برگردان به فارسی: شهرام کیانی
در کرانه باختری، جوانان در معرض آسیب به‌عنوان پیشگامانی بازتعریف می‌شوند که از سوی وزارتخانه‌های اسرائیلی و خیریه‌های معاف از مالیاتِ آمریکایی تأمین مالی شده و برای آزار و اذیت، سلب مالکیت و بیرون راندن فلسطینیان از سرزمین‌هایشان به کار گرفته می‌شوند.
یک ساکنِ محلیِ فلسطینی با سربازان درباره‌ی شخم‌زنی و چرای غیرقانونیِ در حال وقوع بر روی اراضیِ خصوصی بحث و مجادله می‌کند. بیش از ۵۰۰,۰۰۰ شهرک‌نشینِ اسرائیلی در کرانه‌ی باختری زندگی و کشاورزیِ غیرقانونی انجام می‌دهند. (ئی. ای. هالیوی / ژاکوبین)
در نوامبر ۲۰۲۵، من به فعالان بین‌المللی و اسرائیلی در کامیونیتی فلسطینیِ «مسافر یطا» — منطقه‌ای روستایی در تپه‌های جنوب الخلیل — پیوستم. در آنجا و دیگر کامیونیتی‌های سراسر کرانه باختری، فلسطینیان در پاسخ به حملات شهرک‌نشینان و نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF)، از داوطلبان دعوت کرده‌اند تا در خانه‌هایشان بمانند، در شخم زدن زمین‌هایشان کمک کنند و در زندگی روزمره همراهیشان نمایند.
هم‌زمان با تصاعد خشونت‌های اسرائیل در کرانه باختری در کنار نسل‌کشی غزه، سرازیر شدن داوطلبانی مانند من برای پیوستن به شیوه و اقدامی که عموماً «حضور حمایتی» یا اخیراً «حضور همبستگی» نامیده می‌شود، افزایش یافته است. دوران حضور من در «مسافر یطا» در کنار جمعی غیررسمی از فعالان یهودی در فلسطین گذشت که فعالیت‌هایشان در فضای آنلاین تحت نام «کِوسا شِخورا» (به عبری یعنی «گوسفند سیاه») قابل مشاهده است. من وقتی با خشم و کینه‌ای خاص درباره خشونت‌آمیزترین شهرک‌نشینانی که جوامع فلسطینی آنجا را آزار می‌دهند صحبت می‌کردند، دقیق به حرف‌هایشان گوش می‌دادم.
در طول مسیرمان از آپارتمان فعالان در «التوانی» به سمت روستای «الزویدین» — جایی که به دلیل فعالیت‌های شهرک‌نشینان فراخوانده شده بودیم — یکی از سربازان سابق اسرائیلی و از فعالان قدیمی جنبش همبستگی، درباره یک تروریست-شهرک‌نشین سرشناس که باید به‌ویژه مراقبش می‌بودیم به ما هشدار داد: شیمون عطیه. در سال ۲۰۲۲، عطیه پاسگاه غیرقانونی «حوات شوراشیم» را در میان الزویدین و روستای «ام الخیر» تأسیس کرد. تنها در دو سال گذشته، او به پای یک ساکن فلسطینی شلیک کرده، حمله‌ای را به ام الخیر رهبری کرده که منجر به بستری شدن شش زن و کودک شده، و با خودروی خود یک سگ روستایی را زیر گرفته است. ما نصف روز در الزویدین ماندیم و عطیه و گروه نوجوانان چوپان همراهش را تماشا و فیلمبرداری کردیم که با مصالح دزدیده‌شده از آلاچیقی در حاشیه روستا، یک آغل گوسفند سرپا می‌کردند. کاری از دست ما برنمی آمد؛ وقتی «ماگاو» (پلیس مرزی اسرائیل) از راه رسید، صرفاً برای ثبت مشخصات گذرنامه‌های ما و برخوردهای فیزیکی و خشن جهت جلوگیری از فیلمبرداری بود.
شهرک‌نشینان کرانه باختری معمولاً از فعالان فیلمبرداری می‌کنند تا آنها را بترسانند. (ای. ای. هالوی / ژاکوبین)
روز بعد، خبری از عطیه در «الزویدین» نبود. یکی از چوپانانش به‌جای او رهبری گروه را بر عهده گرفته بود: «درور»، نوجوانی حدوداً ۱۵ ساله، تنومند اما نه چندان قدبلند. آنچه هنگام صحبت فعالان درباره درور موجب ترس می‌شد، نه ویژگی‌های ظاهری و جسمانی او، بلکه اشتیاقش به خشونت و لذت ملموسی بود که از ایجاد رعب و وحشت در دیگران می‌برد. به من گفتند که او در گذشته افراد متعددی — چه داوطلبان خارجی و چه فلسطینیان — را وحشیانه مورد ضرب‌وجرح قرار داده است. همراه او و سایر چوپانان، گروهی از جوانان مسن‌تر و با ظاهری آراسته‌تر حضور داشتند؛ به احتمال زیاد، آنان طلاب «شویبای رِعوتا»، مدرسه‌ای دینی در شهرک «کارمل» بودند — همان جایی که درور و هم‌قطاران چوپانش نیز در آن زندگی می‌کنند.
جوانان خشونت‌طلب شهرک‌نشین
«درور» که در یک مجتمع شهرک‌نشینی در جنوب اورشلیم (قدس) بزرگ شده، بخشی از گروهی موسوم به «نوجوانان تارک‌تحصیل» (بازمانده از تحصیل) است. در سال ۲۰۲۳، اداره غیرنظامی اسرائیل — که بر منطقه «ج» کرانه باختری حکومت می‌کند — اعلام کرد که «حدود ۲۲۰ نوجوان، دور از آموزش رسمی و خانواده، در شرایط ابتدایی میدانی و گاه بدون آب لوله‌کشی و برق زندگی می‌کنند.» به گفته فعالانی که با آنها گفتگو کردم، بسیاری از این نوجوانان در اوایل زندگی خود خشونت، سوءرفتار یا چالش‌های رفتاری را تجربه کرده‌اند؛ عواملی که در نهایت باعث بیرون افتادن آنها از چرخه نظام آموزشی در زادگاه‌هایشان شده است.
این «نوجوانان تپه‌نشین» مانند درور، با فعالیت به‌عنوان پیشگامان متعهد توسعه شهرک‌سازی که به آوارگی فلسطینیان می‌انجامد، حمایت و معنای زندگی پیدا می‌کنند. بسیاری از آنها در این شهرک‌ها یا پاسگاه‌های غیرقانونی مجاور زندگی می‌کنند. شهرک‌ها بر اساس حقوق بین‌الملل، از جمله کنوانسیون چهارم ژنو، غیرقانونی هستند و پاسگاه‌ها نیز اغلب علاوه بر آن، بر اساس قوانین خود اسرائیل غیرقانونی محسوب می‌شوند. چنین اقامتگاه‌های غیررسمی که اغلب همان نشانی ثبت‌شده قانونی آنها نیستند، ردیابی هویت و فعالیت‌های خشونت‌آمیز آنان را دشوارتر می‌سازد.
دهکده فتح سیدرو و فراتر از آن، شهر یطا از لبه غربی زویدین قابل مشاهده هستند. (ای. ای. هالوی / ژاکوبین)
سال‌هاست که هم «شاباک» (پلیس مخفی اسرائیل) و هم وزارت دفاع اسرائیل اذعان کرده‌اند که نوجوانان تارک‌تحصیل به یک معضل تبدیل شده‌اند. اما در سایه کابینه‌ای که بی‌شرمانه اهداف نسل‌کشانه خود را برای «اسرائیل بزرگ» جار می‌زند، اقدامات آنها برای رسیدگی به این مسئله، در بهترین حالت، محل تردید است. در ۴ ژوئن ۲۰۲۵، «یسرائیل کاتس» وزیر دفاع، سرهنگ ذخیره «آویخای تانامی» را به‌عنوان نخستین مدیر پروژه غیرنظامی مأمورِ رسیدگی به «خشونت‌های ملی‌گرایانه» در میان نوجوانان تپه‌نشین منصوب کرد.
تانامی، فرمانده سابق اطلاعاتی نیروهای دفاعی اسرائیل و شهرک‌نشین فعلی کرانه باختری، رویکرد خود به این موضوع را — به تعبیر خودش — جلوگیری از «دستورهای بازداشت اداری سخت‌گیرانه [علیه جوانان شهرک‌نشین]» با این تعهد عنوان کرد که «مأموریت ملی» خود را با «حرمتی مقدس» پیش خواهد برد. پیام این سخن روشن بود: او از قدرت خود برای حمایت از جوانان خشونت‌طلب شهرک‌نشین استفاده خواهد کرد، نه برای متوقف کردن آنها.
تشویق پاسگاه‌های نوجوانان تپه‌نشین
گزارش سپتامبر ۲۰۲۳ «اوری بلاو» برای «شومریم» (یک نشریه تحقیقاتی اسرائیلی) افشا کرد که اداره غیرنظامی اسرائیل زیر نظر «بتسلئیل اسموتریچ» وزیر دارایی، مبلغ ۸۰۰ هزار شِکِل (۲۵۸ هزار دلار) از بودجه‌های دولتیِ اختصاص‌یافته به فلسطینیان در منطقه «ج» را به سازمانی به نام «شیوات تصیون لِرِگوی آداماتا» (بازگشت صهیون به بنیاد سرزمینش) اعطا کرده است. این بودجه‌ها به‌جای کمک به فلسطینیان، با هدف صریحِ توان‌بخشی و بازپروری نوجوانان تپه‌نشین اختصاص یافته بود.
با وجود اینکه این سازمان هیچ وب‌سایت عمومی نداشت، «یوناتان آخیا» مدیرعامل شیوات تصیون، توانست بودجه آن را در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۱۷ میلیون شِکِل (۵.۵ میلیون دلار) افزایش دهد که شامل بیش از ۴ میلیون شِکِل بودجه دولتی اسرائیل برای فعالیت‌هایی مانند «داوطلبی در کشاورزی» و «مطالعات یهودی در محیط‌های غیررسمی» می‌شد. اگرچه شیوات تصیون از پاسخ روشن به پرسش‌های شومریم امتناع کرد، یک منبع آگاه و بی‌نام مرتبط با این سازمان حاضر شد توضیح دهد که این مجموعه در میان نوجوانانی فعالیت می‌کند که پیش‌تر در مزرعه‌های کرانه باختری حضور دارند و «به آنها کشاورزی آموزش می‌دهد و تلاش می‌کند آنان را به سمت ادامه تحصیل و اعزام به خدمت در نیروهای دفاعی اسرائیل هدایت کند.»
علاوه بر بودجه‌های دولتی اسرائیل، سازمان «شیوات تصیون» و سازمان دیگری که با جوانان شهرک‌نشین در کرانه باختری همکاری می‌کند، مجموعاً ۲.۵ میلیون شِکِل از «صندوق ملی یهود» تحت برنامه «جوانان دارای شانس» دریافت کردند؛ برنامه‌ای که حمایت مالی و برنامه‌ریزی آموزشی را برای نوجوانان در معرض آسیب در تعداد زیادی از مزارع سراسر کرانه باختری فراهم می‌کند.
با این حال، فعالیت‌های گسترده آخیا فراتر از شیوات تصیون است. در امضای ایمیل و صفحه فیس‌بوک، او خود را مدیرعامل «آرتتسنو» (Artzenu به معنای «سرزمین ما») معرفی می‌کند. طبق وب‌سایت آرتتسنو، این سازمان «وقفِ بازگرداندن روحیه پیشگامی به خط مقدم جامعه اسرائیل» شده است و ماهانه بیش از ۱,۲۸۰ «داوطلب کشاورزی» و ۴۰۰ «نگهبان مزرعه» را در سراسر کرانه باختری، الجلیل و النقب سازماندهی می‌کند. عجیب‌تر آنکه این گروه بدون ثبت رسمی در سیستم سازمان‌های غیردولتی (سمن) اسرائیل به این موفقیت دست یافته است؛ در عوض، تمکن مالی و بودجه داخلی آن از طریق شیوات تصیون کانال‌کشی و هدایت می‌شود.
وب‌سایت «آرتتسنو» ادعا می‌کند نوجوانان تارک‌تحصیل «در این مزرعه‌ها پناهگاهی امن یافته‌اند» و هدف سازمان در همکاری با آنان، کمک به «باورمندی این نوجوانان به خود و توانمندی‌هایشان، و ادغام مجدد آنها در جامعه اسرائیل» از طریق «ارائه راهنمایی، اردوها و آموزش‌های تکمیلی، آمادگی برای ورود به نیروهای دفاعی اسرائیل، آموزش‌های حرفه‌ای و تدریس مهارت‌های مختلف زندگی» است. با این حال، پست‌های این سازمان در شبکه‌های اجتماعی به‌روشنی مقصود واقعی آن را برملا می‌سازد: تشویق جوانان به زندگی و فعالیت داوطلبانه در مزارع کرانه باختری — مزارعی که بسیاری از آنها پاسگاه‌های غیرقانونی با سابقه‌ای کاملاً ثبت‌شده از خشونت و آزار و اذیت فلسطینیان همسایه هستند.
پستی جدید به‌تاریخ ۵ ژانویه ۲۰۲۶، جوانان «تیرات تسوی» (یک کیبوتص صهیونیستیِ مذهبی در الجلیل) را به دلیل آمدن جهت «تقویت شیفت‌های نگهبانی شبانه در مزرعه هاگای شارارا» تمجید می‌کند. مزرعه شارارا در پاسگاه غیرقانونی «یاد هاشومر-توتس» در شمال دره اردن واقع شده است و شهرک‌نشینان مرتبط با آن، ظرف دو سال گذشته مسئول پاک‌سازی قومی ۱۰ خانوار از روستای همجوار «خربه المالح» از طریق ضرب‌وجرح، آزار و اذیت و سرقت گوسفندان بوده‌اند. تنها بیست‌وچهار روز پس از پست آرتتسنو، خودِ شارارا عملیاتی را برای بیرون راندن چوپانان فلسطینی از چراگاه‌هایشان رهبری کرد.
یک جوان شهرک‌نشین پس از تجاوز به زمین‌های خصوصی فلسطینیان، گوسفندان را از پاسگاه غیرقانونی حوات شوراشیم می‌چراند. (ای. ای. هالوی / ژاکوبین)
وقتی سازمان‌هایی مانند «آرتتسنو» و «صندوق ملی یهود» از «بازپروری» و «ادغام مجدد» سخن می‌گویند، منظورشان ادغام مجدد در پروژه شهرک‌سازی صهیونیستی و اخراج فلسطینیان است. «آموزش‌های شغلی» آنها به معنای دوره‌های رانندگی، کلاس‌های جوشکاری و آموزش مهارت‌های چوپانی برای احداث یک پاسگاه غیرقانونی جدید است. آن دسته از جوانانی که آرتتسنو آنان را برای خدمت در ارتش اسرائیل متقاعد می‌کند، به احتمال زیاد به عنوان «شهرک‌نشین-سرباز» به پاسگاه‌های خود بازخواهند گشت؛ شهرک‌نشینانی که با اختیارات اعطا‌شده از سوی نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) به واسطه یک یونیفرم و یک تفنگ عمل می‌کنند — پدیده‌ای که خود من از نزدیک تجربه کردم، زمانی که یکی از شهرک‌نشین-سربازان سرشناس از پاسگاهش در بالای روستای «التوانی» پایین آمد و با تصمیمی لحظه‌ای و خودسرانه، مرا با تهدید اسلحه بازداشت کرد.
همان‌طور که «یورام سورک»، شیمی‌دان و فعال چپ‌گرا، توضیح می‌دهد: «نوجوانان تپه‌نشین یک مشکل نیستند؛ بلکه یک راه حل هستند: راه حلی که رهبران شهرک‌نشین برای مسئله حضور فلسطینیان در منطقه «ج» اندیشیده‌اند.» به گفته او: «برای نیل به این هدف، جذب کسانی ضرورت دارد که بتوان آنها را برای این مأموریت آموزش داد؛ به‌ویژه کسانی که برای نظام اهمیتی ندارد در این مسیر آسیب ببینند یا کشته شوند.»
تأمین مالی شهرک‌های غیرقانونی
اگرچه هیچ سابقه عمومی از درآمدهای «آرتتسنو» به جز دریافتی‌های آن از «شیوات تصیون» وجود ندارد، وب‌سایت انگلیسی‌زبان آن افشا می‌کند که این سازمان از بنیاد «نئمان» — یک موسسه غیرانتفاعی ثبت‌شده تحت ماده ۵۰۱(c)(3) در بوستون — نیز کمک‌های مالی معاف از مالیات دریافت می‌کند. در سال ۲۰۲۴، کانادا وضعیت معافیت مالیاتی بنیاد نئمان و صندوق ملی یهود را به دلیل نقض «قانون جنایات علیه بشریت و جنایات جنگی کانادا» از طریق تأمین مالی فعالیت‌های شهرک‌سازی غیرقانونی و خودِ ارتش اسرائیل لغو کرد.
در زمان مدیرعاملی «حاییم کاتس» در بنیاد نئمان — که خود اکنون ساکن شهرک به‌شدت خشونت‌طلب «شیلو» است — این بنیاد در سال ۲۰۲۴ مبلغ ۶.۲ میلیون دلار برای انتقال به سازمان‌های غیردولتی اسرائیلی جذب کرد. علاوه بر آرتتسنو، این سازمان‌های غیردولتی شامل بودجه‌ای برای «نِتصاح یهودا» (یک گردان ملی‌گرای حاردی در نیروهای دفاعی اسرائیل) و همچنین آکادمی دینی پیش‌از-خدمت «بیت یاتیر» در شهرک بیت یاتیر می‌شوند.
بنیاد «نئمان» به هیچ وجه تنها صندوق پنهانی از این دست با معافیت مالیاتی نیست. پلتفرم جذب کمک‌های مالی Jgive دارای وضعیت معافیت مالیاتی در ایالات متحده و کانادا است و در سازمان خدمات درآمد داخلی آمریکا (IRS) با نشانی‌ای در اورشلیم غربی تحت عنوان «دوستداران صندوق اسور آمریکا» به ثبت رسیده است. از طریق Jgive، شورای منطقه‌ای دره اردن — که حکومت منطقه‌ای شهرک‌نشینان اسرائیلی در دره اردن محسوب می‌شود — میلیون‌ها دلار برای تأمین مالی فعالیت‌های شهرک‌سازی جمع‌آوری کرده است؛ از جمله ۱۰۵ هزار دلار برای تجهیزات امنیتی شهرک «عونات» و ۲.۶ میلیون دلار برای بازسازی یک مزرعه در شهرک «محولا».
سازمان «دوستداران مسیحی کامیونیتی‌های اسرائیلی» (CFOIC) واقع در کلرادو نیز در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ میلیون‌ها دلار آمریکا به شهرک‌ها و پاسگاه‌های غیرقانونی اسرائیلی در سراسر کرانه باختری منتقل کرده است؛ از جمله بودجه‌هایی برای تجهیزات امنیتی در «آویگاییل»، که ساکنان آن در یورش و کشتار اخیر علیه روستاهای فلسطینی همجوار در «مسافر یطا» دست داشتند. صندوق اعتباری «صندوق‌های موقوفه اسرائیل – پِف (شرکت سهامی خاص)» که در سال ۲۰۲۵ توسط نمایندگان جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا به اتهام اهداء ۱۸ میلیون دلار (که بخشی از آن ممکن است از سوی USAID تأمین شده باشد) به یک سازمان غیردولتی میانه‌روِ مخالف بنیامین نتانیاهو تحت بازرسی قرار گرفت، مبلغ هنگفت ۲۶۳ میلیون دلار گرنت (کمک بلاعوض) اعطا کرد؛ از جمله به «شویبای رِعوتا»، باز هم با هدف حمایت از «نوجوانان در معرض آسیب».
اگرچه «قانون لیهی»[۱] دولت ایالات متحده را از تأمین مالی نیروهای امنیتی خارجیِ دخیل در نقض فاحش حقوق بشر منع می‌کند، اما از سوی هر دو دولت جو بایدن و دونالد ترامپ خویشتن‌داری و امتناع مداومی در اعمال فشار بر نیروهای مسلح اسرائیل یا زیرساخت‌های شهرک‌نشینی وجود داشته است. تا زمانی که این وضعیت تغییر نکند، سازمان‌هایی مانند «نئمان» و «صندوق ملی یهود» به استفاده از دلارهای آمریکایی برای تأمین مالی نظامی ادامه خواهند داد که نوجوانان دگرآزار و ناپایدار از نظر روانی — مانند «درور» — را در قالب پیشگامانی برای خشونت و سلب مالکیت علیه فلسطینیان به خدمت می‌گیرد.
در مورد نویسنده: ای. ای. هالیوی (E. A. Halevi) پژوهشگرِ مرکزِ سیاست‌های استراتژیک و عضوِ سوسیالیست‌های دموکراتِ آمریکا (DSA) است.
پانوشت
[۱] قانون لیهی (Leahy Law) نام دو ماده از قوانین ایالات متحده آمریکا است که اداره‌های کل بازرسی و دفاع این کشور را از ارائهٔ کمک‌های نظامی یا آموزش به یگان‌های نیروهای امنیتی خارجی که مرتکب «نقض فاحش حقوق بشر» (Gross Violations of Human Rights – GVHR) شده‌اند، منع می‌کند. این قانون که نخستین‌بار در دهه ۱۹۹۰ میلادی توسط پاتریک لیهی، سناتور آمریکایی، پیشنهاد شد، مقرر می‌دارد که اگر دولت آمریکا اطلاعات معتبری مبنی بر نقض فاحش حقوق بشر (مانند شکنجه، اعدام‌های فراقضایی، ناپدیدسازی اجباری یا تجاوز) توسط یک یگان نظامی یا امنیتی دریافت کند، هرگونه کمک مالی، تسلیحاتی یا آموزشی به آن یگان تا زمان رسیدگی دقیق قانونی و مجازات عاملان معلق خواهد شد.[م.ف]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.