مصاحبهی ریوار آبدانان عضو شورای رهبری و سخنگوی پژاک
با The Amargi
۱. «قانون چارچوب» اخیراً در پارلمان ترکیه به تصویب رسیده است. شما این قانون را چگونه تحلیل میکنید؟
بهنظرم قانون چارچوب گام مهمی در تغییر و تحولات ترکیه و کوردستان است اما هنوز ناکافی و دچار کاستیهای جدی است.ترکیه اگر بخواهد روند مذاکره و چارهیابی به موفقیت برسد بایستی شرایط را به گونهای فراهم سازد که رهبر مبارز ملت کورد، عبدالله اوجالان کاملا آزادانه بتواند در این روند مشارکت داشته باشد و نقش تاریخی خود را ایفا کند. آزادی رهبر آپو مهمترین گامی است که میتواند صلح، ثبات و تحولات عمیق دموکراتیک را در ترکیه و کوردستان بههمراه بیاورد. پس از قانون چارچوب، بایستی در مراحل بعدی، مسئلهی کورد از لحاظ حقوقی بهگونهای شفاف مطرح شود و در چارچوب دموکراتیزاسیون حل و فصل شود و جمهوری ترکیه یک تغییر ماهیتی جدی انجام دهد و به یک جمهوری دموکراتیک مبدل شود. همپیوندی (انتگراسیون) دموکراتیک میتواند کوردها را بهعنوان یک ملت آزاد و برابر، در کنار ترکها در این جمهوری دموکراتیک شریک نماید. با توجه به شرایط جنگی و تحولات بنیادینی که در کل منطقه در حال وقوع است، بدون آنکه آزادیها، حقوق و جایگاه سیاسی کوردها بهرسمیت شناخته شود، چیزی از وضعیت خطرناک و بحرانیای که ترکیه با آن رویاروست کم نخواهد شد.
۲. در سند «قانون چارچوب» که پارلمان ترکیه آن را تصویب کرده، اشاره شده است که پکک/کجک و سایر گروههای مرتبط با این سازمان باید منحل شوند و سلاحهای خود را کنار بگذارند. آیا این موضوع شامل پژاک نیز خواهد شد؟
خیر. پژاک یک حزب سیاسی مستقل کوردستانی است که در مناطق شرق کوردستان و ایران فعالیت میکند. انحلال پکک/کجک ارتباط مستقیمی با پژاک ندارد. پژاک در چارچوب سیاست دموکراتیک مبارزات خود را در ایران و کوردستان ادامه میدهد و هنگامیکه حملاتی علیه کوردها و پژاک انجام شود در چارچوب دفاع مشروع پاسخ میدهد.
۳. انحلال و خلع سلاح پکک چه تأثیری بر پژاک خواهد گذاشت؟ بسیاری به این احتمال اشاره میکنند که شاید برخی از اعضای پکک تمایلی به بازگشت به ترکیه نداشته باشند و در چنین شرایطی به حزب شما بپیوندند. آیا شما چنین احتمالی را متصور میدانید؟
روند «صلح و جامعهی دموکراتیک»ی که در ترکیه آغاز شده را بههیچوجه امری محدود به خلع سلاح و انحلال پکک نمیدانم. اصل قضیه عبارت است از لزوم عبور ترکیه از انسداد صدسالهی سیاسی و گذار این کشور به دموکراسی و برخورداری کوردها و دیگر هویتهای ساکن این کشور از تمام حقوق و آزادیهای جمعی و فردی. این روند اگر با موفقیت پیش برود، بهمعنای پایان دادن به یکصدسال فاشیسم، عصیان و درگیری و پایان انکار حقوقی کوردهاست. بهرسمیت شناختن کوردها از لحاظ حقوقی و تثبیت جایگاه سیاسی آنها در ترکیه کل منطقه را تحت تاثیر قرار میدهد. زیرا کوردها را از حالت کارت فشار خارج کرده و به یک بازیگر سیاسی فوقالعاده تاثیرگذار در جمهوری نوین و دموکراتیک ترکیه و منطقه مبدل خواهد کرد. در آن صورت کوردستان بهحالت کریدور و پل پیونددهندهی دموکراسی در کل خاورمیانه درخواهد آمد. بنابراین اگر روند مذکور بهخوبی پیش برود به نظرم باید این روند شامل تمام اعضای پکک بشود تا برای شروع یک مرحلهی نوین از سیاستورزی دموکراتیک، به ترکیه و شمال کوردستان بازگردند. قرار نیست کسی منفعلانه به خانه برگردد، بلکه شیوهی مبارزهی نوینی آغاز خواهد شد که کوردها در آن علاوه بر کوردستان در مرکز ترکیه نیز سیاستورزی خواهند کرد. کوردها از نهادهای دموکراتیک خود برخوردار خواهند شد و تبعیض و ستم و حذف پایان خواهد یافت.
۴. پژاک معمولاً در روایتهای غالب بهعنوان شاخهای از پکک معرفی میشود. روابط شما با این سازمان چگونه بوده است؟ از نظر تصمیمگیری سیاسی، آیا حزب شما بهصورت مستقل تصمیم میگیرد یا از تصمیمات پکک تبعیت میکند؟
اینها روایتهایی غلط و بهدور از حقیقتاند. پژاک یک حزب مستقل سیاسی است که با ارادهی آزاد خودش تشکیل شده و تصمیمگیری و فعالیت میکند. با همهی احزاب و جریانات کوردی و غیرکوردی هم رابطه داشتهایم و داریم. صدالبته از لحاظ جهانبینی و فلسفهی مبارزاتی، پژاک به اندیشهها و نقشهراه رهبر آپو باور دارد. پژاک نیز میخواهد در چارچوب سیاست دموکراتیک فعالیت کند تا در روند گذار از وضعیت کنونی ایران، بتوانیم در چارچوب یک قانون اساسی دموکراتیک که حق خودمدیریتی سیاسی کوردها را به رسمیت بشناسد، مسالهی کورد را در چارچوب جمهوری دموکراتیک ایران یا هر نظام سیاسی دموکراتیک، نامتمرکز و کثرتگرای دیگری در ایران، حل کنیم.
اگر ترکیه روند صلح کنونی را در مسیر درست خود ادامه دهد و روند مزبور به نتیجه برسد، این امر بر سیاست سایر بخشهای کوردستان نیز تاثیر میگذارد و آنها را تشویق به درپیگرفتن تعاملی مثبت با جمهوری ترکیه خواهد کرد.
۵. برای مثال، اگر رهبر زندانی جنبش آزادی کُرد، آقای عبدالله اوجالان، از پژاک بخواهد که در راستای کمک به حل مسئله کُرد در ترکیه خود را منحل کند، آیا شما چنین درخواستی را خواهید پذیرفت؟
رهبر آپو برای حل مسئلهی کورد در تمام منطقه میکوشد، زیرا مسئلهی کورد را در چارچوب یک کلیت سیاسی نگاه میکند و آن را به ترکیه محدود نساخته است. همانطور که گفتم، این روند بههیچوجه چیزی از جنس انحلال و خلعسلاح صرف نیست. مسئله عبارت است از ضرورت آمادگی یک کشور برای تغییر دموکراتیک عمیق و بهرسمیت شناختن آزادی و حقوق سیاسی و فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی کوردها. اگر چنین روندی از چارهیابی دموکراتیک و سیاسی در ایران آغاز شود، ما نیز از آن استقبال خواهیم کرد. اما برخلاف ترکیه، تاکنون هیچ نشانهای از چنین تغییری در ایران یافت نمیشود.
۶. اگر این «قانون چارچوب» به حل سیاسی مسئله کُرد در ترکیه منجر شود، بسیاری بر این باورند که این روند میتواند پیامدهای مثبتی برای کُردهای شرق کُردستان نیز داشته باشد. آیا شما با این تحلیل موافقید؟ چرا؟
قطعا تاثیرات عمیق و مثبتی به همراه خواهد داشت. راه گذار کوردها به سیاستورزی دموکراتیک هموار میشود. از دوران مقاومت مسلحانه به دوران چارهیابی سیاسی و حقوقی مسئلهی کورد وارد خواهیم شد. این دستاورد عظیمی برای کوردهاست تا علاوه بر حفظ موجودیت خود اینبار بهعنوان یک ملت از حقوق سیاسی و برابری و آزادی برخوردار شوند و مطالبات خود را از روشی پیگیری کنند که کمهزینهتر و نتیجهبخشتر است. البته این مرحلهی نوین قطعا بدون مقاومت و مبارزات گذشته امکانپذیر نبود. هرآنچه در کوردستان و ترکیه برای کوردها کسب شود، با رنج و مبارزهی خود کوردها، رهبر آپو و جنبش آزادیخواهی بوده است. در سایر بخشهای کوردستان نیز به همین نحو بوده است.
تنها کسانی با روند صلح و جامعهی دموکراتیک در ترکیه و منطقه دشمنی میورزند که آزادی کوردها را نمیخواهند. برخی جریانات مزدور کوردی که تاکنون از جنگ ترکیه با پکک رانت به جیب میزدند هم با چنین روند صلحآمیز و مثبتی مخالفت میکنند و به سیاهنمایی علیه رهبر آپو میپردازند. به نظرم این جریانات مثل کف روی آب هستند و نتیجهای کسب نخواهند کرد.
۷. آیا حزب شما به حضور خود در کوهستانهای قندیل ادامه خواهد داد؟
ما مبارزات خود را همچنان در تمام مناطقی که لازم است حضور داشته باشیم ادامه خواهیم داد.
۸. اما اگر پکک منحل و خلع سلاح شود و مسئله کُرد در ترکیه همچنان بهعنوان یک مسئله امنیتی باقی بماند، چه؟ آیا در چنین شرایطی نمیتوان این روند را نوعی شکست فکری و استراتژیک دانست که حزب شما را نیز دربر میگیرد؟
آنچه رهبر آپو و پکک در ترکیه و کوردستان در حال انجام آن هستند یک مبارزهی سیاسی جدی است که به برد- برد منتهی میشود و کل کوردستان و ترکیه از نتایج و دستاوردهای مثبت آن برخوردار میشوند. به نظرم اگر ترکیه بخواهد همچنان مسئلهی کورد را امنیتی باقی بگذارد و گامهای جدی برای تغییر قانون اساسی کشور و گذار به جمهوری دموکراتیک برندارد، نه خلع سلاحی رخ خواهد داد و نه جنگ و تنش پایان مییابد. حتی با توجه به شرایط جنگی و بحرانی بزرگی که در خاورمیانه جریان دارد، ترکیه با وضعیت بسیار پیچیدهای مواجه خواهد شد که جز شکست و باخت چیزی نصیبش نخواهد شد.
۹. اگر جمهوری اسلامی پیشنهادی مشابه پیشنهاد دولت ترکیه ارائه دهد، آیا حزب شما نیز آمادگی انحلال و خلع سلاح را خواهد پذیرفت؟
اگر جمهوری اسلامی پیشنهادی ارائه کند و برای تغییر بنیادین در ایران آمادگی، برنامه و تصمیم جدی وجود داشته باشد و ما چنین روندی را با منافع ملت کورد سازگار بیابیم، آن را بررسی خواهیم کرد و طبق نقشهراه و طرح و برنامهی خودمان اقدام خواهیم کرد. اما تاکنون هیچ نشانهای حاکی از آنکه جمهوری اسلامی ایران برای تغییری دموکراتیک و مثبت از خودش نرمش نشان دهد دیده نمیشود. رژیم با جنگی بزرگ رویاروست و هر روز که میگذرد شانس و فرصت چنین تغییر سیاسی مثبتی را هرچه بیشتر از دست میدهد.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.