سونامی آرای باطله در انتخابات مجلس ۱۴۰۲، بحران بود و نبود خامنه‌ای

نمایش انتخابات مجلس در سال ۱۴۰۲ با کمترین میزان مشارکت در تاریخ حکومت ملایان همراه بود. در کنار این موضوع، افزایش قابل توجه آرای باطله نیز به عنوان پدیده‌ای قابل تأمل، توجه تحلیل‌گران و ناظران را به خود جلب کرد.

نتایج نمایش انتخابات مجلس دوازدهم و خبرگان ششم ملایان، همچنان در حال شمارش آرا و اعلام مرحله به مرحله است. وزارت کشور تاکنون آمار رسمی از میزان مشارکت و به طور خاص آرای باطله که در این دوره از انتخابات از اهمیتی ویژه برخوردار است، منتشر نکرده است.

علی باقری، مدیرکل سیاسی وزارت کشور در دوران خاتمی، در این خصوص در شبکه ایکس نوشت: «نکات جالب و بی‌سابقه‌ای در اعلام نتایج انتخابات تهران به چشم می‌آید. اساساً تعداد آرای مأخوذه، صحیح و باطله مأخوذه و غیرمأخوذه اعلام نمی‌شود. آمار اعلامی، به غیر از یک مورد، از طریق غیررسمی منتشر می‌شود.»

آرای باطله همواره در انتخابات مختلف وجود داشته است، اما از انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ بود که این نوع از آرا دیگر تنها بخشی از آمار نبود، بلکه هویتی مستقل یافت. در انتخابات ۱۴۰۰، آرای باطله رتبه دوم را به دست آورد. در انتخابات اخیر نیز بحث آرای باطله بار دیگر داغ شده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، حدود ۴۰ درصد از آرای ماخوذه در تهران در نمایش اخیر باطله بوده است.

اهمیت این موضوع از آن جهت است که برای به دست آوردن میزان مشارکت حقیقی در انتخابات، باید میزان آرای باطله را از آرای صحیح کم کرد. زیرا کسانی که رأی باطله داده‌اند، نامشان در میان مشارکت‌کنندگان ثبت شده است، اما در عمل در کنار تحریم‌کنندگان نمایش انتخابات ایستاده‌اند.

مشارکت ۴۰ درصدی یا ۱۰ درصدی؟

سازمان مجاهدین خلق ایران میزان مشارکت واقعی در نمایش اخیر مجلس را تنها حدود ۱۰ درصد واجدین شرایط اعلام کرد. [چند درصد مردم در انتخابات ۱۱ اسفندماه شرکت  کردند؟]

حاکمیت نرخ مشارکت در این انتخابات را حدود ۴۰ درصد اعلام کرده است، اما اشاره‌ای به عدم شرکت ۶۰ درصد واجدین شرایط نمی‌کند. اما برخی افراد در درون حکومت، مانند قدیری ابیانه، نرخ مشارکت را ۱۰ درصد تایید می‌کنند.

محمد مهاجری از جناح خامنه‌ای می‌گوید نتیجه انتخابات مجلس در اکثر شهرها، حتی کلانشهرها و از جمله تهران، عجیب و جالب است. یعنی نفر اول و یا دوم، آرای باطله است. جا دارد به اعضای محترم شورای نگهبان به خاطر این کاردستی هنرمندانه تبریک بگوییم.

در حوزه اورامانات، آرای باطله رتبه دوم را به خود اختصاص داده و در حوزه شهریار، فاصله آرای باطله با نفر آخر لیست راه یافته به مجلس تنها ۲ هزار رای است.

آرای باطله، چه پیامی دارند؟ برخی، آرای باطله را نشانه‌ای از نارضایتی عمومی از وضعیت موجود و بی‌اعتمادی به کارآمدی نظام سیاسی می‌دانند.

از نگاه این افراد، مردم با انداختن رای سفید یا نوشتن شعارهای اعتراضی، به طور غیرمستقیم، اعتراض خود را به عملکرد حکومت ملایان و ناکارآمدی آن در حل مشکلات کشور نشان می‌دهند.

افزایش آرای باطله در انتخابات ۱۴۰۲، به عنوان یک زنگ خطر برای نظام ایران و خامنه‌ای محسوب می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد که مردم از وضعیت موجود ناراضی هستند.

امری که البته پیش از این و در اعتراضات ۴۰۱ خود را در کف خیابان‌های بروز داد. اما نمود و تجسد خود را در یک روایت رسمی در نمایش انتخابات مجلس نشان داد. موضوعی که می‌تواند به معنای آغاز پایان حاکمیت ملایان و حکومت خامنه‌ای تعبیر و تفسیر شود.

آرای باطله، تودهنی محکم به اظهارات پیشین خامنه‌ای

خامنه‌ای می‌توانست تحریم گسترده نمایش‌ انتخابات مجلس در سال ۹۸ را با بهانه‌هایی چون کرونا، توجیه کند. اما در نمایش سال جاری دیگر، هیچ دستاویزی مددکار خامنه‌ای نشد و نمی‌توانست باشد.

خامنه‌ای در دیدار مدح‌گویانش در روز ۱۳ بهمن ۰۲ اعلام کرد «هر کس با انتخابات مخالفت کند، با جمهوری اسلامی مخالفت کرده، با اسلام مخالفت کرده [است]».

خامنه‌ای در سال ۱۳۸۰ نیز در مورد میزان مشارکت در کشورهای غربی گفته بود: «ننگ است که در انتخابات ریاست جمهوری‌، ۳۵ درصد یا ۴۰ درصد حائزان شرایط شرکت کنند. پیداست که مردم به نظام سیاسی خود نه اعتماد دارند، نه اعتنا می‌کنند و نه امید دارند.»

حالا اما صحبت از مشارکت ۱۰ درصدی در نمایش انتخابات می‌شود که بخش عمده‌یی از آن نیز آرای باطله هستند. پیشتر، خبرگزاری مهر میزان مشارکت مردم تهران در انتخابات را ۲۴ درصد اعلام کرده بود که ۲ درصد کمتر از انتخابات پیشین مجلس است.

با توجه به آمار ارائه شده از سوی معاون سیاسی استاندار تهران، حدود ۷ میلیون و ۷۷۵ هزار نفر واجد شرایط در حوزه انتخابیه تهران و حومه بوده‌اند. مشارکت ۲۴ درصدی به معنای حضور حدود یک میلیون و ۸۶۶ هزار نفر در پای صندوق‌های رای است.

با در نظر گرفتن یک میلیون و ۴۰۰ هزار رای صحیح، بیش از ۴۶۶ هزار رای باطله در حوزه انتخابیه تهران ثبت شده است. این تعداد رای باطله، رتبه دوم را پس از محمود نبویان در لیست تهران به خود اختصاص داده است.

برای درک بهتر اهمیت این موضوع، می‌توان به آرای نامزدهای تایید شده شورای نگهبان در این شهر نگاه کرد. نفر چهاردهم لیست شهر تهران که به مجلس راه یافته‌ ۳۰۰ هزار رای دارد و مابقی به دور دوم رفته‌اند.

از این رو می‌توان گفت معضل آرای باطله در کنار تحریم گسترده نمایش، معضل خامنه‌ای را به بحران بود و نبود تبدیل کرده است.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)