سرمایه‌های نجومی سران نظام در تضاد با فقر مردم؛ فساد و رانت سرنوشت‌ساز می‌شود

واکنش‌ها به انتشار فیلم عروسی دختر یکی از مقامات ارشد نظام صرفاً معطوف به تجملات عروسی نبود، بلکه ریشه در معضل عمیق‌تر فساد و رانت در ساختار حکومتی دارد.

این موضوع نشان می‌دهد سران حکومت به ثروت‌های نجومی از طریق فساد و رانت می‌رسند در حالی که بخش وسیعی از جامعه ایران با فقر دست‌وپنجه نرم می‌کند، می‌تواند به شورش علیه فساد و رانت مسئولان دامن زند.

روزنامه هم‌میهن در این باره به نکات قابل توجهی اشاره می‌کند.

روزنامه هم‌میهن می‌نویسد: فیلم عروسی دختر شمخانی از ابعاد گوناگونی مورد نقد قرار گرفت. این نقدها شامل تجملات، هزینه‌های بالا و نقض حریم خصوصی بود. همچنین منبع انتشار و انگیزه‌های پشت آن مورد بحث واقع شد.

هم‌میهن می‌افزاید: یکی از محورهای مهم، مسئله ریاکاری مسئولان نظام است. بازتاب گسترده این فیلم، به دلیل طرح در یک زمینه اجتماعی و سیاسی خاص، اهمیت ویژه‌ای یافته است. چنین فیلم‌هایی از مردم عادی اصلاً مسئله مهمی نیست. اولین موضوع مهم، سطح اقتصادی این مراسم عروسی است. برخی می‌گویند داماد این هزینه‌ها را متحمل شده است.

روزنامه هم‌میهن ادامه می‌دهد: با توجه به اخبار دیگری که پیرامون خانواده شمخانی وجود دارد، این موضوع کم‌اهمیت است. این عروسی تنها بازتاب کوچکی از سطح واقعی زندگی آنان به شمار می‌رود. احتمالاً تلاش‌هایی برای رعایت ملاحظات صورت گرفته است. بسیاری از هزینه‌های واقعی این خانواده‌ها به چشم نمی‌آید.

این روزنامه در ادامه می‌نویسد: ثروتمند بودن ذاتاً مذموم نیست. اما در ایران، ثروت‌هایی که به قدرت پیوند خورده، مذموم تلقی می‌شود. دلیل این امر ساده است: دستیابی به این ثروت احتمالاً از مسیر فساد و رانت بوده است. این ثروت‌ها نه از طریق تولید، بلکه از راه‌های مشکوک به دست آمده‌اند. تقریباً هیچ‌کس از منشأ واقعی این ثروت‌ها آگاه نیست. لذا، پنهان‌کاری ثروت به یک رفتار عمومی تبدیل شده است.

فساد و رانت و ریاکاری و کاسب تحریم به موازات فقر مردم

هم‌میهن اضافه می‌کند: شمخانی یا نتوانسته یا نخواسته که مبنای این ثروت خانوادگی را شفاف‌سازی کند. این ابهام به‌ویژه به این دلیل است که وی تقریباً ۴۵ سال گذشته را در مدیریت سطح بالای سیاسی و نظامی بوده است. او هرگز شغل اقتصادی مستقل و شناخته‌شده نداشته است. با توجه به غلبه فساد و رانت در کشور و اقتصاد نفتی و تحریم‌ها، نوعی بدبینی وجود دارد. این بدبینی به فعالیت‌های اقتصادی اعضای خانواده وی نیز سرایت کرده است.

روزنامه هم‌میهن معتقد است این ثروتمندی از این جهت که منشأ آن شفاف نیست، مورد ابهام جامعه قرار گرفته است. علاوه بر این، به دلیل شرایط بد اقتصادی مردم، این موضوع بسیار حساسیت‌زاست.

هم‌میهن ادامه می‌دهد: شمخانی هنگام برگزاری این عروسی باید متوجه تبعات بازتاب آن می‌شد. او می‌بایست خود را برای در معرض اتهام قرار گرفتن آماده می‌کرد. نمی‌توان ایراد را صرفاً متوجه منتشرکنندگان فیلم دانست. اصل ثروتمند بودن مسئولان نظام، بدون فعالیت اقتصادی مستقل، محل پرسش و ابهام جدی است. این مسئله به دلیل حاکمیت فساد و رانت تقویت می‌شود.

در ادامه هم‌میهن می‌نویسد مسئله دیگر، تعارض منافع است. ذهنیت مردم نسبت به تحریم و جایگاه شمخانی در مذاکرات هسته‌ای مهم است. فعالیت اقتصادی ذی‌نفع خانواده وی، تداعی‌کننده نوعی تعارض منافع است. این وضعیت ذهنیتی می‌سازد که وی نفع خود را در تداوم تحریم‌ها می‌بیند.

روزنامه هم‌میهن می‌نویسد: شکل‌گیری چنین ذهنیتی کاملاً طبیعی است شمخانی اگر این ذهنیت را نادرست می‌دانست، باید از مسئولیت مربوطه کناره‌گیری می‌کردند. همچنین می‌توانست فعالیت اقتصادی مرتبط با تحریم را کنار بگذارند.

این روزنامه می‌افزاید مسئله دیگر، ریاکاری مسئولان نظام است. این ریاکاری هم در حوزه فساد و رانت و ثروت و هم در موضوعاتی مانند حجاب نمود دارد. هم به لحاظ جایگاه حقیقی فردی و هم به لحاظ جایگاه حقوقی حکومتی، این تناقض مطرح است.

شکم جلوتر از چانه و دعوت مردم به ساده‌زیستی!

هم‌میهن اضافه می‌کند: شعارهای رسمی زیادی درباره ضرورت ساده‌زیستی، پوشش مناسب داده می‌شود. اما این فیلم و سایر اخبار مقامات و منسوبین‌شان، ناقض این شعارها هستند.

به‌عنوان نمونه، تقریباً ۹۰ درصد مسئولین اصلی کشور، منازلشان در مناطق ۱ و ۲ و ۳ تهران و لواسانات است. بسیاری از آنان ویلا دارند و در زندگی خصوصی سطح بالایی را تجربه می‌کنند. هم‌میهن می‌نویسد: به‌ویژه فرزندانشان از نظر فرهنگی بازتر و از نظر اقتصادی مرفه هستند. اما همین افراد که با فساد و رانت به این ثروت رسیده‌اند، پشت دوربین خود را به گونه دیگری نمایش می‌دهند.

این روزنامه در ادامه می‌نویسد: این ریاکاری بدترین رفتار شایع در ایران به شمار می‌رود. مردم با ثروت مسئولان مشکل اساسی ندارند، اگر ریاکاری در میان نباشد. بدترین نوع کلاه‌برداری سیاسی آن است که فرد تظاهر به ساده‌زیستی کند. در حالی که در دوره مدیریت او، فساد و رانت بیشتر شده باشد.

هم‌میهن اضافه می‌کند: ریاکاری بزرگ‌ترین آفت است. کسی که علیه آمریکا شعار می‌دهد، ولی کفش او آمریکایی است، باید سکوت کند. این رفتار مانند تیری است بر قلب مردم. فردی که زندگی شبیه یمنی‌ها را توصیه می‌کند، اما خانه‌اش از فساد و رانت و در بهترین نقطه شهر به دست آمده، بدترین زخم را بر جامعه می‌زند. کسی که مردم را به گرسنگی کشیدن تشویق می‌کند، در حالی که شکم او جلوتر از چانه‌اش است، ریاکار است.

این روزنامه در ادامه می‌نویسد: عجیب است که سران نظام برای کوچک‌ترین بیماری به پزشک مراجعه می‌کنند. اما در این موارد، خود را مجتهد مسلم می‌دانند. به‌جای خاموش کردن آتش خشم جامعه، بنزین روی آن می‌ریزند. این خشم عمومی نتیجه انباشت فساد و رانت است.

وقتی اخبار این فساد و رانت سران حاکمیت را در کنار خبر اخیر مرگ روزانه ۳۵۶ نفر بر اثر سوء‌تغذیه در ایران می‌گذاریم ابعاد انزجار مردم از حاکمیت برجسته می‌شود.

[روزانه چند ایرانی سر سفره خالی جان می‌دهند؟]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)