بنبست در سیاست خارجی حکومت ایران
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه حکومت ایران، در سفر خود به مسقط در روز دوشنبه، درباره مسائل منطقهای و توقف مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا صحبت کرد.
او تأیید کرد که روند گفتوگوهای غیرمستقیم بین حکومت ایران و واشنگتن، مشهور به مذاکرات مسقط، به دلیل شرایط خاص منطقه متوقف شده است.
وی تأکید کرد که فعلاً زمینهای برای ادامه این گفتوگوها نمیبینیم تا زمانی که بحران جاری پشت سر گذاشته شود. سپس تصمیم خواهیم گرفت که آیا به این مذاکرات بازخواهیم گشت یا خیر.
وی همچنین بیان کرد که در این سفر هیچگونه تماسی برقرار نشده است. با این حال، او در تمامی مشورتها و رایزنیها در کشورهای منطقه، مواضع حکومت ایران را بیان کرده و از آنها خواسته است تا این مواضع را به تمامی طرفها اطلاع دهند.
او افزود که حکومت آمریکا، کشورهای اروپایی و منطقه باید مواضع حکومت ایران را بهخوبی درک کنند، زیرا این مواضع بارها تکرار شده است.
عراقچی تأکید کرد که حکومت ایران خواهان جنگ نیست، هرچند که آمادگی کامل برای مقابله با هرگونه درگیری را دارد.
او همچنین دیپلماسی را بهترین راهحل برای جلوگیری از بروز یک بحران بزرگ در منطقه دانست.
با توجه به اظهارات عراقچی، سؤالی که اکنون پیش میآید این است که آیا تحولات خاورمیانه و سیاستهای جنگافروزانه اسرائیل منجر به توقف برنامههای حکومت ایران خواهد شد؟
به نظر میرسد سیاست خارجی این دولت دچار نوعی سردرگمی و پیچیدگی شده است.
اگر به سفر مسعود پزشکیان به مقر سازمان ملل در نیویورک نگاه کنیم، او و هیئت همراهش سعی داشتند پایههای مذاکرات با غرب را بگذارند.
یک بام و دو هوای سیاست خارجی
پزشکیان در زمان رقابتهای انتخاباتی بارها بر گفتوگو، مذاکره و تنشزدایی با غرب، لغو تحریمها و احیای برجام تأکید کرد.
او این مسائل را بهعنوان اولویت دولت خود مطرح کرده بود تا از طریق آن اقتصاد و معیشت مردم را بهبود بخشد.
به همین دلیل انتظار میرفت که پس از حضور در نیویورک، دولت چهاردهم با جدیت به مذاکرات با غرب بپردازد و یک فضای جدید در عرصه سیاست خارجی شکل دهد.
با این حال، به نظر میرسد تحولات اخیر در فلسطین و لبنان و همچنین حملات ایران، مذاکرات مورد نظر دولت پزشکیان را متوقف کرده است.
پس از تحولات لبنان، وزارت امور خارجه حکومت ایران گرفتار بحرانهای ناشی از مسائل منطقه شده و این مسئله باعث شده تا دولت پزشکیان نیز در این مسیر حرکت کند.
در حالی که سیاست خارجی دولت چهاردهم وعده داده بود که مذاکرات با هدف لغو تحریمها و کاهش فشارهای اقتصادی و معیشتی مردم را پیگیری کند، به نظر میرسد اوضاع بهطور معکوس پیش رفته است.
در این میان، سیاست خارجی حکومت ایران، تحت تأثیر بحرانهای منطقهای و جهانی، به نظر میرسد که درگیر مسائل روزمره شده و از پیگیری اولویتهای اصلی خود دور مانده است.
از سوی دیگر، سخنگوی دستگاه دیپلماسی آمریکا نیز نشان داده است که غربیها به دقت عملکرد دولت چهاردهم را زیر نظر دارند و بر اساس اقدامات عملی این دولت واکنش نشان میدهند، نه بر اساس گفتههای مقامات آن.
در نتیجه، حل مشکلات خاورمیانه و بهویژه بحرانهای فلسطین و لبنان تنها در صورتی امکانپذیر خواهد بود که روابط حکومت ایران با غرب بهبود یابد.
سیاست خارجی ملایان در گروه تحولات منطقه
تا زمانی که این بحرانها ادامه داشته باشد، هیچ کشوری در منطقه تمایلی به میانجیگری برای بهبود وضعیت نخواهد داشت.
کشورهای منطقه نظیر عمان، عربستان، قطر، کویت و عراق تا زمانی که حکومت ایران نتواند روابط خود را با جهان غرب بهبود بخشد، نمیتوانند نقش مؤثری در حل مشکلات منطقه ایفا کنند.
در همین حال، دولت بایدن و دیگر مقامات کاخ سفید از حق دفاع اسرائیل حمایت میکنند، اما همزمان در تلاش هستند تا با استفاده از دیپلماسی، بحران منطقه را کنترل کنند.
بنابراین، این امکان وجود دارد که همزمان با مذاکرات منطقهای، مذاکرات برای رفع تحریمها نیز پیش برود.
عراقچی از ابتدای دوره کاری خود در وزارت امور خارجه حکومت ایران تمرکز خود را بر بهبود روابط با اروپا گذاشته بود.
او سعی داشت در این فرصت یکساله تا مهرماه ۱۴۰۴، بعد از بهبود روابط با اروپا، مذاکرات با آمریکا را نیز آغاز کند.
با این حال، نه تنها روابط با اروپا بهبود نیافته، بلکه مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا نیز متوقف شده است.
مخلص کلام آنکه جنگی که در ۷ اکتبر توسط سر مار در تهران افروخته شد، اکنون با روی کارآمدن پزشکیان که داعیه تعامل با غرب را دارد در تناقضی آشکار است.
از یک سو ادعای گفتگو با غرب و جهان و از سوی دیگر دخالت در جنگ منطقه بیآنکه حتی توان و قصد رویارویی مستقیم داشته باشد.
از این رو دچار یک سردرگمی آشکار شده است.
[امیرعبداللهیان تا عراقچی؛ از لافزنی تا التماس!]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.