«گشت ارشاد» ارتجاعی و تغییر مرحله اجتماعی تکاملی
با دور جدید بگیر و ببندهای نظامی و پلیسی حاکمیت ملایان بر سر نوع پوشش و حجاب اجباری مطلوب ملایان و بازگشت «گشت ارشاد» با نام «طرح نور» به سطح جامعه، این سوال پیش میآید که آیا این طرح موفق خواهد شد یا راه پیشینیانش را خواهد پیمود؟
سوال را به نحو دیگری نیز میتوان مطرح ساخت؛ قدرت سرکوب «گشت ارشاد» خامنهای بیشتر است یا قدرت خواسته مردم ایران؟
بیشک در نگاه راهبردی و دراز مدت، پاسخ، گزینه دوم میباشد، هر چند حاکمیت با ایجاد رعب و سرکوب عریان و مفرط بتواند منویات خود را بر مردم ایران غلبه دهد، اما در درازمدت این مردم هستند که مانند همیشه از این جنگ و رویارویی پیروز میدان به در خواهند آمد.
تجربیات دههها و سالیان قبل و همین سالهای اندکی که از آغاز قرن ۱۵هم خورشیدی میگذرد مبین و موید این امر است.
با شروع سال ۴۰۱ حاکمیت در روندی مشابه اکنون، با بخشنامه و بگیر و ببند سعی در تحمیل پوشش مطلوب خود به زنان و دختران ایرانی برآمد.
اما تنها ۶ ماه طول کشید تا واکنش مردم ایران را ببیند. موضوع قتل حکومتی مهسا امینی، تنها جرقهای بود که بر انبار در حال انفجار جامعه ایران زده شد و چند ما حاکمیت ملایان را دچار تلاطم جدی کرد.
پسا آن دوران نیز لرزههای آن اعتراضات و نمودها و تجسدات دهنکجی جامعه به حجاب اجباری مطلوب حاکمیت آشکار است و بینیاز از توضیح.
از این رو حاکمیت ملایان از فرط استیصال و برای لاپوشانی تضادهای مهلکی که آن را در برگرفته با بهانه نوع پوشش سرکوب گسترده اجتماعی را این بار نه با نام «گشت ارشاد» که با طرح موسوم به «نور» البته به شیوه «زور» آغاز کرده است.
«گشت ارشاد»، «طرح نور» اما با زور!!!
اما قانونمندی همان است و خللی در آن وارد نشده است. پایان کار از هماکنون واضح است. با تشدید تضاد در این زمینه جامعه ایران به زودی وارد کنش و واکنش قهرآمیزی با حاکمیت خواهد شد. نگارنده در این نیز هیچ شکی ندارد.
اما در این بین جنبه روانشناسانه موضوع نیز نباید فراموش گردد. یعنی موضوع فقط نباید به دهنکجی و لجاجت و واکنش جامعه به حاکمیت تعبیر شود. این تعبیر کوتهبینانه و سطحی است. موضوع ابعاد عمیقتر دارد.
بدین معنا که جامعه ایران از مرحلهای عبور کرده است که بازگرداندن آن به دوره قبل دیگر میسر نیست. بخشی از تحلیلگران این گزاره را مطرح میسازند که دهنکجی زنان به موضوع حجاب اجباری، نمودی از واکنش و عکسالعمل به حاکمیت میباشد.
این گزاره در عین حال که درست است اما مصداق نقض را نیز در خود جای داده است. بدین معنا که حاکمیت با اختلاسها، دزدیها، فساد، فقر و دهها معضل دیگر در کشور کاری ندارد و به عبارت عامیانه به «دو تا موی» زنان و دختران «گیر» میدهد. «گشت ارشاد» برای نوع پوشش راه میاندازد. [عمده کردن موضوع حجاب برای گریز از کدام واقعیت؟]
این اقدامات باعث واکنش مردم شده و مردم در حرکتی واکنشی و عکسالعملی مخالفت خود را با اقدامات اجباری حاکمیت نشان میدهند.
اما در این بین نکته دیگری نیز نهفته است. تاثیرات اجتماعی و گذار جامعه از مرحلهای به مرحله دیگر.
در این هیچ شکی نیست که با گسترش ارتباطات و وارد شدن اینترنت به کشور و گسترش شتابدار شبکههای اجتماعی، نسل جدید کشور، در اقدامی قیاسی، در همه زمینهها و از آن جمله در زمینه نحوه پوشش، الگوها و ایدههای جدید خود را مییابد، آن را بازسازی میکند و به قول عامیانه «همرنگ جماعت» بزرگتر، یعنی جامعه جهانی میشود.
با هم «گشت ارشاد» بازنده میشود
در این بین نحوه و نوع پوشش پیشین جامعه، چه با سبقه مذهبی و چه با سبقه عرفی و تاریخی مانند بسیاری مقولات تغییر میکند.
موضوع نیز ابتدا به ساکن و مقدمتا، بر حول محور دینگریزی و یا مذهبگریزی نیست. آن طور که برخی از ناظران این گونه موضوع را نگاه و تبیین میکنند. بلکه بخش مهمی از این تغییر هنجارها بر اساس تغییرات اجتماعی است که مانند بسیار مقولات دیگر همه جوامع را برمیگردد.
در این نیز هیچ شکی نیست که جامعه ایران جامعهای سنتی و مذهبی است. حتی در میان زنان و دخترانی که تن به حجاب اجباری مد نظر حاکمیت نمیدهند قطعا رگهها و سبقههای مذهبی و تاریخی ایرانی هنوز جایگاه بسزاء دارد و نمیتوان منکر آن شد.
اما زمانی که چوب اجبار «گشت ارشاد» یا «نور زوری» بالا میرود جامعه وارد مرحله واکنش میشود. به خصوص اگر در واکنش و تقابل با حاکمیتی باشد که مشروعیت مردمی نداشته باشد و بخواهد با زور و تحمیل نوع پوشش مطلوب خود را به مردم تحمیل کند.
در این بین بعد مذهبی، سنتی و تاثیرات اجتماعی به معنای جهانی آن در هم آمیخته میشود و تشخیص موارد از هم معمولا دچار ابهام میگردد.
در حالی که در اساس، جامعه از نظر اجتماعی در همگامی و همسویی با جریان عمومی جهانی، فارغ از هر نگاه و هر ایدئولوژی، وارد مرحله جدیدی شده است و هر حاکمیت و هر نیرویی با هر نگاه و جهانبینی این توانایی را نخواهد داشت که آن را به مرحله قبل بازگرداند.
در این بین البته وضعیت حاکمیت ملایان در جوامع همسنخ البته بدتر از همه است.
در نتیجه پاسخ سوال بدوی این است؛ قطعا قدرت خواسته مردم از قدرت سرکوب «گشت ارشاد» و «طرح نور» حاکمیت بیشتر است.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.