محدودیت بانکی پنج صرافی رمزارزی؛ دسترسی کاربران به دارایی ریالی‌شان در خطر تأخیر
بانک مرکزی با ابلاغی جدید، دسترسی پنج صرافی رمزارزی از جمله نوبیتکس را محدود کرد. این تصمیم، خدمات برداشت غیرحضوری بانکی را از ساعت ۱۶ روز دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵ هدف گرفته است. میلیون‌ها کاربر برای نقل‌وانتقال دارایی‌هایشان از پلتفرم‌های رمزارزی استفاده می‌کنند. اکنون این کاربران نگران دسترسی به وجوه ریالی و زمان تسویه برداشت‌ها هستند. پرسش این است: چرا به جای شفاف‌سازی و ایجاد ثبات در بازار، محدودیت‌ها بار دیگر مستقیماً متوجه دسترسی مردم به دارایی‌هایشان شده است؟
جزئیات ابلاغ بانک مرکزی به بانک‌ها
نامه بانک مرکزی به بانک‌ها، پنج پلتفرم را به‌صراحت نام برده است. این شرکت‌ها عبارت‌اند از راهکار فناوری نویان (نوبیتکس)، سنا ایمن مبادله (بیت‌پین)، نوآوران تجارت الکترونیک رمزینه (رمزینکس)، فناوری زنجیره بلوک ققنوس (ارزینجا) و سکوی تبادل فردا (تترلند). محدودیت مستقیماً بر واریز و برداشت ریالی اثر می‌گذارد.
کاربران تا پیش از ساعت ۱۶ روز دوشنبه می‌توانستند درخواست برداشت ثبت کنند، مشروط بر آنکه محدودیت زودتر اعمال نشود. مدت اعلام‌شده سه روز است، اما احتمال تمدید نیز مطرح شده است. نامه بانک مرکزی به مصوبات جلسات ۱۵ و ۱۹ مهر ۱۴۰۵ کارگروه اقدام مشترک رمزارزها اشاره می‌کند.
درباره مرجع تصمیم‌گیری، روایت‌ها یکسان نیست. یک گزارش از کمیته‌ای در مرکز ملی فضای مجازی خبر می‌دهد. گزارشی دیگر، کمیته‌ای ذیل کارگروه مصوب کمیسیون عالی تنظیم مقررات را نام می‌برد. مبانی حقوقی تصمیم و دامنه دقیق آن تاکنون به‌طور رسمی توضیح داده نشده است.
تأخیر در تسویه ریالی؛ نگرانی اصلی کاربران صرافی‌ها
نوبیتکس اعلام کرده است که محدودیت، مسیرهای بانکی و برداشت‌های ریالی را مستقیماً تحت تأثیر قرار می‌دهد. به گفته این صرافی، اختلال و تأخیر در پرداخت‌ها محتمل است. همچنین راهکار جایگزین قابل اتکایی برای پردازش حجم بالای درخواست‌ها وجود ندارد.
نوبیتکس تصریح کرده است که پایان دوره سه‌روزه، لزوماً به معنای تسویه کامل درخواست‌های معوق نیست. بیت‌پین نیز از تسویه‌های ریالی با تأخیر و از مسیرهایی کندتر از روال همیشگی خبر داده است. واریز ریالی، خریدوفروش و خدمات رمزارزی در این پلتفرم ادامه دارد.
صرافی‌های مشمول تأکید می‌کنند که موجودی رمزارزی کاربران تغییری نکرده است. با این حال، زمان دقیق دریافت وجه ریالی نامشخص مانده است. صرافی تبدیل نیز اعلام کرده است که نامش در فهرست نیست و خدماتش بدون وقفه ادامه دارد.
اختلاف بر سر اطلاعات کاربران و ساعت بازار
نوبیتکس علت این اقدام را پافشاری بر حفظ حریم خصوصی کاربران و خودداری از ارائه اطلاعات آنان دانسته است. این پلتفرم بر شفافیت درباره هدف، حدود دسترسی و مسئولیت حفاظت از داده‌ها تأکید می‌کند. به این ترتیب، اختلاف بر سر داده‌های کاربران به یکی از محورهای اصلی ماجرا تبدیل شده است.
نوبیتکس اتهام تخلف درباره ساعات فعالیت بازار را رد کرده و از ارائه مستندات به مراجع مربوط خبر داده است. به گفته پلتفرم‌ها، توقف و بازگشایی بازار مطابق دستورها و اطلاعیه‌های مراجع مربوط انجام می‌شود. بنابراین آن‌ها به انتساب تخلف اعتراض دارند.
تاکنون دلیل نیاز نهادهای حکومتی به اطلاعات کاربران و دامنه آن اطلاعات اعلام نشده است. پیش‌تر نیز گزارش‌هایی درباره نقش برخی صرافی‌ها در اختلال بازار ارز و مسدودسازی یک‌طرفه حساب‌هایشان منتشر شده بود. جزئیات این ادعاها در گزارش‌های موجود روشن نیست.
محدودیت‌های انباشته و نگاه کارشناسان
محدودیت اخیر نخستین اقدام در این بازار نیست. پیش‌تر نمودار قیمت تتر-تومان از پلتفرم‌ها حذف شد و سقف خرید روزانه هر کاربر روی ۲ هزار تتر بسته شد. معاملات شبانه نیز متوقف می‌شد و اکنون خدمات بانکی هم محدود شده است. به این ترتیب، دامنه محدودیت‌ها از ساعات معاملات به حساب‌های بانکی رسیده و کاربران را با ریسک نقدشوندگی روبه‌رو کرده است.
مهدی بنی‌اسدی، کارشناس اقتصادی، می‌گوید ترکیب محدودیت سه‌روزه بانکی، توقف شبانه معاملات و سقف خرید ۲ هزار تتری، ریسک دسترسی به پول را پررنگ کرده است. به باور کارشناسان، این مجموعه بیش از قیمت، نقدشوندگی واقعی بازار و امنیت سرمایه کاربران را هدف گرفته است.
او فروش تتر، برداشت رمزارزی و برداشت ریالی را سه فرایند فنی متفاوت می‌داند. به گفته او، انتقال دارایی به کیف پول شخصی وابستگی به صرافی را کم می‌کند، اما نگهداری کلید خصوصی را کاملاً بر عهده کاربر می‌گذارد.
دامنه محدودیت صرافی‌ها؛ دو روایت متفاوت
خبرگزاری فارس گزارش داده است که کاربران پنج پلتفرم مشمول، امکان واریز و برداشت وجه را نخواهند داشت. این روایت، محدودیت را فراگیر معرفی می‌کند. چند رسانه نیز در تیتر خود، از قطع یا توقف خدمات بانکی سخن گفته‌اند.
در مقابل، پلتفرم‌ها می‌گویند محدودیت فقط تسویه ریالی را کند می‌کند. بیت‌پین اعلام کرده است واریز ریالی، خریدوفروش و خدمات رمزارزی طبق روال ادامه دارد. نوبیتکس نیز تأکید کرده است که برداشت رمزارز و سایر خدمات پابرجاست.
این تفاوت روایت‌ها، ابهام را برای کاربران افزایش داده است. دامنه دقیق محدودیت و موضع رسمی همه صرافی‌های مشمول در اطلاعات منتشرشده روشن نیست. پلتفرم‌ها نیز هر یک اطلاعیه‌های جداگانه‌ای منتشر کرده‌اند.
ابهام درباره زمان رفع محدودیت
تأخیر در تسویه ریالی می‌تواند انجام تعهدات مالی کاربران را نیز به تعویق بیندازد. کسانی که برای پرداخت‌های خود به وجه ریالی نیاز دارند، اکنون زمان قطعی دریافت پول را نمی‌دانند. این بلاتکلیفی، نگرانی دسترسی به دارایی را برای آنان پررنگ‌تر کرده است.
بیت‌پین اعلام کرده است که محدودیت، خطری برای دارایی‌های کاربران ندارد. این پلتفرم تمرکز خود را بر پایداری تسویه‌های ریالی گذاشته است. همچنین از پیگیری حقوقی و صنفی با تشکل‌ها و کسب‌وکارهای دیگر برای رفع محدودیت خبر داده است.
زمان مشخصی برای رفع محدودیت اعلام نشده است. بیت‌پین وعده داده هر تغییر در وضعیت تسویه‌ها را از کانال‌های رسمی خود اطلاع دهد. گزارش‌های رسانه‌ای نیز از کاربران می‌خواهند اطلاعیه‌های رسمی هر پلتفرم را درباره زمان‌بندی تسویه دنبال کنند.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.