انگلیس، فرانسه و آلمان روند بازگرداندن تحریمهای اصلی سازمان ملل علیه ایران که در چارچوب توافق هستهای سال ۲۰۱۵ لغو شده بودند را آغاز کردهاند، چراکه تنشها بر سر برنامهٔ هستهای تهران بار دیگر شدت گرفته است. این اقدام مکانیسم موسوم به شSnapback (بازگشت خودکار تحریمها) را فعال میکند که میتواند ظرف ۳۰ روز تحریمها را دوباره برقرار سازد.
وزیر خارجهٔ ایران در نامهای به مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نوشت که سه کشور اروپایی )هیچ صلاحیت حقوقی( برای فعالسازی دوباره تحریمها ندارند و افزود که روسیه و چین نیز از موضع ایران حمایت میکنند. او در این نامه نوشت که ایران آمادهٔ ازسرگیری مذاکرات منصفانه و متوازن دربارهٔ برنامهٔ مورد مناقشه است، مشروط بر اینکه طرفهای مقابل جدیت و حسن نیت نشان دهند. شرکتکنندگان اروپایی در توافق ۲۰۱۵ دو هفته پیش هشدار داده بودند که مگر آنکه ایران تا پایان اوت به یک راهحل دیپلماتیک تن دهد، تحریمها را بازمیگردانند.
وزارت خارجهٔ ایران این اقدام را محکوم کرد و گفت این حرکت «فرآیند جاری همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی» را «بهشدت تضعیف» خواهد کرد. تهران آن را «تحریکآمیز و غیرضروری» خواند و هشدار داد که با «پاسخهای متناسب» روبهرو خواهد شد. گفتوگوهای ایران و آمریکا دربارهٔ برنامهٔ هستهای از ژوئن متوقف شده است، زمانی که آمریکا سایتهای هستهای ایران را بمباران کرد و ایران دسترسی بازرسان مورد حمایت سازمان ملل به تأسیساتش را مسدود نمود.
تحریمهای فلجکنندهٔ سالیان گذشته در چارچوب توافق ۲۰۱۵ با آمریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان، چین و اتحادیه اروپا در ازای محدودیت بر فعالیتهای هستهای ایران برداشته شده بودند. اما پس از خروج دونالد ترامپ از توافق در سال ۲۰۱۸ و بازگرداندن تحریمهای هستهای، این توافق از هم پاشید. ایران نیز در پاسخ فعالیتهای هستهای خود را گسترش داد و بحران دوباره شعلهور شد.
مکانیسم Snapback در همان توافق ۲۰۱۵ گنجانده شده بود و به هر یک از طرفها اجازه میداد در صورت اعتقاد به «عدم پایبندی اساسی» ایران، با اطلاعرسانی به شورای امنیت روند بازگرداندن تحریمها را آغاز کنند. سه کشور اروپایی (E3) روز پنجشنبه در نامهای به شورای امنیت این روند را کلید زدند. شورا اکنون ۳۰ روز فرصت دارد تصمیم بگیرد که آیا تعلیق تحریمها ادامه یابد یا لغو شود.
در این نامه آمده است که «نقض توافق هستهای توسط ایران آشکار و عامدانه است.» همچنین تأکید شده ایران «هیچ توجیه غیرنظامی» برای ذخایر بالای اورانیوم غنیشدهاش ندارد، اورانیومی که تقریباً به سطح تسلیحاتی نزدیک است و برنامهٔ هستهای آن «تهدیدی روشن علیه صلح و امنیت بینالمللی» باقی مانده است. ES3 اعلام کرد که در ۳۰ روز آینده همچنان آمادهٔ «تلاشهای دیپلماتیک جدی برای بازگرداندن پایبندی ایران به تعهداتش» خواهد بود.
دیوید لَمی، وزیر خارجهٔ انگلیس، گفت که انگلیس و متحدان اروپاییاش اخیراً پیشنهاد تمدید تعلیق تحریمها را داده بودند، مشروط به اینکه ایران برخی شرایط را بپذیرد. اما او افزود: ایران هیچ تلاش جدی برای تحقق این شرایط نکرده وبهطور مستمر از ارائه تضمینهای معتبر دربارهٔ ماهیت برنامهٔ هستهایاش خودداری کرده است.
وزارت خارجهٔ ایران در واکنش گفت ایران بیشترین خویشتنداری و تعهد استوار خود به دیپلماسی را برای حفظ توافق قبلی و یافتن راهحل مذاکرهای نشان داده است. ایران خواستار رد مکانیسم Snapback شد، اما اعلام کرد همچنان آمادهٔ تعامل با سایر اعضای شورای امنیت سازمان ملل است.
ایالات متحده نیز آغاز این روند را خوشامد گفت و اعلام کرد برای تکمیل آن با E3 همکاری خواهد کرد. سخنگوی مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، افزود: در عین حال، ایالات متحده آمادهٔ تعامل مستقیم با ایران باقی میماند برای دستیابی به یک راهحل صلحآمیز و پایدار در موضوع هستهای ایران. قدرتهای غربی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) میگویند قانع نشدهاند که برنامهٔ هستهای ایران صرفاً اهداف صلحآمیز دارد. اما ایران قاطعانه تأکید میکند که بهدنبال ساخت سلاح هستهای نیست و برنامهٔ هستهایاش صرفاً غیرنظامی است.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.