بازار خودرو ایران در تسخیر چینی‌ها

یکی از محصولات و میوه‌های سیاست «نگاه به شرق» خامنه‌ای اکنون رسیده است. انحصار بازار خودرو و قطعات آن در اختیار چین است.

حاکمیت ملایان به علت محدودیت‌های فروش نفت خام، مجبور به قرار گرفتن در کنار چین به‌منظور تأمین هزینه‌های کشور شده است.

امضای تفاهم‌نامه‌های منطقه‌ای مانند اوراسیا، پیمان شانگهای و بریکس این موضوع را تأیید می‌کند.

در زمینه اقتصادی، قراردادهای سرمایه‌گذاری و فروش مواد خام از جمله نفت با چین به امضا رسید.

چین، دومین اقتصاد بزرگ جهان پس از ایالات متحده، در حال تلاش برای تبدیل شدن به اقتصاد اول جهان است.

این استراتژی چین منجر به بهره‌برداری گسترده از حق وتو و استفاده از ابزار استعمار مجازی در بین متحدانش شده است.

نمونه بارز این سیاست در صنعت خودروسازی ایران مشاهده می‌شود. طبق آمار گمرک، در سال گذشته، ارزش صادرات کشور تقریباً ۸۷ میلیارد دلار و واردات ۶۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار بوده است.

در سال ۱۴۰۲، برای واردات قطعات منفصله خودرو، موتورسیکلت، کشنده، خودرو سواری نو، اتوبوس، آمبولانس و… مجموعاً ۸.۲ میلیارد دلار از منابع ارزی کشور صرف شده است.

بزرگ‌ترین مبادی واردات به کشور به ترتیب امارات متحده عربی (۲۰.۸ میلیارد دلار)، چین (۱۸.۵ میلیارد دلار)، ترکیه (۷.۵ میلیارد دلار)، آلمان (۲.۲ میلیارد دلار) و هند (۱.۹ میلیارد دلار) بوده‌اند.

این پنج کشور از نظر وزنی ۶۵ درصد و از نظر ارزشی ۷۷ درصد از کل واردات کشور را تشکیل داده‌اند.

براساس جدیدترین آمار گمرکات، در دو ماه ابتدایی سال ۱۴۰۳، بیش از ۳۱۰۰ خودرو خارجی به ارزش ۶۹.۴ میلیون دلار وارد کشور شده است.

شرکت‌های «معین خودرو»، «کرمان موتور» و «بهمن موتور» به ترتیب بیشترین واردات خودرو را داشته‌اند.

حدود ۹۰ درصد از ۸.۲ میلیارد دلار واردات خودرو مستقیماً از چین یا با منشأ چین بوده است.

نفت خام مفت در مقابل خودرو و قطعات بی‌کیفیت چینی

چینی‌زه شدن صنعت خودروی کشور، نگرانی عمیقی را در بین تولیدکنندگان داخلی ایجاد کرده است.

تولیدکنندگان از وابستگی روزافزون به چین در بازار خودرو به‌ویژه با توجه به افزایش غیرقابل باور این وابستگی ابراز نگرانی کرده‌اند.

قطعه‌سازان کشور، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین حلقه‌های زنجیره تأمین و تولید خودرو، تحت فشارهای تامین منابع ارزی قرار دارند و از چینی‌زه شدن صنعت خودرو شکایت دارند.

بیشترین صادرات نفت خام ایران با قیمتی حدود ۳۰ درصد زیر قیمت جهانی به چین صورت می‌گیرد و در مقابل، کالاهای بی‌کیفیت و ارزان به کشور وارد می‌شود.

[فروش نفت ایران به چین ارزان‌ترین نفت فروشی در جهان!]

بازار خودروی چین یکی از صنایع با بیشترین حجم واردات به ایران است.

عواملی چون نیاز داخلی به خودرو، قیمت پایین خودروهای چینی، سود بالای مونتاژکاران و استراتژی وابستگی اقتصادی به چین، شرکت‌های مونتاژکار را به واردات خودروهای نیمه کامل یا قطعه قطعه سوق داده است.

شرکت‌های خودروساز چینی سالانه به‌طور متوسط دو تا چهار محصول جدید به بازار معرفی می‌کنند.

تنوع برندهای ناشناخته خودروسازی چین در یک دهه گذشته و تغییرات مداوم در طراحی باعث وابستگی شدید به کمپانی‌های سازنده شده است. هر خودرو از هزاران قطعه تشکیل شده و گاهی تعداد قطعات آن به ۶ هزار می‌رسد.

این شرایط مصرف‌کنندگان را در تأمین قطعات حتی قطعات مصرفی با مشکلات جدی مواجه کرده و آنها را ناگزیر به پرداخت هزینه‌های بالا و صرف زمان بیشتر کرده است.

به دلیل کیفیت پایین خودروهای چینی، عمر قطعات بسیار کوتاه بوده و استهلاک آنها زودتر از حد انتظار رخ می‌دهد.

حوادث رانندگی غیرقابل پیش‌بینی است و خودروهای چینی که در اثر تصادف آسیب می‌بینند، برای تأمین قطعات بدنه نیاز به انتظار طولانی دارند و هزینه‌های زیادی برای تهیه قطعات پرداخت می‌کنند.

چینی‌زه‌شده بازار خودرو ایران خطری بزرگ برای آینده

قیمت قطعات بدنه و موتوری خودروهای چینی به دلیل وابستگی و نبود تولیدکننده داخلی، گاهی از چند ده میلیون تومان تا صد میلیون تومان متغیر است.

تنوع محصولات، عدم انتقال تکنولوژی ساخت، نبود شرکت‌های قطعه‌ساز چابک و عدم حمایت از قطعه‌سازان داخلی، همراه با فقدان تکنولوژی نوین، امکان تولید قطعه را در داخل کشور به شدت محدود کرده است.

با توجه به این موارد می‌توان ادعا کرد که در بازار خودروی کشور استعمار مجازی رخ داده است؛ خودروسازان چینی به‌طور واضح بازار خودروی ایران را تحت سلطه خود درآورده‌اند.

این وضعیت در سطح پایین‌تر در صنعت موتورسیکلت نیز مشاهده می‌شود. از آنجا که خودرو در ایران یک سرمایه محسوب می‌شود، این وابستگی به معنای مستعمره شدن بازار خودرو توسط چین است.

می‌توان پیش‌بینی کرد که طی ۱۰ سال آینده، ایران به قبرستانی از خودروهای بی‌کیفیت چینی تبدیل خواهد شد که واردات قطعات آنها به حدی گران خواهد بود که مصرف‌کنندگان قادر به تحمل آن نخواهند بود.

همچنین، در صورتی که روابط ایران و چین دچار چالش شود، این وابستگی به عنوان یک اهرم فشار برای چین عمل خواهد کرد. چین به دنبال تبدیل شدن به اقتصاد اول جهان است و در این مسیر از هر وسیله‌ای برای رسیدن به هدف خود استفاده می‌کند.

این تصویر تا حد زیادی توضیح می‌دهد که چرا حاکمیت ملایان در برابر کشوری که به‌طور آشکار تمامیت ارضی‌اش را زیر سؤال می‌برد، سکوت کرده است.

این نمودار نمایانگر بخشی از مشکلات سیاسی و اقتصادی و ایران‌فروشی است که به دلیل سیاست خارجی نامتوازن کشور در پنج سال گذشته بر بازار خودرو تحمیل شده است.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)