بحران فرونشست زمین در تهران

فرونشست زمین این روزها به بحرانی حاد تبدیل شده است که علاوه بر دشت‌ها و محیط زیست کشور، کلانشهرها، از جمله تهران را نیز تهدید می‌کند.

متخصصان، اولین و اصلی‌ترین دلیل فرونشست زمین در ایران را برداشت بی‌رویه آب از منابع زیرزمینی می‌دانند. این البته در فقدان و نبود مدیریت صحیح حاکمیتی صورت می‌پذیرد. اما به هر حال به لحاظ فنی، اصلی‌ترین عامل به شمار می‌رود.

کلانشهر پایتخت نیز از این قاعده مستثنی نیست. استان تهران نسبت‌ به استان‌‌های کشور، سهم کمتری در اختصاص منابع آبی به کشاورزی دارد. البته این امر نیز در حاکمیت ملایان به دلیل مدیریت صحیح نیست. جمعیت خارج از کنترل تهران و نیاز آنها به آب آشامیدنی چنین مجالی را نمی‌دهد!

با این وجود در شهرهای اطراف پایتخت، زمین‌های کشاروزی هنوز به روش‌های سنتی آبیاری می‌شوند. این امر باعث شده است که دشت‌های جنوب تهران در وضعیت بحران قرار بگیرند. این دشت‌ها در حال حاضر در وضعیت ممنوعه قرار دارند. چرا که نرخ فرونشست در آنها مرز بحران را رد کرده است.

از سوی دیگر جمعیت نزدیک به ۲۰ میلیونی پایتخت در روزها، می‌طلبد که آب آشامیدنی مورد نیاز در دسترس داشته باشد. از این رو حاکمیت برای تامین آب شرب پایتخت، اقدام به حفاری‌های بیشتر کرده است. دلیل این امر برای برداشت از آب‌های زیرزمینی برای تامین آب شرب تهران عنوان شده است!

در حال حاضر چیزی نزدیک به ۶۰ درصد آب آشامیدنی پایتخت، از سفره‌های آب زیرزمینی تامین می‌شود. برداشت بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی همچنین باعث کاهش تراز سفره‌های زیرزمینی می‌شود. اما مشکل تنها در همین جا نیست. وضعیت سدهای آب تامین‌کننده‌ی آب شرب تهران نیز بحرانی است.

وضعیت آب شرب تهران در مرز هشدار

در روزهای اخیر، اخبار مربوط به ته کشیدن ذخائر برخی از این ۵ سد خبرساز شد. این امر با پایان فصل زمستان و شروع فصل گرما قطعا باعث تشدید بحران کمبود آب خواهد شد. [بمب ساعتی بیخ گوش تهران؛ تنش آب شرب و فرونشست زمین]

و باز چاره در حاکمیت ملایان چیست؟ استفاده بیشتر و بیشتر از سفره‌های آب زیرزمینی و باز هم حفر چاه‌های غیرمجاز بیشتر. امری که خطر فرونشست زمین را برای تهران بیشتر و بیشتر می‌کند و این دور و تسلسلی است که در حاکمیت ملایان همچنان ادامه دارد.

البته مشکل فرونشست تنها مربوط به نواحی جنوب تهران نیست. مناطق غربی نیز وضعیت بدتری دارند. مهدی‌ پیرهادی، عضو کمیسیون محیط زیست شورای شهر تهران، ابعاد جدیدی از این خطر را رسانه‌یی کرده است. مناطق ۱۶، ۱۷ و ۱۹ و همچنین شهرهای اسلامشهر، و رباط‌کریم در وضعیت بحرانی از نظر فرونشست زمین قرار دارند.

بخش‌های از مناطق ۲۰ و ۲۱ نیز وضعیت مشابهی دارند. اخبار دیگری مبنی بر فرونشست در نقاط مختلف پایتخت در سال‌های اخیر گزارش شده است. از جمله در بزرگراه آزادگان، خیابان پیامبر و…

مجموع این عوامل باعث شده که سال‌ها که نه، بلکه شاید ماه‌های آینده، شاهد وضعیت خطرناکی برای تهران باشیم. در مقیاس بزرگتر در سطح کشوری نیز مشکل به همین منوال است، استفاده بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی برای بخش کشاورزی.

آمارهای حکومتی از آن حکایت می‌کند که حدود ۹۰ درصد منابع آبی ایران در بخش کشاورزی مصرف می‌شود. امری که در دهه کنونی در هیچ کشور دیگر جهان سابقه ندارد، می‌توان گفت حتی یک نمونه‌ی آن. اما این روند در حاکمیت ملایان با طیب خاطر ادامه دارد و هیچ برنامه‌یی برای کنترل این وضعیت وجود ندارد.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)