تله تصمیم‌گیری؟!

روزنامه شرق در تبیین بحران‌های لاعلاج سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و… حاکمیت ملایان، در مطلبی تحت عنوان «تصمیم‌گیری دولتی در تله» به تشریح وضعیت بن‌بست آنان پرداخته است.

شرق می‌نویسد: بحران تعلل در ساختار تصمیم‌گیری حکومت ایران از رفع فیلتر واتس‌اپ و گوگل‌پلی فراتر می‌رود. میزان توانایی حکومت‌ها در تصمیم‌گیری یکی از مهم‌ترین عوامل قدرت آنهاست. این بحران در حکومت ایران، از فیلترکردن بی‌منطق گوگل‌پلی آشکار می‌شود. به قول یک طنزپرداز، این اقدام نیاز به عقل ویژه‌ای دارد.

شرق ادامه می‌دهد: رفع فیلتر دو اپلیکیشن ساده‌ترین تصمیم ممکن بود، اما در پیچیدگی نهادی ساختار تصمیم‌گیری حکومت ایران گرفتار شد. این تصمیم در گرداب پیچ‌وتاب نهادی و قیل و قال‌های بیهوده گم شد. چنین ساختاری چگونه می‌تواند درباره مسائل مهمی مانند FATF، روابط خارجی یا بحران‌های زیست‌محیطی تصمیم‌گیری کند؟

شرق می‌افزاید: نمایندگان مجلس ملایان با نامه‌ای از شورای دیگری درخواست رعایت ملاحظات کردند. این اقدام یکی از عجیب‌ترین پدیده‌های نظام‌های تصمیم‌گیری است. نهادی که قانون اساسی حق قانون‌گذاری به آن داده، این‌گونه بی‌اعتبار شده است.

شرق ادامه می‌دهد: اعضای نهادهای تصمیم‌گیری حکومت ایران از حداقل عقل متعارف برخوردارند و به بی‌فایده بودن فیلترینگ آگاه‌اند. با این حال، در تله موقعیت خود گرفتارند و سکوت می‌کنند. نگرانی از دست دادن جایگاه در میان گروهی اندک باعث می‌شود از هر تصمیمی خودداری کنند.

شرق می‌نویسد: گروه‌های اندک بر نقاط کلیدی قدرت تسلط دارند. این گروه‌ها هر لحظه می‌توانند مسیر صعود به قدرت و ثروت را مسدود کنند. به همین دلیل، تصمیم‌گیری در ساده‌ترین امور به شدت پیچیده می‌شود. چون منافع و منزلت تصمیم‌گیران به کوچک‌ترین جزئیات وابسته است.

به مصداق آن… در گل مانده!

شرق در ادامه  می‌نویسد: تصمیم‌گیری درباره برخی موارد، در زمانی کوتاه پس از بی‌اعتباری حیثیت بین‌المللی حکومت ایران صورت می‌گیرد. این مسئله در افکار عمومی جهانی بازتاب زیادی دارد. سطوح بالای چرخه تصمیم‌سازی نیز سکوت کرده‌اند. هیچ اراده‌ای برای اصلاح اوضاع در این سطح دیده نمی‌شود. به نظر می‌رسد آن‌ها نیز تحت تسخیر حلقه‌هایی خاص قرار گرفته‌اند.

شرق ادامه می‌دهد: تعارض در نظام تصمیم‌گیری حکومت ایران زوایای پنهانی دارد. حتی در محافل خصوصی حکومتی نیز این تعارض حساسیتی برنمی‌انگیزد.  ناتوانی نظام تصمیم‌گیری در بهره‌برداری از فرصت‌های سیاست خارجی، پیامدهای اقتصادی داشت. دلار از ۵ هزار تومان به ۸۲ هزار تومان رسید. این نمونه‌ای از تعلل در تصمیم‌گیری است.

شرق می‌افزاید: حکومت‌ها به اشکال گوناگون به تسخیر درمی‌آیند. این تسخیر می‌تواند توسط شرکت‌ها، گروه‌های فشار یا نیروهای خارجی رخ دهد. همچنین، وفاداران کم‌دانش نیز می‌توانند نظام تصمیم‌گیری را به انحراف بکشانند. استفاده از ظرفیت یک گروه ناآگاه، حکومت را وادار به دنباله‌روی از جهالت می‌کند. دولت در تله حلقه‌هایی خاص گرفتار می‌شود و ناچار از پیروی از آن‌هاست.

شرق می‌نویسد: این حلقه‌ها کمترین ارتباطات اجتماعی را دارند و از آداب سیاسی بی‌بهره‌اند. آن‌ها در حصار تحلیل‌های امنیتی گرفتار هستند و گوش دادن به آن‌ها آسیب‌پذیری سیاسی را افزایش می‌دهد. این افراد هرگز مسئولیت‌پذیر نیستند و شکست‌های خود را به دیگران نسبت می‌دهند. آن‌ها پیامد کارهای خود را درک نمی‌کنند و نمی‌توان متقاعدشان کرد.

بن‌بست راهبردی یا تله تصمیم‌گیری؟

شرق ادامه می‌دهد: حکومت‌ها باید از تسخیر نظام تصمیم‌گیری توسط گروهی اندک جلوگیری کنند. این گروه‌ها با استثمار قانون و سوءاستفاده از ابزارهای قانونی، ارکان تصمیم‌گیری را به انحصار خود درمی‌آورند.

مطلب روزنامه شرق از جهات مختلف قابل تامل و درنگ است. از این نکته که این مطلب در بستر جنگ باندی و استیلاء باند خامنه‌ای بر دولت پزشکیان منتشر می‌شود در می‌گذریم. اما آنچه برجسته‌تر از این نکته است وضعیت نابسامانی و بن‌بستی عمیقا حاد است که نه تنها دولت پزشکیان را به عنوان تدارکاتچی حاکمیت ملایان، که کل حاکمیت را در بر گرفته است.

رسانه‌های هر جناح حاکمیت نیز به فراخور منافع خود سعی می‌کنند آن را توجیه و رفع تقصیر و سلب مسئولیت کنند. باند خامنه‌ای در پی انداختن تمامی تقصیرها به گردن پزشکیان و دولت وی و در نهایت برکناری نرم یا سخت او می‌باشند. باند مغلوب حاکمیت یا همان اصلاح‌طلبان قلابی نیز از آنجایی که کاری از دست‌شان برنمی‌آید فقط در جنگی نرم‌، به دنبال مقصر قلمداد‌کردن باند خامنه‌ای هستد.

اما آنچه در این بین یک واقعیت حتمی و عینی است وضعیت بن‌بست کلیت حاکمیت ملایان است. بر روی این نقطه هر چند با تبلیغات رنگارنگ در پی انکارش باشند، اما در خفا، اجماعی ترسناک وجود دارد. به بیان دیگر بحران حاکمیت ملایان نه نظام تصمیم‌گیری، که بن‌بستی است که نه تنها رو به جلو، که رو به عقب نیز راه فراری ندارد.

[خامنه‌ای و بن‌بست تصمیم‌گیری]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)