یوسف عزیزی بنی طرف

 

در روز پنجشنبه هفتم می ۲۰۲۶ انتخابات شهرداری ها در انگلستان و انتخابات پارلمانی در دو کشور ویلز و اسکاتلند برگزار شد.

انگلستان: در این کشور، اقبال مردم بیشتر به سوی حزب راستگرای ‘اصلاح بریتانیا’ بود که حزب حاکم کارگر را شکست سختی داد وتاکنون بیش از ۱۴۴۴ کرسی شوراهای محلی انگلستان را به دست آورده و کنترل چهارده شورا به دست گرفته است.

در انتخابات شوراهای شهر انگلستان، رقابت میان پنج حزب سراسری بود که گرایش های مختلف سیاسی دارند؛ از چپ تا راست.

اسکاتلند : در اینجا، ما گواه برگزاری انتخابات پارلمان بودیم که مقرش در ادینبورگ – پایتخت این کشور – قرار دارد. از ۱۲۹ کرسی پارلمان اسکاتلند، حزب ملی اسکاتلند (اس ان پی) ۵۷ کرسی، و احزاب سراسری محافظه کار ۱۶ کرسی، اصلاح بریتانیا ۱۵ کرسی، سبزها ۱۳ کرسی، و لیبرال دموکرات ۹ کرسی به دست آورده اند. حزب ملی اسکاتلند می تواند حکومت ویلز را با اکثریت شکننده ای به تنهایی تشکیل دهد.

جان سوینی رهبر حزب ملی اسکاتلند اعلام کرد که برای خدمت به کشور خود از هیچ کوششی فروگذار نخواهد بود. این حزب خواهان استقلال اسکاتلند از بریتانیاست و این را در منشور خود ذکر کرده است. حزب ملی اسکاتلند ، بار نخست در سال ۲۰۱۶، یک همه پرسی برای استقلال اسکاتلند ترتیب داد اما ۵۵ درصد مردم اسکاتلند به آن رای منفی دادند و خواستار ماندن در بریتانیا شدند. البته با توجه به مخالفت اکثریت ملت اسکات با خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، این حزب همچنان برای تحقق این هدف می کوشد اما با توجه به این که اکثریت پارلمان را در دست ندارد ممکن است در ائتلاف با حزب سبزها – که خود نیز خواهان استقلال اسکاتلند است – بتواند همه پرسی دیگری را برگزار کند.

ویلز، صعود یک حزب هویت طلب پس از صد سال: حزب هویت طلب ‘پلاید کامری’  با دستیابی به ۴۳ کرسی کشور ویلز، بیشترین شمار کرسی های پارلمان ویلز را که در کاردیف – پایتخت ویلز مستقر است- از آن خود کرد. و به این ترتیب توانست هیمنه صد ساله حزب کارگر را در انتخابات مختلف و سیطره بیست وهفت ساله این حزب را بر پارلمان ویلز پایان دهد. در بریتانیا، پیروزی این حزب هویت طلب و شکست حزب چپگرای کارگر را یک رویداد تاریخی به شمار می آورند. رون آرپ یورورت رهبر حزب ‘پلاید کامری’ گفت که حزبش حکومت آینده ویلز را تشکیل خواه داد. البته برای دستیابی به اکثریت آرا و تشکیل حکومت مجبور است با حزب کارگر – که ۹ کسی به دست آورده – ائتلاف کند. دیگر احزاب سراسری ، حزب اصلاح بریتانیا ۳۴ کرسی، حزب محافظه کار ۷ کرسی، حزب سبزها ۲ کرسی و حزب لیبرال دموکرات یک کرسی به دست آورده اند.

موضوع استقلال ویلز در منشور حزب ‘پلاید کامری’ نیامیده است اما تحلیلگران انگلیسی معتقدند که به تدریج و بسته به اوضاع این موضوع مطرح خواهد شد. نیز با توجه به رای منفی ناسیونالیست ها و حزب پلاید کامری ویلز به برکسیت (خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا)، احتمال طرح موضوع استقلال مطرح است اما در قیاس با اسکاتلند ضعیف تر می نماید.

ممالک بریتانیا و ممالک محروسه ایران :  بریتانیا از چهار منطقه انگلستان، اسکاتلند، ویلز و ایرلند شمالی تشکیل می شود که در فرهنگ سیاسی بریتانیا از آنها با عنوان چهار کشور  Country و از ساکنانشان با عنوان چهار ملت  Nation یاد می شود. هر کدام از  اینها در قرون گذشته ‘مملکت’ بوده اند که گاه مستقل و گاه وابسته به دولت انگلیس بوده اند.

در زمان حکومت حزب کارگر در سال ۱۹۹۹ قانونی زیر عنوان ‘تفویض’ Devolution

به اجرا در آمد که به موجب آن به اسکاتلند و ویلز و ایرلند شمالی نوعی خود مختاری اعطا شد. طبق این قانون، این سه ‘کشور’ دارای پارلمان و حکومت خاص خود خواهند بود که جز در عرصه های دفاعی ، اقتصاد عمومی و امور خارجه از اختیارات وسیعی برخوردار شدند. این انتخابات، ثمره آن قانون تاریخی است.

در ایران نیز همانند بریتانیا مملکت های وجود داشتند که به آنها ممالک محروسه می گفتند. برخی از این مملکت ها، گاه مستقل و گاه جزو دولت های حاکم بر ایران قرار می گرفتند. در دوره صفویه، افشار وزندیه چهار مملکت عربستان (خوزستان کنونی)، لرستان، کردستان و گرجستان ، ممالک محروسه را تشکیل می دادند. در دوره قاجار، با جدا شدن گرجستان، شمار این مملکت ها به شش رسید: عربستان، لرستان، کردستان، آذربایجان، گیلان و خراسان.

در بریتانیا که فرآیند سیاسی همراه با دموکراسی نسبی بوده است، در قرن بیستم، مملکت های اسکاتلند و ویلز و انگلستان به  ‘کشور’ بدل شدند . در ایران اما با ظهور مانعی به نام دیکتاتوری پهلوی، ما شاهد پایمال شدن دستاوردهای انقلاب مشروطه در زمینه دموکراسی و عدم تمرکز و نیز شناسایی حکومت های محلی ممالک محروسه و بازگشت دوباره استبداد بوده ایم. و مملکت ها به استان ها بدل شدند و بحران ملیت ها پدید آمد که هم اکنون یکی از معضلات اساسی ایران به شمار می رود.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)