تنگه هرمز، گره کور معیشت مردم ایران در سایه جنگ

تنش‌های نظامی و مسدودسازی تنگه هرمز توسط حکومت ایران، معیشت جوامع داخلی را وارد مرحله‌ای بحرانی کرده است. این سناریوی ماجراجویانه منجر به ایجاد محاصره دریایی بنادر ایران توسط آمریکا و فلج شدن واردات شده است. اقدامات بی‌پروا و ماجراجویانه طی ماه‌های اخیر، پیامدهای سنگین اقتصادی و امنیتی فراوانی برای کشور به همراه داشته است.

 

بحران واردات و سفره خالی مردم

بستن مسیرهای دریانوردی بین‌المللی موجب کاهش شدید ورود کالاهای اساسی و مواد اولیه به بنادر کشور شده است. آمریکا با ایجاد محاصره در دهانه خلیج، روند تخلیه بار کشتی‌های تجاری را کاملاً متوقف ساخته است. بر اساس گزارش‌های رسمی منتشرشده در دنیای اقتصاد در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵، تردد کشتی‌های تجاری در منطقه به حداقل ممکن رسیده است. عبور و مرور در تنگه هرمز به نازل‌ترین سطح سال‌های اخیر سقوط کرده است.

کمبود شدید دارو و محصولات غذایی، فشار مضاعفی بر دهک‌های کم‌درآمد جامعه وارد کرده است. کمبود عرضه، تورم محصولات خوراکی را به بالای ۷۰.۵ درصد رسانده و قدرت خرید خانوارها را نایاب کرده است. سفره مردم هر روز کوچک‌تر می‌شود و نوسانات ارزی ارزاق عمومی را ناپایدارتر کرده است. اختلال در محدوده تنگه هرمز هزینه‌های حمل‌ونقل کالاهای وارداتی را چند برابر کرده است.

سیاست‌های جنگ‌طلبانه حکومت ملایان به جای تأمین امنیت غذایی، مردم را در برابر قحطی ساختاری قرار داده است. عدم توانایی در مدیریت بحران، ناکارآمدی ساختاری نهادهای اجرایی را بیش از پیش آشکار کرده است. هزینه‌های این تصمیمات ناآگاهانه مستقیماً از جیب شهروندان بی‌دفاع پرداخت می‌شود. فلج شدن خطوط تجاری در تنگه هرمز زندگی روزمره میلیون‌ها ایرانی را تهدید می‌کند.

انتخاب در ۶ مرداد ۱۴۰۵ به نقل از بانک مرکزی نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی تیرماه ۱۴۰۵ را بالای هشتادوسه درصد اعلام کرد، در حالی که تورم نقطه‌به‌نقطه‌ی کالا به صدوبیست‌ویک درصد رسیده بود.

فرارو نوشته است بخشی از این تورم مستقیماً از کمبود کالای وارداتی، ناشی از اختلال در تنگه هرمز و مرزهای دریایی، سرچشمه می‌گیرد. کارشناسان اقتصادی می‌گویند تنها بین بیست‌وپنج تا سی درصد تجارت کشور از مسیر مرزهای زمینی و دریای خزر و با هزینه‌ای بسیار بالاتر ممکن است.

 

حملات موشکی به خلیج فارس و ناامنی در تنگه هرمز

حملات پهپادی و موشکی به شناورهای تجاری و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، منطقه‌ای حیاتی را ناامن ساخته است. طبق گزارش‌های منتشرشده در اعتماد آنلاین در ۱۳ مرداد ۱۴۰۵، هدف قرار گرفتن کشتی‌ها مذاکرات بین‌المللی را پیچیده کرده است. این اقدامات خصمانه خطر گسترش جنگ و درگیری مستقیم را دوچندان می‌کند. انسداد آبراه تنگه هرمز تنها خسارت را متوجه تجارت جهانی نکرده است.

افزایش نرخ بیمه کشتی‌رانی و امتناع شرکت‌های بزرگ از ترانزیت، انزوای کامل اقتصادی ایران را رقم زده است. همسایگان عرب نیز ائتلاف‌های دفاعی تازه‌ای تشکیل داده‌اند که موازنه امنیتی را علیه تهران تغییر می‌دهد. ماجراجویی‌های نظامی صرفاً به تشدید انزوای بین‌المللی و منطقه‌ای انجامیده است. تنش‌آفرینی در آبراه‌های حساس نظیر تنگه هرمز حاشیه امن بازرگانی کشور را به کلی نابود کرده است.

تنگه هرمز اکنون به کانون خطرات ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. حکومت ملایان تمام پتانسیل‌های ترانزیتی را فدای اهداف ایدئولوژیک و بی‌حاصل خود نموده است. این رویکرد به جای ایجاد انگیزه بازدارندگی، زیرساخت‌های ملی را هدف تهدیدات مستمر قرار داده است. بسته ماندن تنگه هرمز شریان‌های حیاتی صادرات و واردات را قطع کرده است.

 

هزینه‌های گزاف برنامه‌های موشکی و انزوای سیاسی

سرمایه‌گذاری میلیارد دلاری در پروژه‌های هسته‌ای و توسعه موشکی طی ۴۸ سال گذشته، کوچک‌ترین رفاهی نیافریده است. گروه‌های نیابتی در منطقه تنها بودجه‌های کلان کشور را بلعیده و هیچ دستاورد ملموسی برای مردم نداشته‌اند. گزارش‌های تحلیلی در تجارت نیوز به نقل از بانک جهانی اقتصاد در ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد تورم جهانی و منطقه‌ای ناشی از این ماجراجویی‌ها رو به افزایش است. بحران ناشی از وضعیت تنگه هرمز فشار بر بازار داخلی را تشدید کرده است.

سایه شوم جنگ و ترس از حملات انتقام‌جویانه، جامعه را در وضعیت اضطراب دائم قرار داده است. سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی با مشاهده ناامنی مزمن، سرمایه‌های خود را از کشور خارج کرده‌اند. فرار سرمایه و رکود شدید، روند اشتغال‌زایی برای جوانان را متوقف نموده است. ماجراجویی نظامی در جغرافیای حساس تنگه هرمز آینده اقتصادی کشور را تاریک ساخته است.

استفاده از اهرم فشار در آبراه‌های بین‌المللی، پاسخ نظامی پرقدرت قدرت‌های جهانی را در پی داشته است. این انزوا نتیجه مستقیم سیاست‌های غیرعقلانی و ماجراجویانه نهادهای حاکمیتی است. عدم تدبیر در بازگشایی تنگه هرمز کشور را در انزوایی بی‌سابقه فر برده است. تجربه ۴۸ سال گذشته ثابت کرده که حکومت ایران فاقد ظرفیت و اراده برای اصلاحات واقعی است. پروژه‌های هسته‌ای، برنامه‌های موشکی و حمایت از گروه‌های نیابتی، نه تنها امنیتی نیاورده، بلکه معیشت و زندگی مردم را نابود کرده است. بحران‌آفرینی در آبراه‌ها و از جمله مسدودسازی تنگه هرمز و درگیری با همسایگان، اثبات بی‌نتیجه بودن کلیت این سیاست‌هاست. تنها راه خروج از این بن‌بست معیشتی و خطر جنگ، تغییر بنیادین و جایگزینی آن با حکومتی دموکراتیک و سکولار است؛ حکومتی که رفاه، آرامش و معیشت مردم را در اولویت اول سیاست‌های خود قرار دهد.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)