خیز پزشکیان برای افزایش قیمت بنزین

به نظر می‌رسد پزشکیان هنوز از راه نرسیده گام بزرگی می‌‌خواهد بردارد و آن افزایش قیمت بنزین است.

با اینکه این حقیقت دارد اما در ایران به عنوان بهانه استفاده می‌شود که سوخت در ایران نسبت به کشورهای مجاور بسیار ارزان است.

چرایی بهانه این است که در صورت مقایسه قیمت بنزین با کشورهای مجاور با حداقل درآمد کارگران و کارمندان و حداقلی‌بگیران را نیز با همین کشورها مقایسه کند. اما هرگز از چنین مقایسه‌ای خبری نیست.

در دوران دولت خاتمی، قیمت حامل‌های انرژی سالیانه ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش می‌یافت. هدف این بود که تا سال ۱۳۸۴ قیمت حامل‌های انرژی به سطح قیمت‌های فوب خلیج فارس برسد. اما احمدی‌نژاد این روند را متوقف کردند. (فوب خلیج فارس یعنی قیمت تمام‌شده محصول پس از تولید و نرخ نهایی آن بر روی کشتی برای تحویل به خریدار)

به‌دلیل کنار گذاشته شدن روند سالانه، افزایش قیمت بنزین در سال ۱۳۹۸ منجر به اعتراضات گسترده شد که برای ملایان به کابوسی تبدیل شد.

این درست است که قیمت بنزین در ایران پایین است، اما با افزایش قیمت آن، سود آن به سفره مردم بازنمی‌گردد.

اگر قرار است قیمت سوخت واقعی شود، باید درآمد حاصل از آن به‌طور مستقیم به جیب مردم بازگردد تا بر سطح رفاه، آموزش و بهداشت تأثیر مثبت بگذارد و مردم نیز همراهی کنند. اما حجم بالای اختلاس‌ها و مصارف خارج از بودجه، مانع این امر می‌شود.

علاوه بر این، باید راهکارهایی عملی اجرا شود تا دهک‌های پایین آسیب نبینند، اقتصاد خانوارها بهبود یابد، کسب‌وکارهای جدید ایجاد شوند و خودروهای هیبریدی وارد کشور شوند.

با این حال، در سال‌های اخیر هیچ‌یک از این اقدامات انجام نشده است. از سوی دیگر، حاکمیت هم‌چنان بر انحصار تولید خودروهای بنزینی اصرار دارد و سیاست گرانی قیمت بنزین را دنبال می‌کند.

خودکفایی یا واردات، کدام را باور کنیم؟

در سال ۱۳۹۸، ادعا شد که ایران در زمینه بنزین خودکفا شده و با راه‌اندازی پالایشگاه خلیج‌فارس، صادرات بنزین آغاز شده است.

اما قیمت بنزین افزایش یافت و مصرف موقتا کاهش یافت. با این حال، به‌دلیل نبود راهکارهای مناسب، وضعیت دوباره به حالت قبل بازگشت و در نهایت حاکمیت مجبور به واردات بنزین شد.

در نخستین گام‌های دولت چهاردهم، پزشکیان اظهار داشت که هیچ منطقی در خرید بنزین با دلار آزاد و فروش آن با سوبسید وجود ندارد.

این حرف یک ایراد اساسی و پایه دارد؛ نفت و بنزین و گازوئیل و هر آنچه تحت عنوان صنعت نفت در ایران است ملی و تمامیت آن متعلق به مردم کشور است و نه دولت و حاکمیت. اما در ایران ملایان آن را ارث پدری حاکمیت و دولت می‌پندارند و نه مردم و بر سر سوبسید آن بر سر مردم منت می‌گذارند.

از این نکته که بگذریم، اظهارات پزشکیان به‌معنای افزایش قیمت بنزین است.

در حال حاضر قیمت بنزین فوب خلیج فارس ۳۳ هزار تومان به نرخ دلار آزاد، یعنی ۶۶ سنت است در حالی که بنزین در کشور ۱۵۰۰ تومان و بنزین غیرسهمیه‌ای ۳ هزار تومان است.

هرچند مقامات حاکمیت طی دو سال گذشته از واردات بنزین خبر داده‌اند، اما هیچ آمار رسمی درباره حجم واردات و قیمت آن وجود ندارد.

این موضوع بیشتر بهانه‌ای برای افزایش قیمت بنزین به‌نظر می‌رسد، علاوه بر بهانه قاچاق ۲۰ میلیون لیتر بنزین روزانه از ایران!

پزشکیان به وجود ناترازی انرژی در کشور اشاره کرده و گفته است که برای خرید بنزین، ۸ میلیارد دلار هزینه می‌شود. یعنی بنزین را با قیمت ۳۰ یا ۴۰ هزار تومان می‌خریم و سپس با قیمت ۱۵۰۰ تومان می‌فروشیم. ولی تا چه زمانی می‌توانیم چنین روندی را ادامه دهیم؟

[پزشکیان و کابوس گران کردن قیمت بنزین]

احتمال افزایش قیمت بنزین به دلیل فقدان سرمایه گذاری مناسب

در سال گذشته، تولید روزانه بنزین ایران حدود ۱۱۱ میلیون لیتر بود و مصرف آن به ۱۱۵ میلیون لیتر رسید. در حال حاضر، مصرف روزانه بنزین به ۱۴۰ میلیون لیتر افزایش یافته است. این امر احتمالاً به‌دلیل سفرهای مرتبط با مراسم مذهبی اربعین است.

پیش از این، مقامات نفتی اعلام کرده بودند که مصرف بنزین در هفته‌های گذشته ۱۱۸ میلیون لیتر در روز بوده است.

این اظهارات پزشکیان در شرایطی مطرح می‌شود که وزیر نفت اول شهریورماه اعلام کرده بود که هم‌اکنون هیچ راهکار قیمتی برای رفع ناترازی بنزین مدنظر نیست.

پزشکیان نیز در مناظره‌های انتخاباتی خود اظهار داشته بود که بنزین را بدون رضایت مردم گران نخواهد کرد.

اما اخیراً محمدرضا باهنر اعلام کرده است که اگر ناترازی بنزین ادامه یابد، احتمال افزایش قیمت آن به ۵۰ هزار تومان وجود دارد.

برخی رسانه‌ها نیز گزارش داده‌اند که قیمت بنزین وارداتی ۹۰ سنت است که این قیمت بالاتر از قیمت فوب خلیج فارس است. هنوز مشخص نیست که چرا ایران بنزین را با این قیمت بالا خریداری می‌کند.

پزشکیان افزود: «من منابع مالی برای خرید گندم، نهاده‌ها و پرداخت حقوق بازنشستگان ندارم، اما بنزین را با قیمت بالا می‌خریم و ارزان می‌فروشیم.»

سقوط ارزش ریال نیز نتیجه سیاست‌های اقتصادی نامناسب ملایان، از جمله ناکارآمدی سیستم و عدم توسعه پالایشگاه‌های جدید و نوسازی پالایشگاه‌های قدیمی است.

در همین حال، سالانه حدود یک میلیون خودرو داخلی با مصرف سوخت بالا وارد بازار می‌شود، در حالی که دولت می‌توانست خودروهای با کیفیت و راندمان بالا یا خودروهای برقی را از خارج وارد کند.

اما پس از سال‌ها ممنوعیت واردات خودرو، تنها از سال گذشته واردات محدود خودروهای عمدتاً نامرغوب چینی به کشور آغاز شده است.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)