تله اتمی پیش پای خامنهای
یک سال و چند روز (۱۶ مهر ۱۴۰۴) به پایان مهلت قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت علیه برنامه هستهای ایران مانده است. با اختلافات و نقض فاحش برجام که از سوی حکومت ایران صورت گرفته، به نظر میرسد خامنهای راه گریزی از تله اتمی که در آن گرفتار شده، ندارد.
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی نخستین نشست خود را پس از آغاز ریاست جمهوری مسعود پزشکیان برگزار کرد.
به دلیل مذاکراتی که در شورا عمدتاً از دید رسانهها دور ماندهاند، ممکن است این تصور ایجاد شود که بحران هستهای حکومت ایران به حالت آرامش رسیده است.
اما محتوای گفتوگوها نشان میدهد که شمارش معکوس برای افزایش تنشها و گیر افتادن خامنهای در تله اتمی، پیش از مهرماه ۱۴۰۴ آغاز شده است.
اگرچه قطعنامهای در پایان نشست صادر نشد، اما موضوعات مربوط به حکومت ایران در آژانس با توجه به اتهامهایی مبنی بر ارسال موشکهای بالستیک به روسیه در جنگ اوکراین، قطعنامه ۲۲۳۱ را به پیش کشید.
تکلیف این قطعنامه باید پیش از ۱۶ مهرماه ۱۴۰۴ مشخص شود. در اجلاس فصلی شورای حکام که در وین برگزار شد، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، گزارش داد که با وجود عدم همکاری کامل حکومت ایران، ارزیابی بازرسان درباره برنامه هستهای این کشور ناقص است.
گروسی اشاره کرد که حکومت ایران هیچ پاسخی به پرسشهای قبلی آژانس درباره کشف ذرات اورانیوم طبیعی و آزمایش انفجاری در آباده، که در سلاحهای هستهای کاربرد دارد، نداده است.
اما این گزارش مکتوب گروسی است، که معیار اصلی تصمیمگیری در شورای حکام است. این گزارش مشابه گزارش سه ماه پیش و حاکی از گرفتاربودن خامنهای در تله اتمی است.
نگرانیها در گزارش گروسی به شورای حکام منعکس شده و مبنای اصلی تصمیمگیری اعضاء درباره رفتار هستهای حکومت ایران است.
قطعنامه ۲۲۳۱ و تله اتمی برای خامنهای
لورا هولگیت، سفیر ایالات متحده در آژانس، در بیانیهای، وضعیت تنشهای ناشی از فعالیتهای هستهای حکومت ایران را در سطحی بیسابقه توصیف کرد.
او گفت: «فعالیتهای هستهای حکومت ایران همچنان نگرانکنندهاند. همانطور که در گزارش مدیرکل آمده است، حکومت ایران به جای رسیدگی به نگرانیهای جامعه بینالمللی، به مسیر نادرست خود ادامه میدهد.»
هولگیت همچنین اشاره کرد که تولید اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، برخلاف رفتار تمامی کشورهای غیرهستهای عضو پیمان عدم اشاعه هستهای (ان.پی.تی) است.
سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز بیانیهای صادر کردهاند که لحن تندتری نسبت به بیانیه آمریکا دارد.
این بیانیه به موارد جدیدی از تخلفات حکومت ایران از توافقات با آژانس اشاره میکند.
این سه کشور اعلام کردند که حکومت ایران به وضوح تمام محدودیتهای برجامی مربوط به غنیسازی و انباشت اورانیوم غنیشده را نقض کرده است.
در بیانیه کشورهای اروپایی آمده است که ذخایر اورانیوم با غنای بالای حکومت ایران تا ۶۰ درصد به طور قابلتوجهی افزایش یافته است و هیچ توجیه غیرنظامی برای آن وجود ندارد.
بیانیههای کشورهای اروپایی و آمریکا، حکومت ایران را به نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت و همچنین نادیده گرفتن پیدرپی قطعنامههای شورای حکام متهم میکند.
مهمترین موضوع در ادعاهای چهار کشور غربی، موضوع نقض قطعنامه ۲۲۳۱ است. نقض این قطعنامه و ترس از فعالشدن مکانیسم ماشه به مثابه یک تله اتمی برای خامنهای است.
اگرچه شورای حکام به طور مستقیم به این موضوع اشاره نکرده، اما در گزارش دیماه مدیرکل به شورای امنیت این موضوع منعکس خواهد شد.
قطعنامه ۲۲۳۱، تحریمهای شورای امنیت علیه ایران را ۱۶ مهر ۱۴۰۴ تعلیق میکند.
امکان مکانیسم ماشه یک تله اتمی دیگر برای خامنهای
اما با مکانیسم ماشه در این قطعنامه، اگر یکی از اعضای عضو دائم شورای امنیت، از نقض برجام توسط حکومت ایران شکایت داشت، میتواند بدون نگرانی از وتوی دیگران، تحریمهای تعلیق شده را دوباره احیا و علیه برنامه اتمی ایران مجددا اجرا کند.
زمان لغو تحریمها علیه حکومت ایران در ۱۶ مهر ۱۴۰۴ به اتمام میرسد.
اگر تا پیش از این تاریخ، تحریمها دوباره بازنگردد، یعنی حداقل ۶۵ روز مانده به آن تاریخ، یکی از سه کشور اروپایی مکانیسم ماشه را فعال نکند، از آن به بعد، نیاز به موافقت همه کشورهای عضو دائم شورای امنیت برای برگشت تحریمها دارد.
چین و روسیه با بازگشت تحریمها موافق نیستند. اما حق وتوی مکانیسم ماشه، که پیش از ۱۳ مرداد ۱۴۰۴ فعال شود را ندارند.
به دلیل اینکه اجرای مکانیسم ماشه در صورت عدم حل اختلاف بین طرفین، حداکثر ۶۵ روز طول میکشد، اگر بعد از تاریخ ۱۳ مرداد ۱۴۰۴ این مکانیسم فعال شود، به سرانجام نخواهد رسید.
با توجه به خروج آمریکا از برجام، این کشور نمیتواند مکانیسم ماشه را فعال سازد. چین و روسیه نیز نامحتمل است چنین کاری کنند. چون در این مقوله، همپیمان ملایان هستند. تنها تروئیکای اروپایی میماند که میتواند مکانیسم ماشه را فعال سازد.
پس از ۱۶ مهر ۱۴۰۴ این کشورها اگر به دنبال تحریم مجدد حکومت ایران با استفاده از قطعنامه ۲۲۳۱ باشند، باید موافقت همه اعضای دائم را به دست آورند.
در خرداد ۱۴۰۳ سه کشور اروپایی همزمان با صدور قطعنامهای در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در نامهای به شورای امنیت درباره وضعیت این پرونده ابراز نگرانی و تهدید به استفاده از مکانیسم ماشه کردند.
بنابراین این تهدید و هشدارهای آمریکا نشان میدهد پای خامنهای بدجور در تله اتمی گیر افتاده است.
[پرونده اتمی؛ آیا ماشه چکانده خواهد شد؟]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.