انقلاب مشروطیت با خواست اصلاحات که همان تأسیس عدالتخانه بود، شروع شد. مردم ایران، در شرایطی که تعریف سنتی عدالت را رضایت بخش و ترتیب اجرای آنرا وافی به مقصود نمیشمردند، سر به اعتراض برداشتند. حرکتی که ایجاد شد، در ابتدا تأسیس عدالتخانه را طلب کرد. اما در گردهمایی معروفی که در دربار واقع گشت، احتشام السلطنه، به صراحت گفت که عدالتخانه کاری از پیش نخواهد برد و آنچه ایران لازم دارد، مجلس است. هدف خواستها به این ترتیب تغییر کرد و مردم به راه تحصیلش رفتند. در نهایت داستان از صورت اصلاح ناممکن خارج شد و به انقلاب کشید.
خصیصهُ اصلی این حرکتی که ایران را رسماً وارد تاریخ دوران مدرن خود کرد چه بود؟ این بود که دنبال هدفی بود و به تناسب این هدف، گفتار و رفتار خود را سازمان داد تا به آن دست یافت. از اول نه کسی اسم اصلاح طلب داشت و نه کسی نام انقلابی. جدا کردن دو گروه ذیل این مقولات، بی معنی بود و اصلاً بحثش هم واقع نشد. چنانکه منطق ایجاب میکند، هدف مهم بود و در مرکز گفتار و رفتار.
نقطهُ شروع اصلاح و انقلاب یکسان است، روشهایشان نیز در اکثر موارد چنین است. متأسفانه چند دهه است که شاهد ترویج گفتار اصلاح طلبانه هستیم که خصیصهُ اصلیش، درست بر عکس مورد مشروطیت، این است که بحث در بارهُ روش را جایگزین بحث در بارهُ هدف کرده است. نه به این دلیل که هدفش با بقیه یکیست و برقراری آزادی و دمکراسی در ایران است. درست برعکس، از آنجا که هدف اصلیش جلوگیری از این کار است.
هر حرکت اجتماعی که راه میافتد، قاعدتاً باید هنگام رسیدن به هدفش متوقف گردد، نه قبل از آن. اگر شاهدید که گفتار اصلاح طلب در مرحلهُ وسیله، متوقف شده و میکوشد کل حرکت را در حد این بحث متوقف سازد، به این دلیل است که هدفش همین ممانعت از جلوتر رفتن گفتار و حرکت مردم ایران است. راه تغییر را میخواهد ببندد و منطقاً روشی بهتر از بحث در بارهُ وسیله، نیافته. کوششی که برای نگه داشتن بحث بر سر روش دامن زده، در حقیقت کوشش برای به فراموشی سپردن هدف است.
روش اصلاح طلبان را در سیاست خارجی که دغدغهُ اصلی آنها و محل دعوای اصلیشان با اصول گرایان است، دیدید؟ تمامی همشان این بود که به هر وسیله شده نگذارند تا مذاکره ای به نتیجه برسد و توافقی حاصل شود تا خودشان بیایند. البته آمدند و حاصل کارشان هم برجام بود. ضرری که به این ترتیب به مملکت زدند، بی حساب بود. با تبلیغات وسیع، همه را دادند به خورد مردم.
در سیاست داخلی هم روشی جز این تعقیب نمیکنند. هدف واقعی به قدرت رسیدن خودشان است، تغییری در دستور کار نیست.

2018 Jan 13th Sat – شنبه، 23 دی 1396
این مقاله برای سایت (iranliberal.com) نوشته شده است و نقل آن با ذکر مأخذ آزاد است
برای تماس با نویسنده
rkamrane@yahoo.com

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)