بررسی تحولات هسته‌ای حکومت ایران در شورای حکام و وحشت خامنه‌ای

ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و آلمان پیش‌نویس قطعنامه‌ای را به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارائه کردند. این قطعنامه قرار بود چهارشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ به رأی گذاشته شود. اما رأی‌گیری موقتاً به روز پنجشنبه موکول شد.

متن پیشنهادی این قطعنامه، چهار کشور غربی، حکومت ایران را به عدم پایبندی به تعهدات هسته‌ای‌اش محکوم می‌کند.

جلسه شورای حکام آژانس از دوشنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در نخستین روز نشست اظهاراتی بیان کرد. او گفت حکومت ایران به پرسش‌های آژانس پاسخ فنی و معتبر نداده است. حکومت ایران درباره مواردی چون سرقت اسناد محرمانه و پاکسازی سایت‌های اعلام نشده توضیح نداده است.

پیش‌نویس قطعنامه‌ ارائه‌شده به شورای حکام از حکومت ایران، خواستار جبران فوری عدم پایبندی به تعهدات ذیل معاهده منع گسترش سلاح‌های اتمی است.

در این پیش‌نویس، از عدم همکاری کامل حکومت ایران با آژانس، علی‌رغم درخواست‌های مکرر شورای حکام ابراز تأسف شده است.

پیش‌نویس قطعنامه چهار کشور غربی می‌افزاید: «ناتوانی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از حصول اطمینان از اینکه برنامه اتمی حکومت ایران صرفا با مقاصد صلح‌آمیز است، پرسش‌هایی را طرح می‌کند که در صلاحیت شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار دارد.»

در صورت تصویب این قطعنامه در شورای حکام، حکومت ایران برای نخستین بار در حدود دو دهه رسماً به نقض تعهدات اتمی متهم می‌شود.

در آستانه نشست شورای حکام، مقامات حکومت ایران هشدار دادند. آن‌ها گفتند تصویب قطعنامه واکنش متقابل در پی خواهد داشت.

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی، مدعی شد این واکنش‌ها فنی خواهد بود. او همچنین از تغییر در سطح همکاری حکومت ایران با آژانس خبر داد.

رضا نجفی، نماینده حکومت ایران در آژانس، از گزارش مدیرکل آژانس انتقاد و این گزارش را بی‌پایه و سیاسی توصیف کرد. نجفی مدعی شد بسیاری از موارد گزارش به مسائل گذشته اشاره دارد.

اتحادیه اروپا نیز در جلسه شورای حکام به آمریکا و تروئیکای اروپایی پیوست

سخنگوی وزارت خارجه حکومت ایران در شامگاه سه‌شنبه ۲۰ خرداد مدعی شد موضوع هسته‌ای حکومت ایران از ابتدا، چه در زمان ورود به شورای امنیت و چه قبل از آن، تصمیمی سیاسی بود.

ارائه قطعنامه پیشنهادی غرب به شورای حکام آژانس در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد دور بعدی مذاکرات اتمی میان حکومت ایران و آمریکا پنجشنبه ۲۲ خرداد برگزار خواهد شد.

اما اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه حکومت ایران، اعلام کرد دور بعدی مذاکرات برای یکشنبه آینده در مسقط، پایتخت عمان، برنامه‌ریزی شده است.

گمانه‌زنی‌ها درباره فرجام مذاکرات اتمی در شرایطی است که مهلت دوماهه‌ای که ترامپ به خامنه‌ای داده بود، رو به اتمام است.  در همین حال برخی منابع از احتمال برنامه‌ریزی اسرائیل برای حمله به تاسیسات اتمی حکومت ایران خبر می‌دهند.

عباس عراقچی، وزیر خارجه حکومت ایران، در شامگاه چهارشنبه ۲۱ خرداد، موضع سه کشور اروپایی را «مضحک» توصیف کرد. او هشدار داد که «خطای راهبردی دیگر» از سوی آن‌ها ممکن است به «واکنش قاطع» حکومت ایران منجر شود.

عراقچی گفت: «به‌جای آن‌که نشانه‌ای از پشیمانی یا تمایل به تسهیل دیپلماسی از خود نشان دهند، امروز سه کشور اروپایی خواستار لزوم مجازات حکومت ایران به دلیل آنچه «استفاده از حق قانونی خود در چارچوب برجام» خواند.

عراقچی افزود با ادامه این رویکرد، «مسئولیت کامل و مطلق» هرگونه عواقب و پیامد این امر بر عهده کشورهایی خواهد بود که به قول وی، «باعث شده‌اند اعتبارشان از بین برود.»

اتحادیه اروپا در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دوباره نگرانی جدی خود درباره عدم همکاری کافی حکومت ایران برای حل‌وفصل مسائل پادمانی اعلام‌نشده را ابراز کرد.

هم‌زمانی نشست شورای امنیت و رای‌گیری پیرامون قطعنامه شورای حکام

اتحادیه اروپا ضمن حمایت از پیش‌نویس قطعنامه ارائه‌شده، از همه اعضای شورای حکام خواست آن را تصویب کنند.

نماینده اتحادیه اروپا گفت: حکومت ایران با وجود پنج قطعنامه شورای حکام، هنوز به تعهدات حقوقی خود عمل نکرده و در شفاف‌سازی درباره مواد و تاسیسات هسته‌ای اعلام‌نشده کوتاهی کرده است.

نماینده اتحادیه اروپا افزود: حکومت ایران به‌جای پاسخ‌های فنی معتبر، اقدام به «پنهان‌کاری، پاک‌سازی مکان‌ها و ارائه توضیحات نادرست» کرده است.

وی افزود «اقدامات حکومت ایران، همان‌طور که در گزارش مدیرکل آژانس آمده، تردیدهای جدی درباره پایبندی حکومت ایران به تعهدات پادمانی خود ایجاد می‌کند.» در این بیانیه آمده است: حکومت ایران تنها کشور غیرهسته‌ای است که چنین سطحی از غنی‌سازی را دنبال می‌کند.

نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، که قرار بود چهارشنبه درباره وضعیت همکاری حکومت ایران تصمیم‌گیری کند، بدون رأی‌گیری به پایان رسید.

به گفته خبرنگار وال‌استریت ژورنال، جلسه بدون رسیدن به مرحله رأی‌گیری، موقتاً پایان یافته است. قرار است ادامه آن روز پنجشنبه از ساعت ۹:۳۰ به وقت اروپای مرکزی برگزار شود.

با وجود تصمیم قاطع کشورهای غربی در مورد صدور قطعنامه که پس از ۲۰ سال حکومت ایران را به نقض تعهدات پادمانی منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای محکوم می‌کند پیامدهای جدی برای خامنه‌‌ای دارد.

[قطعنامه هشدارآمیز شورای حکام؛ «تهران تعهدات پادمانی را نقض کرده است»]

از جمله این عواقب ارجاع پرونده هسته‌ای ملایان به شورای امنیت و فعال‌سازی روند مکانیسم ماشه می‌باشد. هر دو این موارد ترس و وحشت را بر اردوی ملایان مستولی می‌سازد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار است روز پنجشنبه ۲۲ خرداد ۱۴۰۴ جلسه‌ای غیرعلنی پیرامون افزایش غنی‌سازی اورانیوم حکومت ایران، با درخواست آمریکا، انگلیس، فرانسه، پاناما، یونان و کره جنوبی برگزار کند.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)