدیریت حاکمیت ایران میدانند. این موارد شامل ناامنیهای گسترده به دلیل سرقتها، مشکلات در دریافت ویزا و مجوزهای کاری بینالمللی، وضعیت نامناسب زیرساختهای جادهای به دلیل بیتوجهی حاکمیت و موارد مشابه دیگر هستند.
یکی از رانندگان استان هرمزگان میگوید: «به حرف ساده است. سال قبل یک جفت لاستیک ایرانی را ۱۷ میلیون تومان میخریدم و امسال همان را ۳۵ میلیون میخریم. از لاستیک معمولی حرف میزنم نه لاستیکی بهدردبخوری که یک جفت آن ۷۵ تا ۹۰ میلیون تومان است».
جلال موسوی نایبرییس کانون کشوری کامیونداران یکی از مطالبات محوری اعتصابکنندگان را وضعیت جادهها توصیف کرده و گفته است: «بیشترین استهلاک ما ازجمله لاستیک و لوازمیدکی ناشی از خرابی جادههاست… دولت به دلیل مشکلات اقتصادی نمیتواند و نمیخواهد آن را برطرف کند چون پولی ندارد و الان دهها یا شاید صدها پیمانکار جادهای هستند که پرداخت مطالباتشان از دولت به تعویق افتاده است.»
برخورد امنیتی و گسترش اعتراضات
در روز چهارم خرداد در جریان اعتصاب سراسری کامیونداران که در بیش از چهل شهر ایران جریان داشت، نیروهای انتظامی به تجمعکنندگان حمله کرده و تعدادی از آنان را بازداشت کردند.
در هفتمین روز اعتصاب سراسری، چهارشنبه هفتم خرداد ۱۴۰۴، اعتراض کامیونداران در بیش از یکصد و سی شهر ایران ادامه یافت.
با وجود تهدیدها، بازداشتها و برخوردهای امنیتی، اعتصاب گستردهتر شد و صنوفی چون رانندگان نیسان نیز اعلام حمایت کردند. با وجود فشارهای امنیتی و بازداشتهای گسترده، اعتصاب سراسری کامیونداران و رانندگان خودروهای سنگین ایران روز جمعه نهم خرداد ۱۴۰۴ برای نهمین روز متوالی در یکصد و چهل و یک شهر ادامه یافت.
بازداشتها و واکنشهای قضایی
دادستان مرکز استان فارس، کامران میرحاجی، اعلام کرد که برای رانندگان معترض پرونده قضایی تشکیل و تعدادی نیز دستگیر شدهاند. او این رانندگان را به «اختلال در خدماترسانی و جابهجایی کالا» متهم کرد.
در ششم خرداد، یازده تن از رانندگان و کامیونداران در کرمانشاه، در پی اعتراضات صنفی و اعتصاب آنها بازداشت شدند. مقامهای قضایی این افراد را به «اخلال در نظم عمومی» و «جلوگیری از خدماترسانی» متهم کردهاند.
در هفتمین روز از اعتصاب کامیونداران، چند نفر از راننده خودروهای سنگین در کرمانشاه توسط نیروهای امنیتی حکومتی ایران بازداشت شدند.
در هفتم خرداد، در جریان اعتصاب سراسری کامیونداران، سپاه قدس گیلان از بازداشت یک شهروند در رشت خبر داد. وی به اتهام ایجاد اختلال در حملونقل جادهای، اخلال در جابجایی کالاهای اساسی، و حمایت از گروههای مخالف حکومت بازداشت شده است.
در هفتم خرداد، فرمانده انتظامی شهرستان بندرلنگه از بازداشت یک شهروند به اتهام «ترغیب و تشویق رانندگان کامیون به اعتصاب» خبر داد. در هفتم خرداد، روابط عمومی سپاه ولی عصر خوزستان اعلام کرد چند نفر به اتهام تصویربرداری از تجمعات کامیونداران در پایانه بار بندر خمینی و ارسال آن به رسانههای مخالف حکومت، شناسایی و بازداشت شدهاند.
حمایتها و تداوم اعتصاب
چهار تشکل کارگری شامل سندیکای کارگران نیشکر هفتتپه، گروه اتحاد بازنشستگان، کارگران بازنشسته خوزستان و کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری با صدور بیانیهای اعلام کردند که راهی جز اتحاد برای تغییر وضعیت «نکبتبار و ننگین» کنونی وجود ندارد.
این تشکلها در پایان بیانیه تأکید کردند: «ما در آغاز راه هستیم و باید برای تغییر سرنوشت خود، پشتیبان و حامی یکدیگر باشیم.».
بیانیه اتحادیه تشکلهای کامیونداران و رانندگان سراسر ایران در پایان هشتمین روز اعتصاب، از گسترش اعتصابها به یکصد و چهل و یک شهر و پیوستن رانندگان اتوبوس به اعتصاب خبر داده و گفته اعتصابها تا زمان رسیدن به مطالبات صنفی ادامه خواهد داشت.
این تشکل در کانال تلگرام خود، بازداشت رانندگان معترض در نقاط مختلف کشور را نشانهای از «استیصال در برابر موج خروشان عدالتخواهی» دانست و خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط آنها شد.
آمار و فشارهای امنیتی بر کامیونداران
بر اساس آمار سازمان راهداری و حملونقل جادهای، ۵۵۲ دو هزار و ۳۰۷ راننده ماشین سنگین دستکم با ۴۳۳ هزار و ۳۸۸دستگاه انواع کامیون به حملونقل مشغولاند.
اعتراض این گروه به سرعت توسط جامعه و بازار حس شد. اعتصاب سراسری کامیونداران و رانندگان خودروهای سنگین روز دوشنبه دوازدهم خرداد در حالی دوازدهمین روز خود را پشت سر میگذارد که سراسر کشور ۱۶۳ در همه ۳۱ استان را دربرگرفته است.
با پیوستن رانندگان تاکسی در شهرهایی مانند سبزوار و اراک، خانواده بزرگ حملونقل ایران در صف واحدی از مقاومت، اعتراض و همبستگی قرار گرفتهاند.
گزارشهای میدانی و تصاویر جادههای مرزی و مسیرهای اصلی کشور از جمله جاده اراک به تهران، بندر امام، خرمآباد، گلپایگان، تمرچین، باشماق، سرخس، چرمهین، زاهدان، مشهد، سبزوار و اصفهان و از پایانههای بار، نشان میدهد که فعالیت کامیونها تقریباً به صفر رسیده و پارکینگها مملو از خودروهای اعتصابی است.
در عینحال پایانه بار تهران خالی از کامیون است. کامیونداران با تأکید بر اینکه بازداشت همکارانشان از جمله نه نفر در بیجار، اتحاد آنها را مستحکمتر کرده، خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط همه همکاران بازداشت شده، شدند.
همزمان، فشارهای امنیتی بر روی کامیونداران ادامه دارد. در روز پنجشنبه ۸ خرداد ۱۴۰۴ در پایانه بار مبارکه و شاهپور اصفهان مقامات حکومتی اعلام کردند رانندگانی که اقدام به بارگیری نکنند؛ «تمام مدارکشان باطل، خدماتشان قطع و مستقیماً پرونده قضایی برایشان تشکیل خواهد شد».
[یازدهمین روز اعتصاب کامیونداران؛ تداوم نبرد برای حقوق و آزادی]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.