هزینه مدرسه در آستانه مهر ۱۴۰۵؛ خرید لوازم دانش‌آموزی تا ۲۰ میلیون تومان بالا رفت

با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، هزینه مدرسه برای بسیاری از خانواده‌های ایرانی به یکی از سنگین‌ترین دغدغه‌های معیشتی تبدیل شده است. بررسی بازار در روزهای اخیر نشان می‌دهد خرید کامل لوازم یک دانش‌آموز، از کیف و کفش تا نوشت‌افزار و لباس فرم، برای خانواده‌هایی با یک فرزند به حدود بیست میلیون تومان رسیده است. این رقم برای خانواده‌های دارای دو یا سه دانش‌آموز، به‌مراتب سنگین‌تر خواهد بود.

 

جهش قیمت لوازم‌التحریر و کیف مدرسه

قیمت اقلام ساده‌ای مانند پاک‌کن و مداد نیز در آستانه مهر جهش قابل توجهی داشته است. برخی گزارش‌ها از قیمت پاک‌کن بین ده تا هشتاد هزار تومان خبر می‌دهند. قیمت جامدادی نیز بسته به جنس و برند، تا هفت میلیون و پانصد هزار تومان نیز می‌رسد.

کیف مدرسه یکی دیگر از اقلام پرهزینه سبد دانش‌آموزی است. ارزان‌ترین مدل‌های اقتصادی از حدود یک میلیون تومان آغاز می‌شوند. مدل‌های رایج‌تر و مجهزتر نیز تا دو تا چهار میلیون تومان قیمت دارند.

یک پدر دارای دو فرزند دبستانی گفته است که تنها برای لوازم‌التحریر و روپوش، نزدیک به دوازده میلیون تومان هزینه کرده است. او تأکید کرده این رقم جدای از شهریه‌ای است که جداگانه پرداخت می‌کند. کارشناسان معتقدند اگر دو فرزند نیاز به وسایل کامل‌تری داشته باشند، رقم نهایی به‌راحتی از ده میلیون تومان عبور می‌کند.

 

فشار هزینه مدرسه بر درآمد ماهانه خانوار

مقایسه هزینه مدرسه با سطح درآمد خانوار، عمق فشار اقتصادی را روشن‌تر می‌کند. در شرایطی که تنها یکی از والدین شاغل باشد، هزینه حدود بیست‌ میلیون تومانی آماده‌سازی یک دانش‌آموز می‌تواند از کل درآمد ماهانه او فراتر رود. به بیان دیگر، خانواده باید بیش از یک ماه حداقل حقوق یک نفر را فقط صرف خرید مدرسه کند.

یک کارمند با حقوق ماهانه بیست میلیون تومان گفته است که تنها برای خرید دفتر، مداد و مدادرنگی فرزندش، حدود هفت میلیون تومان هزینه کرده است. او در این‌باره گفته: «هفت‌میلیون‌تومان برای لوازم‌التحریر واقعا هزینه سنگینی است.» به گفته او، هزینه کفش و لباس هنوز به این رقم اضافه نشده است.

برخی برآوردها نشان می‌دهد در برخی خانواده‌ها، هزینه تهیه وسایل مدرسه یک دانش‌آموز به هفت تا نه میلیون تومان رسیده است. کارشناسان آموزشی هشدار داده‌اند برخی دانش‌آموزان در مناطق کم‌برخوردار، برای کاهش هزینه، از دفترهای سال گذشته استفاده می‌کنند یا برخی اقلام را کلاً از فهرست خرید حذف می‌کنند.

 

سبد حداقلی مدرسه و رشد آن نسبت به سال گذشته

مقایسه سبد حداقلی دانش‌آموزی در دو سال اخیر، شتاب گرانی را نشان می‌دهد. پارسال حداقل هزینه وسایل ضروری یک دانش‌آموز ابتدایی حدود سه میلیون و هشتصد و پنجاه هزار تومان برآورد شده بود. بررسی بازار در شهریور امسال نشان می‌دهد همین سبد حداقلی اکنون به پنج تا هشت میلیون تومان رسیده است.

برای دانش‌آموزان کلاس اول، که نیاز به لوازم بیشتری دارند، رقم پایه نیز افزایش یافته است. بر اساس یک برآورد، خانواده‌ها برای حداقل وسایل موردنیاز کلاس‌اولی باید دست‌کم یک میلیون و چهارصد هزار تومان کنار بگذارند. این رقم تنها بخش کوچکی از هزینه کامل خرید مدرسه را پوشش می‌دهد.

کوله‌پشتی و لباس فرم نیز از اقلام پرهزینه سبد مدرسه‌اند. ارزان‌ترین کوله‌پشتی موجود در بازار حدود چهار میلیون تومان قیمت دارد. لباس فرم مدرسه نیز حدود سه میلیون و پانصد هزار تومان برای خانواده‌ها هزینه در بر دارد. برخی برآوردها هزینه نوشت‌افزار و ملزومات اولیه هر دانش‌آموز را بیش از پانزده میلیون تومان اعلام کرده‌اند.

 

شهریه، سرویس مدرسه و هزینه‌های جانبی

هزینه مدرسه محدود به کیف و کتاب نمی‌شود. سرویس رفت‌وآمد دانش‌آموزان نیز یکی از اقلام پرهزینه سال تحصیلی جدید است. در تهران، با افزایش نرخ پیشنهادی تاکسیرانی حدود سی و شش درصد، هزینه سرویس مدرسه به حدود سیزده تا چهارده میلیون تومان در سال رسیده است.

شهریه مدارس غیردولتی نیز فشار مضاعفی بر خانواده‌ها وارد می‌کند. برخی گزارش‌ها از سقف شهریه دانشگاه آزاد تا سیصد میلیون تومان برای یک ترم در برخی رشته‌ها خبر داده‌اند؛ رقمی که نشان می‌دهد هزینه آموزش در مقاطع بالاتر نیز مسیر مشابهی را طی می‌کند. کارشناسان معتقدند رشد هزینه مدرسه در همه مقاطع تحصیلی، از دبستان تا دانشگاه، الگوی مشترکی دارد.

میان‌وعده روزانه دانش‌آموز نیز به بخشی از هزینه‌های ماه اول تحصیلی تبدیل شده است. تنها یک میان‌وعده ساده مانند شیر و کیک، می‌تواند روزانه نزدیک صد هزار تومان هزینه داشته باشد. اگر خرید اصلی مدرسه و خوراک ماه نخست را کنار هم بگذاریم، فشار واقعی بر بودجه خانوار روشن‌تر می‌شود.

 

واکنش مسئولان و نقد عملکرد دولت در تأمین آموزش رایگان

وزیر آموزش و پرورش پزشکیان اخیراً دریافت هرگونه وجه اجباری از سوی مدارس دولتی هنگام ثبت‌نام را ممنوع اعلام کرده است. بر اساس این دستور، مدارس غیردولتی نیز فقط مجاز به دریافت شهریه مصوب هستند و باید امکان پرداخت اقساطی، از جمله در پنج یا ده قسط، فراهم کنند. وزارتخانه همچنین همه مدارس دولتی کشور را به مدارس هیئت‌امنایی تبدیل کرده است.

با این حال، ناظران معتقدند این دستورها هزینه اصلی خرید مدرسه، یعنی نوشت‌افزار، کیف و پوشاک را پوشش نمی‌دهد. طبق قانون اساسی، دولت موظف به تأمین رایگان وسایل آموزش تا پایان دوره متوسطه است. در عمل اما هزینه کتب کمک‌درسی، نوشت‌افزار، ایاب‌وذهاب و کلاس‌های فوق‌برنامه عمدتاً بر دوش خانواده‌ها باقی مانده است.

همزمان، رشد هزینه مدرسه با عقب‌ماندگی دستمزدها از تورم همراه شده است. حداقل دستمزد ماهانه کارگران در سال جاری حدود شانزده میلیون و ششصد هزار تومان تعیین شده، در حالی‌که برخی برآوردها سبد معیشت خانوار کارگری را بیش از هشتاد میلیون تومان اعلام کرده‌اند. کارشناسان کارگری خواستار بازنگری فوری دستمزدها شده‌اند تا فشار هزینه مدرسه و سایر هزینه‌های زندگی، قابل تحمل‌تر شود.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)