طى چند سال اخير به چندين فستيوال شعر در كشورهاى بالكان و تركيه دعوت شدم. معمولن در اين جور فستيوال‌ها، جز ايرانى‌ها، اغلب شاعران منطقه حضور دارند و همين باعث شده درك بهترى از آنها داشته باشم. شاعران عراقى از بقيه شاعرهاى كشورهاى عربى خاورميانه هوش هنرىِ بيشترى دارند، گرچه يك جور كلاسيسیسم نهفته توى كار و رفتارزنىِ همه‌شان هست كه على‌رغم علاقه‌شان به دوستى نزديك‌تر باعث شده هميشه حد و مرزى را بين خود و آن‌ها لحاظ كنم. شاعران ارمنى و يونانى و كشورهاى بالكان خواندنى‌اند اما مثل همگنان اسرائيلى و ترك خوب نخوانده‌اند؛ مثلن با امير اُرِ اسرائيلى در فستيوال كوزوو رفيق شدم؛ تنها شاعرى بود كه مى‌شد از هر درى با او واردِ گفتگو شد. با اين‌همه روشنفكران تركيه برخلاف دولت مردانش يك چيز ديگرند؛ مثلن آشنايى با تاريك گونرسل رييس سابق انجمن قلم تركيه يك شانس بود؛ شاعرى تجربى و پست مدرن كه مدام با هم در ارتباطيم و استانبول را با او قدم زدم، يا نشه ياشين؛ زنى كه پدرش شاعر وطن‌پرست و ملى تركيه‌ست اما خود رئيس انجمن قلم قبرس بوده و فمنيستى آنارشيست است.
اين مقدمه را آوردم كه بگويم با بهترين شاعران ترك و كرد تركيه در ارتباطم و براى منش و تفكر انسانى‌شان احترامى ويژه قائلم و اگر عليه سياست‌هاى حكومت تركيه مى‌نويسم نبايد خيلى‌ها خيال كنند با ترك‌ها گارد دارم.
ديروز در نشستى ادبى، پيش از آنكه شعر بخوانم، دربارهی توافق اخير سران اتحاديه اروپا و حكومت تركيه حرف زدم و پيشنهاد كردم كه حاضران در دفاع از پناه‌جويان بيانيه بدهند. اتحاديه اروپا جهت خوش خدمتى تركيه به نخست وزيرشان وعده كمك مالى و پيوستن به اتحاديه اروپا داده. اين‌ها را در نشست هم تكرار كردم كه يكى از روشنفكران تركِ حاضر، ضمن اعتراض به ادعاى من عنوان كرد كه اتحاديه اروپا به دولت‌شان كمك مالى مى‌كند تا پناهجويان با شرايط بهترى در همان تركيه زندگى كنند و قول ندادند كه تركيه عضو اتحاديه اروپا مى‌شود بلكه به زودى ترتيبى مى‌دهند تا شهروندان ترك بتوانند بدون ويزا به كشورهاى اروپايى سفر كنند! حالا وضع از آنچه فكر مى‌كردم فجيع‌تر است. بالاخره سر پناه‌جويان معامله شده و اين وسط تنها به آن‌ها ظلم شد. زندگى در تركيه با نرخ بيكارى بالا و دستمزد پايين براى خودِ ترك‌ها هم صعب است، چه رسد به پناه‌جويى كه زبان نمى‌داند! از پناه‌جويانى كه مى‌خواهند به اروپا سفر كنند در زندان بزرگ تركيه نگهدارى خواهد شد تا مردم تركيه بدون ويزا به اروپا سفر كنند!

مارس ۲۰۱۶

ویدیوی این متن را در یوتیوب کالج شعر ببینید.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)