مرگبارترین قاتل خاموش: ۳۵ هزار قربانی در کشور و ۷۳۴۲ قربانی در تهران به کام مرگ
هوای آلوده، نفسکشیدن در تهران را به یک چالش بزرگ تبدیل کرده است. این بحران نه تنها کیفیت زندگی را کاهش داده، بلکه به مرگ خاموش هزاران نفر در سراسر ایران و به ویژه در تهران منجر شده است. آمارها نشان میدهد که آلودگی هوا، دیگر تنها یک معضل فصلی نیست، بلکه قاتلی دائمی است که جان شهروندان را تهدید میکند.
ذرات معلق ناشی از سوختهای آلاینده، صنایع و گردوغبار، بخش قابل توجهی از آلودگی را تشکیل میدهند. این ذرات هوای سالم برای زندگی در تهران و سایر کلانشهرها را به یک معضل بزرگ تبدیل کردهاند.
تهران به دلیل تراکم جمعیت بالا و فعالیت گسترده صنعتی در صدر شهرهای آلوده قرار دارد. تردد میلیونها خودرو در این شهر نیز به آلودگی هوای تهران دامن میزند.
شاخص کیفیت هوای تهران در اغلب روزهای سال ناسالم است. حتی در برخی روزها این شاخص از مرز ۵۰۰ نیز عبور کرده است. آلودگی هوای تهران هر سال جدیتر میشود.
در گذشته هوای تهران فقط در فصول سرد سال آلوده بود. اما اکنون مردم تهران حتی در ماههای گرم نیز از آلایندهها در امان نیستند.
بر اساس آمارهای رسمی، حدود ۲ میلیون و ۹۰۰ هزار خودروی فرسوده در تهران تردد میکنند. این خودروها سوخت غیر استاندارد مصرف میکنند.
استفاده از این سوختها به افزایش آلایندهها و بحران هوای پایتخت منجر میشود. حکومت ایران درباره کیفیت بنزین و گازوئیل به استاندارد لازم نرسیده است.
بنزین غیر استاندارد به صورت مخلوط در جایگاهها توزیع میشود. با افزایش مصرف، تولید بنزین استاندارد کافی نیست. احتراق ناقص بنزین فاقد استاندارد، میزان دیاکسید گوگرد و ذرات معلق را افزایش میدهد.
مازوتسوزی نیروگاهها نیز یکی دیگر از عوامل آلودگی است. به دلیل ناترازی تولید و مصرف انرژی، به ویژه در فصول سرد، از این سوخت آلاینده استفاده میشود.
افزایش غلظت ذرات معلق در تهران عامل مرگهای فراوان
مازوت مصرفی در ایران، استاندارد نیست. این مازوت ۳.۵ درصد گوگرد دارد. این در حالی است که استاندارد جهانی نیم درصد است.
سازمان استاندارد ایران تا ۰.۸ درصد گوگرد در مازوت را نیز پذیرفته است. این عوامل باعث شدهاند که ساکنان تهران با وضعیتی بدتر از قبل روبرو شوند.
ابعاد فاجعه زمانی مشخص میشود که به آمار مرگومیر توجه کنیم. معاون مرکز تحقیقات کیفیت هوا اعلام کرده است که در سال ۱۴۰۳، دستکم ۷۳۴۲ نفر در پایتخت به علت آلودگی هوا جان باختهاند.
این افراد در اثر مواجهه طولانیمدت با ذرات معلق جان خود را از دست دادهاند. میانگین غلظت ذرات معلق در سال ۱۴۰۳ نسبت به ۱۴۰۲ افزایش یافته است.
یعنی این غلظت در سال ۱۴۰۳ به طور میانگین ۳۳ میکروگرم بر مترمکعب بوده است. این میزان در سال ۱۴۰۲ حدود ۳۱ میکروگرم بر مترمکعب بود.
افزایش غلظت ذرات معلق، تأثیر مستقیمی بر مرگومیر داشته است. پیش از این نیز آمارهای مشابهی منتشر شده بود.
طبق گفته یکی از اعضای شورای شهر تهران، در سال ۱۴۰۰، بیش از ۶۳۹۸ نفر به دلیل آلودگی هوا جان باختهاند.
در ۲۵ مرداد ۱۴۰۴، روزنامه اعتماد اعلام کرد که در سال ۱۴۰۳، بیش از ۳۵ هزار نفر در ایران بر اثر آلودگی هوا جان باختند. این آمار نسبت به دو سال قبل روند صعودی داشته است.
این روزنامه نوشت: «در سال ۱۴۰۳ به طور میانگین ۳۵۵۴۰ نفر به دلیل آلودگی هوا جان باختند.» وی افزود که این آمار حداقلی است و آمار حداکثر به ۴۶ هزار نفر میرسد.
این گزارش نشان میدهد ۱۴.۶۶ درصد از مرگها مربوط به بیماریهای قلبی بوده است.
همچنین ۱۵ درصد ناشی از سکته مغزی بوده است. ۱۴.۴ درصد بر اثر سرطان ریه و بیش از ۱۱ درصد به دلیل بیماریهای مزمن ریوی بوده است.
قاتلی خاموش با عاملی آشکار!
آلودگی هوا که به قاتلی خاموش تبدیل شده، بر بیماریهایی چون سکته قلبی و مغزی تأثیر مستقیم دارد.
همچنین این آلودگی بر سرطان ریه و دیابت نیز تأثیر میگذارد. آلودگی هوا میتواند تا دو سال از امید به زندگی شهروندان بکاهد.
فرسودگی شبکه حملونقل عمومی در تهران از دیگر عوامل مهم آلودگی است. این شبکه به لحاظ کمی، پاسخگوی نیاز شهروندان نیست.
همچنین در مدیریت سفرهای درونشهری نقش مؤثری ایفا نکرده است. با وجود اضافه شدن اتوبوسهای جدید، کمبودها در شبکه اتوبوسرانی تهران بیشتر است.
همواره عواملی مانند سوخت بیکیفیت، فرسودگی ناوگان و عدم توسعه حملونقل ریلی مطرح بودهاند.
همچنین رشد بیرویه جمعیت شهری بدون زیرساختهای زیستمحیطی نیز از عوامل اصلی آلودگی هستند.
اما در ماه گذشته گردوغبار سنگین نیز به عبور شاخص کیفیت هوای تهران از محدوده خطر انجامید.
برخی تصور میکنند که آلودگی هوای تهران فقط به سردی هوا و وارونگی دما مربوط است. اما تابستان امسال نشان داد که خیزش گردوغبار نیز تهران را به وضعیت اضطرار میرساند.
واقعیت این است که حکومت ایران طی دهههای اخیر برنامه مؤثری برای کاهش آلودگی ارائه نکرده است. طرحهایی مانند از رده خارج کردن خودروهای فرسوده، توسعه حملونقل عمومی و اجرای «قانون هوای پاک» اجرا نشدهاند.
این مسئله با آلودگی هوای تهران ارتباط مستقیم دارد. مدیریت نامناسب و ناکارآمدی در این زمینه، وضعیت آلودگی هوای تهران را وخیمتر کرده است.
اما این قاتل خاموش، عاملی آشکار دارد که باعث مرگ دهها هزار شهروند در سال میشود حاکمیت ملایان و حکومت بیکفایت که سالیان است در مدیریت هووای سالم تهران مانند دیگر بحرانهای کشور گیر کردهاند.
[آلودگی هوای تهران و نقش خاک صنعتی در کشتار جمعی]

هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.