اعتراضات بازنشستگان؛ فریاد معیشت در سایه هزینه‌های هسته‌ای و موشکی

اعتراضات بازنشستگان در هفته‌های اخیر بار دیگر نشان داد که معیشت مردم در اولویت حکومت نیست. ثروت‌های ملی ایران طی دهه‌ها صرف پروژه‌های هسته‌ای، موشکی و گروه‌های نیابتی شده است. اکنون همین حکومت حتی از تأمین حداقل معیشت مردم در کشوری ثروتمند ناتوان مانده. بازنشستگانی که عمری برای مردم خدمت کردند، این روزها هر روز در شهری تازه به خیابان می‌آیند.

این تجمعات دیگر پدیده‌ای محدود و موقت نیست، بلکه به یک روند مستمر و فراگیر در سراسر کشور تبدیل شده است. از شمال تا جنوب و از غرب تا مرکز ایران، صدای اعتراضات بازنشستگان از شهرهای گوناگون شنیده می‌شود. این گستردگی جغرافیایی، خود گواهی است بر عمق بحران معیشتی نسلی که سال‌ها برای رفاه دیگران کار کرده است.

 

اعتراضات بازنشستگان مخابرات و تأمین اجتماعی

روز یک‌شنبه ۱۱ مرداد ۱۴۰۵، بازنشستگان فرهنگی و تأمین اجتماعی گیلان تجمعی اعتراضی برگزار کردند. آنان همزمان با طرح مطالبات صنفی خود، شعارهایی علیه جنگ سر دادند. خواسته آنان آزادی کنشگران سیاسی، مدنی و صنفی زندانی نیز بود. شعارهایی چون «نه به جنگ» و «کارگر زندانی، معلم زندانی، معترض زندانی، آزاد باید گردد» در این تجمع طنین‌انداز شد؛ نشانه‌ای از سیاسی شدن اعتراضات بازنشستگان.

در همان روز، بازنشستگان مخابرات نیز در تهران، اهواز، مشهد، اردبیل و کرمانشاه دست به تجمع زدند. آنان به تورم فزاینده و بی‌توجهی مسئولان به مطالبات خود اعتراض داشتند. این تجمع‌های همزمان نشان داد اعتراضات بازنشستگان دیگر محدود به یک یا دو شهر نیست، بلکه به پدیده‌ای سراسری بدل شده است.

بازنشستگان مخابرات در این گردهمایی، عملکرد شرکت مخابرات ایران و سهام‌داران عمده آن را هدف انتقاد قرار دادند. از جمله این سهام‌داران می‌توان به «ستاد اجرایی فرمان امام» و شرکت تعاونی گسترش الکترونیک مبین ایران، وابسته به «بنیاد تعاون سپاه پاسداران»، اشاره کرد. به گفته معترضان، این نهادها سال‌هاست تعهدات قانونی خود را نسبت به کارکنان و بازنشستگان اجرا نکرده‌اند.

 

اعتراض به نقض حقوق پس از خصوصی‌سازی

بازنشستگان مخابرات تأکید دارند حقوق مکتسبه آنان پس از خصوصی‌سازی این شرکت به‌طور مستمر نقض شده است. این روند، یکی از دلایل اصلی تداوم اعتراضات صنفی بازنشستگان مخابرات در ماه‌های اخیر بوده است. با وجود پیگیری‌های مکرر، مطالبات آنان همچنان بدون پاسخ مانده است.

دوشنبه ۵ مرداد نیز بازنشستگان مخابرات در شهرهای مختلف ایران تجمع کردند. آنان به محقق نشدن مطالبات و حقوق رفاهی خود اعتراض داشتند. همزمان، رئیس کمیسیون کار و تأمین اجتماعی اتاق بازرگانی اعلام کرد بیکاری واقعی در بازار کار ایران چند برابر آمار رسمی اعلام‌شده است؛ سخنی که بر عمق بحران معیشتی بازنشستگان و کارگران صحه می‌گذارد.

در ۲۹ تیر ۱۴۰۵، جمعی از بازنشستگان مخابرات در استان اصفهان نیز تجمع کردند. معترضان بار دیگر نسبت به عملکرد شرکت مخابرات ایران و سهام‌داران وابسته به «ستاد اجرایی» و «بنیاد تعاون سپاه» اعتراض کردند. در همان روز، بازنشستگان مخابرات در استان‌های کرمانشاه و کردستان نیز دست به تجمع زدند و خواستار اجرای آیین‌نامه استخدامی و رفاهی سال ۱۳۸۹ شدند.

 

از اعتراض معیشتی تا شعار علیه اعدام

یکشنبه چهارم مرداد، گروهی از بازنشستگان تأمین اجتماعی در کرمانشاه تجمع کردند. آنان همزمان با اعتراض به مشکلات معیشتی، شعارهایی علیه اعدام‌ها سر دادند. این پیوند میان مطالبات صنفی و شعارهای سیاسی، یکی از ویژگی‌های بارز اعتراضات بازنشستگان در ماه‌های اخیر بوده است.

در همان روز، گروهی از بازنشستگان تأمین اجتماعی استان خوزستان نیز در شهرهای شوش و اهواز تجمع کردند. آنان نسبت به مشکلات معیشتی و پایین بودن حقوق دریافتی خود شعار دادند. این تجمع‌ها نشان می‌دهد دامنه اعتراضات بازنشستگان از مرکز کشور به استان‌های محروم‌تر نیز رسیده است.

سرانجام، یکشنبه ۲۸ تیر، بازنشستگان تأمین اجتماعی در شهرهای مختلف ایران تجمع‌های اعتراضی گسترده‌ای برگزار کردند. مجموع این رخدادها گواهی است بر تداوم و گسترش اعتراضات صنفی بازنشستگان در سراسر کشور.

 

هزینه چهار دهه سیاست‌های نظامی‌گری

مجموعه این تجمعات در شهرهای گوناگون، تصویری روشن از یک بحران عمیق‌تر ترسیم می‌کند. طی دهه‌های گذشته، منابع و ثروت‌های عمومی ایران عمدتاً صرف پروژه‌های هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای شده است. نتیجه این سیاست‌ها، ناتوانی حکومت از تأمین حداقل معیشت شهروندان است؛ آن هم در کشوری که از نظر منابع طبیعی و انسانی جزو ثروتمندترین کشورهای جهان به شمار می‌رود.

عوامل دیگری نیز در تشدید وضعیت وخیم بازنشستگان نقش دارند؛ از جمله تورم لجام‌گسیخته، کاهش ارزش پول ملی و ناکارآمدی نهادهای بازنشستگی در محاسبه و پرداخت به‌موقع مستمری‌ها.

بازنشستگانی که سال‌ها برای امنیت اقتصادی دوران پیری خود کار کرده‌اند، اکنون با حقوق‌هایی مواجه‌اند که کفاف هزینه‌های اولیه زندگی را نمی‌دهد. همین شکاف میان انتظار و واقعیت، اعتراضات بازنشستگان را از سطح مطالبات صنفی فراتر برده است. شعارهایی علیه جنگ و اعدام، که این روزها در کنار خواسته‌های معیشتی شنیده می‌شود، نشانه‌ای از عبور این اعتراضات از مرحله صنفی به مرحله‌ای آشکارا سیاسی است.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)