با افزایش سطح بحران در استان ادلب سوریه به نظر می رسد خاورمیانه بار دیگر شاهد حرکت جمعیت آوارگان در سطح منطقه باشد ، مسئله ای که به عنوان بزرگترین بحران پناهنگی بعد از جنگ جهانی دوم به این سو با شروع جنگ سوریه در سال ۲۰۱۱ شکل گرفت بار دیگر در حال تشدید شدن است و این بار جمعیت ۹۰۰ تا یک و نیم میلیونی را مورد تهدید قرار داده است.

در پی کشته شدن ۳۳ سرباز ترک در استان ادلب شمار کشته شده های ترکیه در سوریه به ۵۲ تن رسید و دهها نفر نیز در این درگیری ها زخمی شدند. ابتدا این امار ۹ نفر اعلام شد اما در پی وخامت اوضاع حال نیروهای نظامی زخمی شده این امار تا ۳۳ نفر افزایش یافت. هر چند حال دیگر زخمی های این درگیری ها تا کنون پایدار اعلام شده است اما نمی توان احتمال افزایش شمار قربانیان را نادیده گرفت. این میزان از تلفات بیشترین تلفات ترکیه در موج جدید درگیری ها در ادلب سوریه است که طی این ۹ سال بحران سوریه ترکیه به چشم خود دیده است. به همین منظور قبل از نشست اضطراری امنیت ای که به دستور رجب طیب اردوغان برای بررسی وضعیت نیروهای ترکی صورت گرفت؛ سخنگوی ریاست ارتباطات نهاد ریاست جمهوری ترکیه اعلام کرده بود که ترکیه این اقدامات را بی پاسخ نخواهد گذاشت و وعده انتقام سخت از متجاوزان را داد. در پی این نشست اردوغان نیز به اقدامات تلافی جویانه تاکید کرد و خواهان رسیدگی جامعه جهانی به وضعیت میدانی در بحران ادلب شد. در پی این درخواست ترکیه داوود اغلو در گفتگویی تلفنی با دبیر کل ناتو خواهان دخالت این سازمان و همچنین کمک های امریکا برای مقابله با ارتش سوریه گشت. هرچند علارغم چنین درخواستی نشانه های چندانی از آمادگی ناتو و آمریکا برای ورود نظامی به کارزار سوریه به چشم نمی خورد اما به نظر می رسد سطح بحران به قدری است که اگر اقداماتی در سطح بین المللی صورت نگیرد باید شاهد روند فزاینده بحران در سطح سیستمی و فرانطقه ای بود.

نگاهی به موج اواره های سوری در مرز با ترکیه نشان می دهد که تا چه میزان وضعیت این منطقه بحرانی است نزدیک به سه میلیون اواره مستقر در این منطقه موجی از فشارهای را روی ترکیه اورده و ترکیه تهدید کرده که دیگر توانی برای ارائه خدمات بشر دوستان در مرزهایش با سوریه را ندارد و به شدت تحت فشار قرار دارد .به همین منظور اعلام کرده که در صورتی که با موج جدید پناهندگی رو به رو گردد مرزهای زمینی و دریایی خود را به روی پناهندگان باز خواهند کرد و ما شاهد سیر حرکت جمعیت به سمت کشوهای اروپایی خواهیم بود. این در حالی است که در مناطق درگیر جمعیتی بالغ بر ۹۰۰ هزار تا یک و نیم میلیون که بسیاری از انها را نیز کودکان تشکیل می دهد با پیشروی های دولت و ارتش سوریه درگیر نزاع و مهاجرت خواهند گشت و این برای ترکیه عملا بار سنگینی به همراه خواهد داشت.

مهمترین مسئله های که منجر شده تا نیروهای ناتو و آمریکا از دخالت مستقیم در سوریه دست بکشند ممانعت از درگیری مستقیم با روسیه است روسیه با همکاری ارتش سوریه در تداوم این بحران نقش بسزایی را ایفا کرده است و همین امر سبب شده تا کشورهای درگیر در بحران ادلب تمایل چندانی برای مقابله مستقیم به پیشروی های ارتش سوریه را نداشته باشند و یا به شدت جانب احتیاط را رعایت کنند هر چند چنین امری نیز به دور از ذهن به نظر نمی رسد اما به شدت جوانب احتیاط رعایت شده است.

روسیه اکنون آسمان ادلب را تحت کنترل خود دارد و همین امر سبب شده تا یک برتری استراتژیکی نسبت به ترکیه در این منطقه داشته باشد چرا که نیروهای روس می توانند مواضع تامین خطوط تسلیحات را برای نیروهای مورد حمایت ترکیه در منطقه به راحتی بمباران کنند و انها را در محاصره نیروهای ارتش سوریه نگه دارند هرچند بخش شمال غربی سوریه و شهر Saraqeb به دست نیروهای جنگجوی حامی ترکیه  است و این نیروها ها از طریق بزرگراه M5 ارتباط بین حلب با دمشق را قطع کرده اند اما تامین تسلیحات برای این نیروها و همچنین حفظ موقعیت برتر میدانی انها برای ترکیه بسیار دشوار است. آمریکا نیز برای دخالت در موازنه قدرت هوایی در منطقه با مشکلاتی روبه روست ، اعلام منطقه پرواز ممنوع و مقابله با هواپیماهای سوری آمریکا را به شدت با محدودیت های قانونی مواجه کرده و دست آمریکا را برای برقراری نوعی موازنه بین نیروهای وابسته به روسیه و نیروهای وابسته به ترکیه به شدت تحت تاثیر قرار داده است هر چند آمریکا اعلام کرده که به منظور بررسی وضعیت بحران ادلب هیئتی عالی رتبه را راهی آنکارا خواهد نمود تا وضعیت مرزها را بررسی نماید. ناتو نیز موقعیت ترکیه در نبرد سوریه را مشمول ماده ۴ این سازمان تشخیص داده و بر اساس این اعلام وضعیت و بر طبق این ماده هرگاه کشوری از متحدین ناتو مشمول این ماده شود به طوری که هر یک از انها تمامیت ارضی ، استقلال سیاسی و یا امنیت انها با تهدید مواجه شوند می توانند از این سازمان در خواست مشاوره نمایند.

با توجه به شرایط کنونی منطقه و افزایش سطح بحران و تهدید ترکیه به بازکرن مرزها به روی موج اوارگان سوری به نظر می رسد جامعه جهانی بیشتر در تلاش است تا اقداماتی سیاسی و بشر دوستانه را در دستور کار خود قرار دهد تا بتواند بحران را کنترل نماید و مانع از ورود موج جدید پناهندگان به سمت مرزهای اتحادیه اروپایی شوند.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)