فروش داروهای حیاتی و گران در بازار سیاه در ایران
فروش داروهای گران و کمیاب در بازار سیاه یکی از مشکلات جدی در شهروندان در ایران است. کمبود داروهای حیاتی و قیمتهای سرسامآور، بیماران را به سمت بازار سیاه غیررسمی سوق داده است. در این میان، واسطهها و دلالان وابسته به حکومت، از نیاز بیماران سوء استفاده میکنند و با قیمتهای گزاف داروها را به فروش میرسانند.
بحران دارویی در ایران ناشی از عوامل مختلفی است. سوءمدیریت، فساد گسترده و ناکارآمدی سیستم توزیع دارو، از مهمترین دلایل شکلگیری بازار سیاه هستند.
شرکتهای دارویی با کمبود مواد اولیه مواجه شدهاند و این مسئله به کاهش تولید داخلی منجر شده است. داروهایی که باید در داروخانهها موجود باشند، از طریق واسطهها و قاچاقچیان در بازار سیاه عرضه میشوند.
بیمارانی که نیازمند داروهای خاص هستند، مجبورند داروهای موردنیاز خود را با چند برابر قیمت واقعی تهیه کنند.
داروهایی مانند انسولین، داروهای بیماران سرطانی، بیماریهای نادر و اماس در بازار سیاه با قیمتهای غیرقابل باور به فروش میرسند.
این مسئله جان بیماران را به خطر میاندازد و برخی را از دریافت درمان مناسب محروم میکند.
یکی از روشهای ورود دارو به بازار سیاه، داروهایی است که باید از طریق مراکز درمانی توزیع شوند، به دست دلالان میافتند و در بازار سیاه فروخته میشوند. این داروها بعضا تاریخ مصرف گذشته یا تقلبی هستند که مصرف آنها خطرات جدی برای بیماران دارد.
فساد در سیستم دارویی حکومت ایران نیز به تشدید این مشکل دامن زده است.
برخی مدیران دارویی و مسئولان نظارتی در قاچاق و توزیع غیرقانونی دارو نقش دارند.
در حالی که بیماران برای دریافت داروهای حیاتی با مشکلات جدی مواجهاند، برخی ارگانهای حکومتی یا مهرههای وابسته به حاکمیت از این شرایط نابهسامان بهرهبرداری میکنند.
تبعات قاچاق دارو و کمبود آن در ایران
تبعات گسترش بازار سیاه دارو تنها به گرانی و کمبود دارو محدود نمیشود. این وضعیت به افزایش داروهای تقلبی و غیرمجاز نیز منجر شده است.
برخی داروهای فروختهشده در بازار سیاه فاقد استانداردهای لازم هستند و ممکن است عوارض جانبی شدیدی داشته باشند.
علاوه بر این، تأمین داروهای قاچاق، راه را برای ورود محصولات بیکیفیت و حتی خطرناک باز کرده است.
در چنین شرایطی، بسیاری از بیماران خواستار نظارت دقیقتر بر بازار دارو و برخورد قاطع با سوداگران بازار سیاه هستند.
معضل قاچاق و فروش داروهای کمیاب و گرانقیمت در بازار سیاه باعث سرگردانی بیماران شده است. این در حالی است که تمام داروهای تایید شده در شبکه رسمی دارای شناسنامه اصالت و کد رهگیری هستند.
با این وجود، پرسش این است که این داروها چگونه وارد بازار سیاه میشوند؟
طبق قوانین حکومت ایران، محل مجاز عرضه دارو، داروخانهها و بیمارستانها هستند.
بررسی اصالت و رهگیری داروها نیز از طریق کد رهگیری و سامانه تیتک سازمان غذا و دارو امکانپذیر است.
بنابراین، مشخص است که هر دارو در یک بازه زمانی خاص در کجای زنجیره تأمین قرار دارد.
اما همچنان برخی داروهای حیاتی و گرانقیمت که شامل سوبسیدهای چندین میلیونی هستند، به دلیل ضعفهای نظارتی از زنجیره مصرف واقعی خارج شده و در بازار سیاه به فروش میرسند.
موضوع نشت داروهای گرانقیمت، اخیراً با رخدادهای بیمارستان تبریز و بیمارستان شریعتی تهران مجدداً مطرح شده است. کارشناسان عوامل متعددی را در این زمینه شناسایی کردهاند.
یکی از مسیرهای اصلی خروج دارو از شبکه رسمی، سوءاستفاده از نظام توزیع دارویی است.
این مشکل بهویژه در مواقع کمبود دارو و محدودیت دسترسی به داروهای خاص بیشتر دیده میشود.
راههای قاچاق دارو به بازار سیاه
برخی داروخانههای بیمارستانی نیز اطلاعات را به طور کامل در سامانه ثبت نمیکنند. اگر دارویی پس از ورود به بخش بستری نشت کند، شناسایی آن بسیار دشوار خواهد شد.
در همین رابطه، مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، اعلام کرده است که با وجود نظارتهای موجود، نشت دارو همچنان ادامه دارد.
او تأکید کرده که این مشکل ناشی از نقص در سامانه تیتک نیست.
محمد رئیسزاده، رئیس کل سازمان نظام پزشکی، نیز هشدار داده که برخی افراد با سوءاستفاده از نام کاربری و رمز عبور پزشکان در سامانه نسخه الکترونیک، داروهای گرانقیمتی مانند داروهای شیمیدرمانی و پیوند را با نرخ دولتی دریافت کرده و در بازار سیاه میفروشند.
رئیسزاده معتقد است که با وجود آمادگی سازمان نظام پزشکی، برخی در دوره قبلی وزارت بهداشت در دولت رئیسی، مانع اجرای امضای دیجیتال شدهاند.
عبداللهی اصل، مدیرکل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، نیز درباره قاچاق داروهای میلیاردی به بازار سیاه توضیح داده است.
او تفاوت قیمت ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی دارو با ارز بازار آزاد را عامل این مشکل دانسته و گفته که برای سودجویان، سود در جایی ایجاد میشود که بیمارانی با بیماریهای خاص و متابولیک داروهای گرانقیمت مصرف کنند. این داروها با سوبسیدهای بالا ارائه میشوند و بیماران هزینهای برای آنها نمیپردازند.
مدیرکل داروی سازمان غذا و دارو برای جلوگیری از این سوءاستفادهها پیشنهاد کرده است که بیمهها باید خرید راهبردی داشته باشند.
همچنین، داروهایی که سوبسیدهای سنگین دریافت میکنند و برای بیماران صعبالعلاج مصرف میشوند، باید بهصورت متمرکز از طریق مراکز درمانی ارائه شوند.
او تأکید کرده که در صورت اجرای این روش، نظارت دقیقتر خواهد شد و امکان نشت داروهای گرانقیمت به بازار سیاه به حداقل خواهد رسید.
[مافیای دارو در ایران، بلای جان مردم]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.