میلیون‌ها کسب‌وکار آنلاین در معرض نابودی در ایران

تشدید سیاست‌های فیلترینگ و محدودیت‌های اینترنتی در دوران پس از جنگ ۱۲ روزه، به بهانه «حفظ امنیت ملی»، مشکلات عدیده‌ای را برای شهروندان و فعالان حوزه کسب‌وکار آنلاین در حکومت ایران ایجاد کرده است.

کاهش سرعت اینترنت، از دست رفتن آنتن‌دهی تلفن‌های همراه و اختلال در اینترنت‌های ثابت، اکنون به یک تجربه روزمره برای شهروندان تبدیل شده است.

این معضلات نه تنها زندگی عادی مردم را مختل کرده، بلکه آسیب‌های جدی و بعضاً جبران‌ناپذیری به زیرساخت‌های کسب‌وکار آنلاین و اقتصاد دیجیتال کشور وارد آورده است.

حکومت ایران با توجیهات امنیتی، به محدودسازی فضای مجازی ادامه می‌دهد، در حالی که این رویکرد، ضربات مهلکی بر پیکره اقتصاد دیجیتال و زندگی میلیون‌ها نفر وارد می‌کند.

گزارش‌ها به وضوح نشان می‌دهند که اختلال در مکان‌یابی و کاهش سرعت اینترنت، زندگی روزمره شهروندان را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

فیلترینگ گسترده و اختلالات ساختاری بر بستر اینترنت، علاوه بر تخریب بخش قابل توجهی از کسب‌وکار آنلاین، منجر به بی‌اعتمادی اجتماعی عمیق و ناامیدی گسترده در میان اقشار مختلف جامعه شده است.

این روند، کاهش چشمگیر سرمایه اجتماعی را نیز در پی داشته است؛ سرمایه‌ای که برای توسعه و پیشرفت هر جامعه‌ای حیاتی است.

آمارها حاکی از آن است که دست کم ۱۰ میلیون کسب‌وکار آنلاین و میلیون‌ها کاربر فعال در حوزه اینترنت، قربانی مستقیم این تصمیمات نادرست و غیرکارشناسی شده‌اند. این کسب‌وکارها، که اغلب توسط جوانان و کارآفرینان اداره می‌شوند، حالا در آستانه تعطیلی قرار گرفته‌اند.

گمانه زنی‌های در پی اخلال در اینترنت و تعطیلی کسب‌وکار آنلاین

نکته قابل تأمل اینجاست که تصمیم‌گیری نهایی در خصوص اینترنت، به صورت متمرکز و اغلب بدون مشورت با متخصصان و فعالان حوزه فناوری، بر عهده وزارت ارتباطات نیست و نهادهای امنیتی حکومت ایران در این زمینه نقش دارند. این سیاست‌ها، آینده کسب‌وکار آنلاین را با ابهامات جدی مواجه ساخته و چشم‌انداز تاریکی را برای آن ترسیم می‌کنند.

اختلالات وسیع اینترنتی در ماه‌های اخیر، برخی کارشناسان را به این نتیجه رسانده که طرح اینترنت طبقاتی، که سال‌ها در دستور کار دولت‌های مختلف بوده، اکنون به شکلی چراغ خاموش در حال اجراست.

این طرح می‌تواند دسترسی به اینترنت را برای بخش‌های مختلف جامعه محدود کند و کاربران را بر اساس نیاز یا جایگاه اجتماعی طبقه‌بندی نماید.

چنین طرحی، پیامدهای منفی گسترده‌ای برای کسب‌وکار آنلاین خواهد داشت و عملاً امکان رقابت عادلانه و دسترسی برابر به فرصت‌ها را از بین می‌برد.

در چنین فضایی، کسب‌وکار آنلاین که نیاز مبرم به دسترسی پایدار و آزاد به اینترنت دارد، با چالش‌های غیرقابل حل مواجه خواهد شد.

علاوه بر این، شیوع فیلترشکن‌ها و بدافزارها، در غیاب اعتماد و شفافیت اطلاعاتی، پتانسیل تخریب کامل اقتصاد دیجیتال کشور را دارد. این وضعیت، امنیت و پویایی کسب‌وکار آنلاین را به شدت به خطر می‌اندازد و بستر مناسب برای رشد و توسعه را از آن سلب می‌کند.

رویکرد کنونی حکومت ایران در توجیه اختلالات اینترنتی، اغلب به دلایل امنیتی بازمی‌گردد.

این سیاست به طور مستقیم بر اقتصاد، فرهنگ و سرمایه اجتماعی یعنی مردم تأثیر منفی گذاشته و آنها را تحلیل می‌برد.

تشدید سیاست فیلترینگ خود به نارضایتی و اعتراضات می‌انجامد

زمانی که مردم راه‌های عبور از فیلترینگ را خود بیابند، حکومت ایران اشراف اطلاعاتی خود را از دست می‌دهد.

این به معنای وجود شهروندان ناراضی از یک سو، و اطلاعات گم‌شده و غیرقابل رصد از سوی دیگر است که یک زیان دوگانه و جبران‌ناپذیر محسوب می‌شود.

علاوه بر این، این رویکرد مردم را به سمت استفاده از اینترنت ماهواره‌ای غیرمجاز سوق می‌دهد. تمام این مسائل، مستقیماً بر رشد و بقای کسب‌وکار آنلاین تأثیر مخرب دارند و چشم‌انداز آنها را تیره و تار می‌کنند.

ادامه روند کنونی فیلترینگ و محدودیت‌های اینترنتی در حکومت ایران، به تعطیلی گسترده کسب‌وکار آنلاین و تعدیل نیروهای انسانی در ابعاد وسیع منجر خواهد شد.

این امر، حداقل‌های اقتصادی جامعه را که با تلاش فراوان تولید شده‌اند، از بین می‌برد و تبعات اجتماعی و اقتصادی جبران‌ناپذیری را به همراه دارد.

همچنین، این موضوع کیفیت فضای علمی و دانشگاهی را نیز به شدت دچار رکود و ایستایی خواهد کرد؛ چرا که دسترسی به منابع اطلاعاتی و ارتباطات بین‌المللی برای پژوهشگران و دانشجویان محدود می‌شود.

این سیاست‌ها نه تنها توسعه کسب‌وکار آنلاین را متوقف می‌کنند، بلکه به طور کلی بر پیشرفت اقتصادی، علمی و فرهنگی کشور اثرات منفی پایداری می‌گذارند.

در مجموع، چشم‌انداز کسب‌وکار آنلاین در سایه این محدودیت‌ها، مبهم و نگران‌کننده به نظر می‌رسد و به سرعت به یک چالش جدی برای اقتصاد کشور تبدیل خواهد شد.

این وضعیت می‌تواند آسیب‌های بلندمدت و عمیقی به ساختار اجتماعی و اقتصادی و در نهایت امنیتی حکومت ایران وارد آورد و خود عامل افروخته‌شدن قیام و اعتراضات شود.

[مافیای فیلترینگ؛ غارت مردم زیر نقاب امنیت!]