نویسنده :زید جیلانی

مترجم: ایمان احسانی*

 

ILLUSTRATION SHOWING U.S. FLAG, CRUCIFIX

اشاره: اعضای محافظه کار و عمدتا جمهوریخواه مجالس نمایندگان در بعضی ایالتهای آمریکا ،از تصویب لایحه ای پشتیبانی کرده اند که به بهانه ی آزادی مذهبی، خواهان اعمال تبعیض در حق شهروندان بویژه همجنسگراها شده است. این امر بحث و جدل های بسیاری را در میان جامعه ی آمریکا به دنبال داشته است . مقاله ی زیر به سابقه ی تاریخی استفاده از  مذهب و استدلال های مذهب بنیاد ، برای اعمال تبعیض علیه دیگران از جمله بردگان، زنان و سیاهان، در تاریخ معاصر آمریکا اشاره کرده است و در نهایت هشدار می دهد که این امر هم به نهاد دولت و هم به نهاد دین آسیب می زند – م.

 

تصمیم ایالت ایندیانا برای تصویب قانونی که به صاحبان مشاغل و تجارت اجازه می دهد تا برای استفاده از آزادی مذهبی، تبعیض اعمال کنند با واکنش شدیدی مواجه شده است.«مایک پنس» فرماندار جمهوریخواه اصلاحیه ای را امضاء کرد که به گفته ی او مانع استفاده از این لایحه برای اعمال تبعیض می شود.

اما خطوط نبرد برای حق مذهبی ترسیم شده است.همزمان با آنکه قانونگذاران ایالتی به بحث و جدل برای تصویب اقداماتی مشابه ادامه می دهند، رقبای انتخابات ریاست جمهوری در سال 2016 مانند جب بوش، مارکو روبیو،بابی جیندال ،ریک سانتوروم،بن کارسون و دیگران برای دفاع از قانون ایندیانا هجوم آورده اند. در لوئیزانا یک نماینده ی جمهوریخواه لایحه ی ضعیف تری را ارائه کرده است که مشخصا ازدواج را هدف گرفته است و قصد دارد به صاحبان مشاغل اجازه دهد برعلیه ازدواج همجنسگراها تبعیض قائل شوند و از  اعطای مزایای کارکنانی که همجنس گرا هستند صرفنظر کنند.

در همه ی این موارد برای توجیه حق تبعیض قائل شدن، از باور مذهبی استفاده شده است. حامیان این شیوه استدلال می کنند که حمایت های قانون اساسی برای آزادی مذهبی کافی نیستند و این قوانین جدید – که هدفش معاف کردن صاحبان مشاغل از قوانین جهت استفاده از آزادی مذهبی است – ضروری اند. تعجبی ندارد که این قوانین در همان زمانی در حال تکثیر شدن اند که برابری در ازدواج به آهستگی در کل کشور، در حال تبدیل شدن به قانون است.

در هر حال جیغ و فریادهای مبتی بر آزادی مذهبی و حق مبتنی بر مذهب ،برای انجام رفتار تبعیض آمیز و زیان بار چیز جدیدی نیست. قرنها از مذهب به عنوان سپری برای انجام رفتار زیان بار استفاده و سوء استفاده شده است تا همه چیز از بردگی گرفته تا خشونت جنسی و « قوانین جیم کرو – که دستور جداسازی نژادی در همه ی تاسیسات عمومی ایالات جنوبی آمریکا طی سالهای 1890 تا 1965 را صادر می کرد-  توجیه شود.

 

 

حامیان مذهبی برده داری

در کتابهای تاریخ امروزی، اعمال اخلاقی حامیان لغو برده داری – که بسیاری از آنها مسیحیانی دیندار بودند – کاملا مستند شده است و نشان می دهد که چگونه برای آزادی میلیونها انسانی که به بردگی گرفته شده بودند، از انجیل استفاده شد. به هر حال در همان زمان که مخالفان برده داری از کتاب مقدس برای رسیدن به هدف شان استفاده می کردند بسیاری از مخالفان آنها که طرفدار برده داری بودند نیز به سنت های کتاب مقدس متوسل می شدند.

در سال 1852 نویسنده ای به نام «یوشا پریست» ،کتابی منتشر کرد با عنوان«دفاع انجیل از برده داری : منشا ، تقدیر و تاریخ نژاد سیاه» . مقدمه ی ناشر این عقیده را بیان می کند که :« نهاد برده داری، فرمانِ خداوندِ قادرِ مطلق در عصر پدرسالاری بود. و برده داری  در تنها قانون ملی ای که از خدا سرچشمه می گرفت لحاظ شد،قانونی بودن اش به رسمیت شناخته شد و هنگامی که منجی ما (مسیح) روی زمین بود تکالیف نسبی4 اش را تخفیف داد.»

«پریست» آزادانه با استناد به مثالهایی از بردگی که در انجیل تقدیس شده است می نویسد :« اگر از طرفی خدا به طور قانونی تائید کرده باشد که نژاد « حام (پسر نوح و پدر قوم کنعان) بردگی کند و از طرف دیگر  به بردگی گرفتن یک نفر یا یک نژاد گناهی شنیع باشد ،چطور می توان تائید خدا را شامل آن دانست؟ …خدا نه هرگز گناه را مقدس می داند و نه برای پیش بردن اهدافش  به شرور اخلاقی متوسل می شود. چرا ما این طور نتیجه گیری نکنیم که به بردگی گرفتن سیاهان گناه آلود نیست ،به شرطی که به صورتی لطیف،پدرانه و با تامل انجام شود؟»

تفاسیر «پریست» از کتاب مقدس بویژه در آمریکای جنوبی که فرقه ای از مسیحیان به نام«باپتیست»ها، از توجیهات مذهبی برای توجیه برده داری حمایت می کردند،محبوب بود.کشیش برجسته ی باپتیست به نام «ریچارد فورمن» باپتیستهای سفید را به حمایت از نهاد برده داری واداشت.  او خطاب به فرماندار کارولینای جنوبی نوشت :« حقِ داشتنِ برده ،به صراحت در متون مقدس مورد تائید قرار گرفته است». او مشخصا به این امر استناد می کند که « به بنی اسرائیلی ها دستور داده شد که بردگان مرد و دوشیزه ی  خود را از ملل بت پرست خریداری کنند. به جز کنعانی ها که باید نابود می شدند. و به آنها اعلام شد که افراد خریداری شده برای همیشه برده ی آنها و ارث و میراثی برای آنها و فرزندانشان هستند.»

و این وضع ادامه داشت تا معاهده ی باپتیست جنوبی در سال 1995 که در آن، این سازمان بابت موضع سابقش در مورد برده داری عذرخواهی کرد.

مسلح کردن کتاب مقدس به سود تبعیض جنسیتی

 

یکی از همایش های اصلی جنبش زنان در سال 1848 به معاهده ی «سِنِکا فالز 3 » منجر شد  که بویژه از نقاط عطف در حمایت از حق رای زنان به شمار می رود. در «اعلامیه ی عواطف» و توافقاتی که فعالین جنبش بر آن اجماع کردند، به طور ویژه ماده ای گنجانده شد که کسانی را که از کتاب مقدس برای سرکوب حقوق زنان استفاده می کردند محکوم می کرد:«بر این امر توافق شد که زمانی بس دراز زن به محدودیت هایی که رسم و رسوم فاسد و سوء استفاده از متون مقدس به دورش می کشیدند راضی بود و حالا زمان آن فرا رسیده است که او در قلمرویی بزرگتر که خالق بزرگ اش به او اعطاء کرده حرکت کند.»

مخالفین با توسل به آیه هایی از کتاب مقدس ،که به زنان و مردان جایگاهی نابرابر می داد عقایدشان را با آموزه های مذهبی توجیه می کردند:« چه کسانی خواهان رای دادن زن هستند؟ چنین افرادی نه عاشق خدایند و نه به مسیح به عنوان یک مکتب باور دارند.ممکن است استثناء هایی وجود داشته باشد اما اکثریت، تشویق یک کافر را به علاقه ی خدا و عشقِ جامعه ی مسیحی ترجیح می دهند. زیرا اکثریت کسانی که از حق رای زن حمایت می کنند گرایش دارند از مقررات بهشت و لذت خانگی رها شوند و به سمت کفر و فساد حرکت کنند.» این را کشیش روحانی «جاستین فولتِن» در سال 1869 با لحنی محکم گفت.

تعصب مذهبی بر علیه زنان آنقدر شدید بود که «الیزابت کیدی» کتاب «انجیل زنان» را نوشت تا مستقیما سرکوب مذهبی زنان را به چالش بگیرد. نقدی که این کتاب بر ضد استفاده از مذهب برای توجیه تبعیض علیه زنان کرد، آن قدر مناقشه برانگیز شد که هم از سوی حامیان تبعیض جنسیتی، و هم از سوی «انجمن ملی طرفداران حق رای زنان آمریکا» به عنوان خطایی از سوی جنبش زنان محکوم شد.5

حامیان مذهبی قوانین «جیم کرو»

علاوه بر حمله ای که امروزه در روزگار مدرن از موضع حق مسیحی برعلیه حقوق همجنسگرایان انجام می شود، دفاع قرن بیستمی از قوانین «جیم کرو» از آخرین موارد استفاده از متن مقدس و آزادی مذهبی  برای توجیه تبعیض  بود. سناتور دموکرات «تئودور بیلبو» (1947-1877) از ایمان مذهبی برای جلوگیری از لغو جداسازی نژادی استفاده کرد. وی در کتابی با عنوان « انتخابت را بکن : جدایی یا یکی شدن» نوشت :

«خلوص نژاد هدیه ای است از سوی خداوند… و خداوند با دانش مطلق اش این خلوص را مقدر کرده است و زمانی که بشر این خلوص نژادی را نابود کند، هرگز نمی تواند رستگار شود.»

«جرج والاس» (1998-1919)  فرماندار آلاباما و طرفدار جدایی نژادی، در سخنرانی مشهورش که با عنوان «تفکیک حالا ،تفکیک برای همیشه» شناخته می شود ، 27 بار از کلمه ی خدا استفاده کرد. «آلن کَندلر» (1910-1834)  فرماندار جورجیا گفت : « خدا آنان را سیاه آفرید و ما نمی توانیم با آموزش از آنان مردمانی سفید بسازیم.» به دنبال یک حکم تاریخی که رای به لغو جداسازی سیاهان از سفیدها در مدارس عمومی آمریکا می داد،«هری بِرد »  (1966-1887) در یک سخنرانی گفت کتب مقدس عهد عتیق از جمله« سِفر پیدایش  و «لاویان  ،جداسازی نژادی را موجه می دانند.

ضربه ای به کلیسا و دولت

 

هیچ یک از این موارد استدلال نمی کند که ارزشهای مذهبی نمی تواند الهام بخش افراد برای انجام کار خوب باشد. چهره های برجسته ای همچون کشیش «مارتین لوترکینگ» و مادر ترزا زندگی میلیونها نفر را بهبود بخشیدند و از متون مقدس برای آزاد کردن افراد  استفاده کردند نه برای سرکوب کردن آنها. اما مرور گذرای  تاریخ  نشان می دهد که استفاده از اولویت مذهبی برای توجیه تبعیض و سرکوب، ابزار رایجی است. به همین دلیل است که اگرچه قانون اساسی آمریکا حق شما برای عمل کردن به مذهب تان – آن طور که مناسب می دانید – را تضمین می کند اما در عین حال مانع می شود که حکومت از این حق برای انکار حقوق افراد استفاده کند. بحث و جدل های فعلی در مورد آزادی مذهبی چندان تازگی ندارد بلکه تنها پوششیست برای انکار حقوق افراد ، روشی کهنه که هم به کلیسا و هم به دولت آسیب می زند.

*دبیر سابق انجمن اسلامی دانشکده فنی دانشگاه مازندران-imanehsani59@gmail.com

 


1-  Jim Crow

2-  بنا به روایت فصل نهم کتاب مقدس یهودیان و مسیحیان «سِفر پیدایش» ، حام  کوچترین فرزند نوح بود که وقتی نوح در حالت مستی لخت و عور خوابش برد به برادرانش خبر داد تا بیایند پدرشان را در آن حالت تماشا کنند. نوح بیدار شد  و کنعان فرزند حام را نفرین  کرد تا برده ی برادرانش باشد. در آگاده (تلمود) آمده است که بر اثر لعن نوح، کنعان، و بنابراین نسل حام، سیاه‌پوست شد. [+] روایتهای دیگر از این ماجرا اینجاست [+] – م.

3-  Seneca Falls

4- relative duties

5- در ایران نیز، پس از پیروزی انقلاب مشروطه در نخستین نظام ‌نامه ی انتخابات مجلس شورای ملی، زنان از حق رأی اعم از انتخاب شدن یا انتخاب کردن محروم شدند.در سال ۱۳۲۲ طرح اعطای حق رای به زنان از سوی نمایندگان حزب توده آذربایجان در مجلس ارائه شد.محمد مصدق، در قانون انتخاباتی همچنان زنان را از حق رأی محروم دانسته بود. وقتی مشاوران مصدق با این استدلال که در قانون اساسی همه شهروندان برابرند، اعطای حق رأی به زنان را پیشنهاد کردند، علما با حمایت طلاب و بزرگان اصناف اعتراض کردند که در شرع اسلام حق رأی فقط به مردان داده شده است…[+] – م.

6- Genesis  اولین کتاب مقدس عهد عتیق که موسی در سال 1406 قبل از میلاد آن را نوشت- م.

7- Leviticus  سومین کتاب مقدس عهد عتیق که موسی در سال 1406 قبل از میلاد آن را نوشت- م.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)