تعرفه برق؛ کم برای ثروتمندان، بیشتر برای اقشار ضعیف!!!
در شرایطی که بسیاری از کارشناسان پیشنهاد میدهند افزایش تعرفه برای مشترکان پرمصرف، شدیدتر از طبقات پایینتر باشد، اما بررسی پیشنویس جدید تعرفههای برق که اجرای آن از ابتدای خرداد اعلام شده، خلاف این رویکرد را نشان میدهد.
این پیشنویس حکایت از آن دارد که تمامی طبقات مصرفی با رشد بین ۲۶.۵ تا ۳۵.۵ درصدی در تعرفه روبرو هستند. با این حال ضرایب تعرفه برای گروههای پرمصرف عمدتاً بدون تغییر مانده است و در مقابل این ضرایب برای مصرفکنندگان کممصرف، افزایش داشته است.
وزیر نیروی پزشکیان در پاسخ به سوالی پیرامون سیاست وزارت نیرو در قبال تعرفههای جدید عنوان کرد تعرفهها بهصورت پلکانی بالا خواهند رفت. به گفته او، تعرفههای مصرف در حد الگو، دستخوش تغییر زیادی نمیشود. اما کسانی که از الگو فراتر میروند، مشمول تعرفه بیشتری خواهند شد. این سیاست هم در حوزه آب و هم در حوزه برق به اجرا درمیآید.
وزارت نیرو با انتشار پیشنویس جدید تعرفههای برق که از خرداد اجرایی میشود، تأکید کرده هدف آن اصلاح رفتار مصرفی مشترکان پرمصرف است. به گفته این وزارتخانه، با افزایش نرخ تعرفه، این مشترکان یا باید مصرف خود را اصلاح کنند یا بالاترین هزینه را برای برق بپردازند.
با وجود چنین ادعایی، مقایسه جدول تعرفههای برق پیشنویس با بخشنامه مهر سال گذشته، برای مناطق عادی نشان میدهد که تغییرات اعمالشده توانایی تغییر رفتار مصرفی پرمصرفها را ندارد.
تعرفه یا تسرقه؟
در ابتدا باید به شیوه محاسبه تعرفهها توجه کرد. فرمولی که وزارت نیرو به کار گرفته، تعرفه را حاصل ضرب «ضریب» در «هزینه تأمین برق» تعریف میکند. بنابراین حتی اگر هزینه تأمین ثابت باشد، تغییر ضریب، تعرفه را تغییر میدهد.
بررسیهای آماری بین پیشنویس جدید و مصوبه مهر سال گذشته نشان میدهد که همه پلکانهای مصرف گروه کممصرف، با افزایش ضریب روبرو شدهاند. برای نمونه، مصرف بین صفر تا ۱۰۰ کیلووات ساعت، از ضریب ۰.۱۴۲ به ۰.۱۴۶ افزایش یافته است.
مصرف بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلووات ساعت نیز اکنون باید ۰.۱۷ برابر هزینه تأمین برق پرداخت کند. این در حالی است که قبلاً این ضریب ۰.۱۶۶ بوده است.
در ماههای گرم، برای همین گروه مصرفی، ضریب از ۰.۳۵۵ به ۰.۳۶۵ افزایش پیدا کرده است. این نشان میدهد تعرفههای کممصرفها در همه سطوح، رشد داشتهاند.
در مقابل، برای طبقات پرمصرف تغییر چندانی رخ نداده است. دادههای رسمی تأیید میکنند که در ۱۰ طبقه از ۱۲ طبقه پرمصرف، ضرایب تعرفه در ماههای گرم و غیرگرم، بین ۰.۵ تا ۵ برابر ثابت ماندهاند.
نتیجه این سیاست آن است که رشد تعرفه برای کممصرفها بین ۲۹.۵ تا ۳۰ درصد بوده است. در حالی که بسیاری از طبقات پرمصرف، افزایش تعرفهای کمتر از این میزان را تجربه کردهاند.
گزارش ۲۵ آذر ۱۴۰۳ برقنیوز به نقل از دفتر سرمایهگذاری و تنظیم مقررات بازار آب و برق وزارت نیرو (توانیر) نشان میدهد که ۵۲ درصد برق مصرفی توسط مشترکانی مصرف میشود که در چارچوب الگو باقی ماندهاند. اما ۴۸ درصد دیگر برق این بخش را تنها ۲۵ درصد از مشترکان پرمصرف استفاده میکنند.
با هم دست در جیب اقشار ضعیف
این آمارها گواه آن است که نظام فعلی تعرفهگذاری، توانایی تغییر رفتار پرمصرفها را نداشته است. با این حال تغییرات اخیر بیشتر به افزایش درآمد وزارت نیرو نزدیک است. چراکه این تغییرات عمدتاً بار هزینهای را بر دوش بیش از نیمی از مصرفکنندگان گذاشته است.
این در حالی است که بسیاری از این مشترکان توان کاهش بیشتر مصرف را ندارند. در سوی مقابل، مشترکان پرمصرف که توان اقتصادی بیشتری دارند، تغییر قابلتوجهی را در هزینه برق خود احساس نخواهند کرد.
برای این گروه، نهایت تغییر هزینهها در حد تورم رسمی سال ۱۴۰۳ خواهد بود. به بیان دیگر، سیاست جدید تعرفهها از عدالت مصرفی فاصله گرفته و به سود گروههای پرمصرف تمام شده است.
در سطح بینالمللی نیز تجربیات نشان داده که افزایش تعرفه باید به شکل پلکانی و با شدت بیشتر برای گروههای پرمصرف انجام شود. همچنین تحلیلهای اندیشکدههای داخلی، همگی مؤید این موضوع هستند که برای اثربخشی سیاستهای اصلاح الگوی مصرف، باید تعرفه پرمصرفها با فاصله محسوسی از سایر گروهها افزایش یابد.
برای مثال، در آفریقای جنوبی، شرکتهای تولیدکننده برق با اعمال تعرفههای پلکانی سنگین بر مشترکان پرمصرف، توانستهاند الگوی مصرف را تغییر دهند. این کشور با آنکه از نظر درآمد سرانه با ایران قابل مقایسه نیست، توانسته از طریق سیاستگذاری دقیق تعرفه، رفتار مصرفی مردم را اصلاح کند.
در ایران، چنین الگویی رعایت نشده است. تعرفه برای طبقات پرمصرف، یا ثابت مانده یا نهایتاً در حدی افزایش یافته که با تورم عمومی هماهنگ است. در نتیجه، این سیاست نهتنها موجب کاهش مصرف نشده، بلکه نوعی فشار مضاعف بر اقشار کممصرف وارد کرده است.
مانند سیاستهای همیشگی ملایان، باید دست در جیب فقرا کرد به جای اغنیاء!!!
این ورق باید برگردد.
[۲۰۰هزار میلیارد تومان بدهی شرکت توانیر و عجز از تامین برق مردم!]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.