توافق بر سر ادامه رایزنی‌های هسته‌ای در استانبول؛ بن‌بست پابرجا

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه حکومت ایران، روز جمعه در استانبول اعلام کرد که تهران و طرفین اروپایی بر «ادامه رایزنی» پیرامون پرونده هسته‌ای ایران به توافق رسیده‌اند.

او در پیامی در شبکه ایکس نوشت که ضمن انتقاد جدی از مواضع اروپا، «مواضع اصولی خود، از جمله در مورد مکانیسم اسنپ‌بک» را توضیح داده است.

پیش از این، خبرگزاری‌ها از تمرکز مذاکرات استانبول بر احتمال اعمال دوباره تحریم‌ها ذیل «سازوکار ماشه» خبر داده بودند. این سازوکار در برجام، توافق هسته‌ای ده سال پیش، پیش‌بینی شده بود.

غریب‌آبادی افزود: «هر دو طرف با ایده‌های مشخصی به جلسه آمدند.» او بیان کرد: «جنبه‌های مختلف آن مورد بررسی قرار گرفت.»

معاون وزیر خارجه حکومت ایران تاکید کرد که توافق شده «رایزنی‌ها در این مورد ادامه یابد.» معاونان وزیر خارجه ملایان و کشورهای فرانسه، آلمان و بریتانیا روز جمعه، ۳ مرداد، در استانبول دیدار خود را آغاز کردند.

این دیدار در چارچوب تازه‌ترین کوشش برای حل بن‌بست برنامه هسته‌ای ایران صورت گرفت. این نخستین دور مذاکرات میان حکومت ایران و سه کشور اروپایی باقی‌مانده در برجام پس از جنگ ۱۲ روزه است.

در آن جنگ، بمب‌افکن‌های آمریکایی به دستور دونالد ترامپ، سه سایت اصلی هسته‌ای حکومت ایران را بمباران کردند.

حکومت ایران، مجید تخت‌روانچی و کاظم غریب‌آبادی، دو معاون عباس عراقچی، را برای این مذاکرات راهی استانبول کرد.

حکومت ایران در آغاز این هفته از موافقت با درخواست سه کشور اروپایی برای ازسرگیری مذاکرات خبر داده بود.

یک دیپلمات اروپایی گفت: «مکانیسم ماشه» همچنان روی میز است. اما به حکومت ایران پیشنهاد خواهد شد که در صورت «تعامل دیپلماتیک معتبر»، فعال‌سازی این سازوکار ممکن است به تأخیر بیفتد.

این دیپلمات، «تعامل دیپلماتیک معتبر» را شامل «ازسرگیری همکاری کامل با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» دانست. او همچنین «رفع نگرانی‌ها در مورد ذخایر اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصد» را شرط اصلی این تعامل عنوان کرد.

بمباران کامل برنامه هسته‌ای و التماس برای مذاکرات استانبول!

رهبران اروپایی پیشتر تهدید کرده بودند که اگر پیشرفت لازم تا ۹ شهریور حاصل نشود، تحریم‌ها از آن روز از سر گرفته خواهند شد.

خبرگزاری رویترز نیز شامگاه پنج‌شنبه، ۲ مرداد، به نقل از چند دیپلمات نوشت: سه کشور اروپایی قصد دارند در مذاکرات استانبول پیشنهاد کنند که «مکانیسم ماشه» شش ماه به تأخیر بیفتد.

این تأخیر مشروط به تعهد اجرایی تهران بر سر موضوع‌های کلیدی است. رویترز بخشی از تعهدات مورد انتظار اروپا را «ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای تهران با آمریکا» توصیف کرد.

«همکاری کامل با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» و «ارائه گزارش کامل درباره ذخایر اورانیوم غنی‌شده با درصد بالا» نیز از دیگر شروط است.

یک مقام دولت آمریکا به رویترز گفت: «آمریکا با تروئیکای اروپایی» در این زمینه هماهنگ است.

عباس عراقچی پنجشنبه در تهران گفت: هدف نشست استانبول این است که اروپا بداند پس از جنگ ۱۲ روزه «مواضع ما تغییر نکرده و به خصوص به غنی‌سازی ادامه خواهیم داد.»

کاظم غریب‌آبادی روز پنج‌شنبه سه شرط تهران برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا را اعلام کرد. او نوشت: آمریکا باید اعتماد حکومت ایران را جلب کند. آمریکا نباید از مذاکره برای دستورکارهای پنهان مانند اقدام نظامی استفاده کند. همچنین، حقوق حکومت ایران را ذیل معاهده عدم اشاعه، شامل غنی‌سازی، به رسمیت بشناسد.

غریب‌آبادی، گفت: در صورت فعال شدن «سازوکار ماشه»، «گزینه خروج از ان‌پی‌تی، پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای، همچنان روی میز است».

تهران پس از جنگ اخیر همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را به حالت تعلیق درآورده است. حکومت ایران، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس را، فردی می‌داند که با گزارش‌هایش «زمینه حملات اسرائیل» را فراهم کرد.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ملایان، این هفته به شبکه الجزیره گفت: حکومت ایران برای یک جنگ دیگر آماده است. او افزود: «برنامه هسته‌ای خود را دنبال خواهد کرد.»

مذاکرات در استانبول و ادعاها در تهران و تل‌آویو

اسرائیل نیز گفته است که اگر حکومت ایران برنامه هسته‌ای نابودشده و صنایع موشک‌های دوربرد آسیب‌دیده‌اش را از سر بگیرد، بار دیگر به حکومت ایران حمله خواهد کرد.

اسرائیل از سه کشور اروپایی خواسته است که منتظر نتایج مذاکرات با حکومت ایران نمانند. آن‌ها همچنین خواستار اجرایی شدن سریع «سازوکار ماشه» هستند.

در حدود یک سال کار دولت پزشکیان، تهران تا پیش از این در چهار دور مذاکرات با سه کشور اروپایی شرکت کرد. این مذاکرات در نیویورک، استانبول و ژنو برگزار شد. اما مانند پنج دور مذاکرات با آمریکا، که به تناوب در مسقط و رم برگزار می‌شد، حاصلی نداشت. در نهایت این ناکامی‌ها کار را به جنگ اخیر کشاند.

هدف نهایی سال‌ها مذاکرات و کوشش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اطمینان از عدم حرکت برنامه هسته‌ای حکومت ایران به سمت بمب اتمی است. اما حکومت ملایان هنوز نتوانسته این ادعای پیوسته خود را به جامعه جهانی بقبولاند.

یعنی ملایان به دنبال ادامه تجربه مذاکره برای مذاکره هستند. این بار اما مهمترین هدف ملایان در این وهله جلوگیری از مکانیسم ماشه است تا به هر خدعه و نیرنگی از آن عبور کنند.

با پایان برجام در ۲۶ شهریور و فعال نشدن مکانیسم ماشه، اعمال هر گونه تحریمی بر برنامه هسته‌ای ایران تقریبا غیرممکن خواهد بود چرا که با وتوی چین و روس همراه خواهد بود.

در این صورت و احتمال از سرگیری غنی‌سازی و بمب‌سازی تابلوی بمباران مجدد اخیر که ۲ کشور در آن نقش داشتند مفروض‌ترین سناریو است.

اما تا به همین جای کار و در حالی که سران حکومت ایران مکررا از بی‌اثر بودن مکانیسم ماشه دم می‌زنند به این سوال پاسخ نمی‌دهند چرا با وجود نابودی کامل تاسیسات اتمی‌شان، باز هم مشتاقانه به دنبال مذاکرات در استانبول هستند؟!

[استانبول؛ مذاکره خفت‌بار رژیم ایران با اروپا و التماس برای فعال نشدن مکانیزم ماشه!]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)