جراحی اقتصادی، موزیک متن دولتهای ورشکسته حاکمیت ملایان
در سالهای اخیر دولتهای منصوب خامنهای اقدامات اقتصادی خود را تحت عنوان جراحی اقتصادی به پیش میبرند. آیا جراحی اقتصادی باعث ثبات در اقتصاد ملایان میشود یا این جراحی به احتضار و مرگ حاکمیت میانجامد؟
دولت روحانی تحت عنوان جراحی اقتصادی دست به گرانکردن حاملهای انرژی زد و با گرانکردن بنزین شعله اعتراضات آبان ۱۳۹۸ را برافروخت.
دولت رئیسی تحت عنوان جراحی اقتصادی اقدام به حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی آن را از کالاهای اساسی وارداتی و دارو قطع کرد. این امر منجر به گرانی و تورم بیسابقهای شد.
حالا گویا نوبت به دولت پزشکیان رسیده است. دولتی که میراثدار مردهریگ رئیسی است که با انبوه بحرانهاست که از آن با عنوان ناترازیها نام میبرد.
شدت و حدت این ناترازیها به حدی بود که دولت پزشکیان از راه نرسیده، مجبور شد دست در جیب مردم کند. نمودها و تجسدات این دست بردن، در گرانی نان، برق، خودرو و… ظاهر گشت.
اما بحران کسری بودجه به میزانی حاد بود که با این اقدامات و جراحی اقتصادی، نمیشد به مصاف آن رفت. راهکارهای باقیمانده در پیش روی دولت پزشکیان معدود و محدود بودند.
یکی از این راهکارهای دستکاری در نرخ ارز بود. دولت پزشکیان با بهانه مبارزه با رانت و فساد اقدام به حذف ارز نیمایی کرد.
تلاطم این جراحی اقتصادی بلافاصله خود را رکوردشکنیهای بیسابقه نرخ ارز بروز داد. دلار آمریکا از ۸۲ هزار تومان گذر کرد.
از سوی دیگر اما این جراحی اقتصادی خود را در تورم و گرانی بیسابقه کالاهای اساسی بروز داد.
در حاکمیتهای توتالیتر که ارز حاصل از صادرات در اختیار حاکمیت میباشد، هر گونه دستکاری در نرخ ارز بلافاصله با ایجاد انتظارات تورمی، تاثیر خود را بر کالاهای اساسی گذاشت.
اما این نیز چاره کار ملایان نگشت. دولت پزشکیان در ادامه تلاشهای مذبوحانه خود، به دنبال حذف ۴ صفر از پول کشور است.
حذف ارز نیمایی و افزایش صعودی نرخ ارزهای خارجی
این جراحی اقتصادی برای مبارزه با تبعات کاهش ارزش ریال صورت گرفته است. اما مانند دیگر اقداماتی که با عنوان جراحی اقتصادی صورت میپذیرد، این اقدام نیز تبعات سنگینی بر اقتصاد و سفره مردم ایران خواهد داشت.
بانک مرکزی ملایان نیز با اعلام اینکه به زودی تک نرخی شدن ارز شکل خواهد گرفت زمینههای این وضعیت را به وجود آوردند که فضای بازار را به سمت یکسانسازی نرخ ارز ببرند و از چندگانگی نرخ ارز جلوگیری شود.
این اتفاق در کش و قوسهای سیاسی و تنشهای منطقهای رخ داد. شرایطی که همگی به آن اذعان دارد که همه مولفههای آن علیه حاکمیت ملایان میباشد.
تیم اقتصادی دولت پزشکیان به صورت آگاهانه درباره اتفاقاتی که در بازار ارز رخ داده تصمیم گرفته است.
اما نکته مهمی که در این زمینه وجود دارد این است که در چه شرایط اقتصادی و در چه زمانی میتوان وضعیت بازار را به سمت تک نرخی شدن ارز سوق داد؟
آیا باید در بدترین شرایط اقتصادی چنین تصمیمی گرفت؟ به نظر میرسد تصمیمی که دولت پزشکیان در این زمینه گرفته از نظر زمانی، در یک زمان نامناسب صورت گرفته است.
یکی از اهداف تیم اقتصادی دولت پزشکیان از این تصمیم این بوده که مانع از رانت در بازار ارز شود، اما با چنین تصمیمی رانتهای جدیدی در بازار ارز شکل گرفت.
چنان که ذکر شد اتفاق دیگری که در دولت رخ داده این است که دولت پزشکیان به تصمیم دولت گذشته در راستای حذف چهار صفر از پول ملی نیز صحه گذاشته است.
دولت پزشکیان این تصمیم ناتمام دولت رئیسی را نیز تأیید و به مجلس ارسال کرده تا مورد بررسی قرار بگیرد. این اتفاق نیز به گفته اقتصاددانان حکومتی در بدترین شرایطی اقتصادی در کشور گرفته شده است.
جراحی اقتصادی در ابتدای راه، دستاورد دولت منصوب ملایان
نکته مهمی که در این بین وجود دارد این است که اگر قرار است اصلاحات اقتصادی یا همان جراحی اقتصادی انجام شود تصمیماتی مانند تک نرخی شدن ارز و حذف صفر از پول ملی باید در مراحل پایانی اصلاحات انجام شود و نه مراحل ابتدایی آن.
این در حالی است که دولت پزشکیان اصلاحات اقتصادی خود را از چنین تصمیماتی آغاز کرده است. حذف صفر از ریال باید در شرایطی رخ بدهد که تورم در کشور تک رقمی باشد و اقتصاد در وضعیت با ثباتی قرار داشته باشد.
اقتصاددانان حکومتی بر این باورند که هنگامی که کشور با بیثباتی کامل در حوزههای اقتصادی مواجه است نباید چنین تصمیماتی گرفته شود.
آنان همچنین به این نکته اذعان میکنند که حاکمیت ملایان در چهار دهه گذشته هیچ گاه در چنین شرایط بیثباتی قرار نداشته که امروز قرار دارد.
اما با وجود این اقدامات و اعمال جراحی اقتصادی رسانهها گزارش میدهند که امروز ریال ایران به اندازهای بیارزش شده که بسیاری از معاملات داخل کشور نیز با ارز خارجی صورت میگیرد.
در چنین شرایطی که قرار است نرخ ارز به صورت توافقی تعیین شود و ارتباطی با تعادل بین عرضه و تقاضا وجود ندارد، با بهم خوردن عرضه و تقاضا به صورت طبیعی نرخ دلار افزایش پیدا خواهد کرد.
دولت پزشکیان به دلیل کسری بودجه و تأمین منابع لازم، دنبال تک نرخی کردن ارز و افزایش قیمت بنزین است و میخواهد با تغییر قیمتها اصلاحات اقتصادی انجام دهد، اما در اشتباه محض قرار دارد.
به گفته بسیاری از اقتصاددانان حکومتی برنامهای که دولت برای خود در نظر گرفته مصداق ضرب المثل «از این ستون به آن ستون فرج است»، است. اما شاید درستتر این باشد؛ حکومت بیثبات با جراحی اقتصادی بهبود نمییابد و میمیرد.
[آیا پزشکیان هم میخواهد مثل رئیسی جراحی اقتصادی کند؟]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.