هشدارهای مکانیسم ماشه؛ افزایش فشار اروپا بر حکومت ایران
در بحبوحه تنشهای فزاینده، سه قدرت اروپایی طرف برجام هشدارهای خود را به حکومت ایران شدت بخشیدهاند. این کشورها در نامهای رسمی به سازمان ملل، احتمال فعالسازی مکانیسم ماشه را مطرح کردهاند.
مکانیسم ماشه به معنای بازگشت خودکار تحریمهای سازمان ملل است که میتواند عواقب جدی برای اقتصاد و سیاست خارجی حکومت ایران به همراه داشته باشد.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که مذاکرات هستهای در بنبست قرار گرفته و تهران با چالشهای داخلی و خارجی متعددی روبروست.
تحلیلگران بر این باورند که این حرکت، تلاشی است برای وادار کردن حکومت ایران به بازگشت به میز مذاکره و همکاری با جامعه بینالمللی.
روزنامه فایننشالتایمز در گزارشی نوشت وزیران خارجه سه قدرت اروپایی طرف برجام، نامهای به سازمان ملل نوشتند. این نامه هشدار میدهد که در صورت عدم همکاری حکومت ایران، مکانیسم ماشه فعال خواهد شد. این مکانیسم منجر به بازگشت خودکار تحریمها میشود.
فایننشالتایمز در روز چهارشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۴ نوشت: بریتانیا، فرانسه و آلمان این نامه را نوشتهاند. نامه به آنتونیو گوترش و شورای امنیت سازمان ملل ارسال شده است.
در بخشی از این نامه که به روزنامه رسیده، چنین آمده است: «ما بهروشنی گفتهایم که اگر حکومت ایران تا پایان اوت ۲۰۲۵ مایل به راهحل دیپلماتیک نباشد، آماده فعالسازی مکانیسم ماشه هستیم.»
این جمله بیان میکند که تروئیکای اروپایی، آماده فعال کردن مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها هستند. اجرای مکانیسم ماشه به این معنی است که تحریمهای سازمان ملل بازمیگردد. این تحریمها در سال ۱۳۹۴ بر اساس برجام لغو شده بود.
حدود دو هفته پیش، رسانههای بینالمللی گزارش داده بودند. سه کشور اروپایی میتوانند ضربالاجل مکانیسم ماشه را تمدید کنند. این تمدید مشروط به موافقت حکومت ایران با شروطی خاص است. این شروط شامل از سرگیری مذاکرات با واشینگتن است. همچنین همکاری با بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را نیز در بر میگیرد.
استیصال حکومت ایران در برابر ماشه
فایننشالتایمز میگوید تروئیکای اروپایی به این موضوع نیز اشاره کردهاند. سخنگوی وزارت خارجه حکومت ایران هشدار داده است. او گفته که این سه کشور، «حق قانونی یا اخلاقی» برای فعالسازی مکانیسم ماشه ندارند. او اعلام کرد که در صورت سوءاستفاده از این ابزار، تهران واکنشی مشخص نشان خواهد داد.
پس از جنگ ۱۲ روزه حکومت ایران و اسرائیل، مذاکرات هستهای متوقف شد. با نزدیک شدن به تاریخ انقضای برجام، معاونان وزارت خارجه حکومت ایران با همتایان اروپایی دیدار کردند. این نشست سوم مردادماه در استانبول برگزار شد.
پس از این نشست، کشورهای اروپایی اعلام کردند. آنها پیشنهاد تمدید مکانیسم ماشه را ارائه دادند. این پیشنهاد مشروط به پایبندی حکومت ایران به تعهدات خود بود. آنها از حکومت ایران خواستند تا مسیر دیپلماسی را انتخاب کند.
پس از این نشست، علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس ملایان، اعلام کرد. اروپاییها در استانبول به دنبال تمدید ششماهه مهلت مکانیسم ماشه بودند. اما طرف ایرانی این پیشنهاد را نپذیرفت.
بروجردی همچنین مدعی شد که اروپا «میخواهد پرونده هستهای را تحت پوشش قطعنامههای شورای امنیت فعال نگه دارد». او تاکید کرد که این اقدام قطعاً به ضرر حکومت ایران است.
سخنگوی وزارت خارجه حکومت ایران ۱۳ مرداد دوباره تأکید کرد. او گفت طرفهای اروپایی «حق قانونی یا اخلاقی» برای فعالسازی مکانیسم ماشه ندارند. وی افزود حکومت ایران در هر مذاکرهای باید تضمینی برای حق غنیسازی خود دریافت کند.
ارسال نامه اروپاییها به سازمان ملل و تکرار هشدارها ادامه دارد. این در حالی است که هیچ مذاکرهای با آمریکا یا اروپا اعلام نشده است.
تشدید مخاصمات فعالسازی مکانیسم ماشه را افزایش میدهد
مجید تختروانچی در نشست استانبول حضور داشت. او به خبرگزاری کیودو گفت حکومت ایران «محدودیتهایی بر توسعه هستهای برای مدتی میپذیرد». این کار در ازای لغو تحریمهای آمریکا است.
او درباره ماهیت این «محدودیتها» توضیحی نداد. اما تاکید کرد که تهران «نمیتواند تحت هیچ شرایطی با توقف غنیسازی موافقت کند».
در جریان جنگ ۱۲ روزه، آمریکا سه سایت هستهای نطنز، فردو و اصفهان را هدف حملات هوایی قرار داد. دونالد ترامپ ادعا میکند که این حملات به «نابودی کامل» این تأسیسات منجر شده است.
مجلس ملایان به دلیل این جنگ، قانونی را تصویب کرد. این قانون، «تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی» نام داشت. دولت پزشکیان به سرعت این قانون را ابلاغ کرد.
بازرسان آژانس پس از حملات اسرائیل نتوانستهاند به مراکز هستهای دسترسی داشته باشند. با این حال، ماسیمو آپارو معاون مدیرکل آژانس به تهران سفر کرد. او روز دوشنبه ۲۰ مرداد با مقامات حکومت ایران دیدار و تبادل نظر کرد.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه حکومت ایران، محور گفتوگوها را بیان کرد. او گفت این مذاکرات درباره نحوه تعامل ایران و آژانس در «شرایط جدید» بود. این شرایط جدید به دلیل فشارهای بینالمللی به وجود آمده است.
فعالسازی مکانیسم ماشه میتواند این شرایط را پیچیدهتر کند. این فشارها بر حکومت ایران همچنان ادامه دارد. این تنشها حول فعالسازی مکانیسم ماشه، نشان از عمق اختلافها دارد.
حکومت ایران با چالش جدی مواجه است. فعالسازی مکانیسم ماشه، میتواند همه چیز را تغییر دهد. این ابزار، فشار را به حداکثر میرساند.
حکومت ایران باید تصمیم بگیرد. آیا با فعالسازی مکانیسم ماشه روبرو خواهد شد؟ این پرسشی است که آینده به آن پاسخ خواهد داد.
[هشدار سه کشور اروپایی: «مکانیسم ماشه» تا پایان تابستان فعال خواهد شد]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.