قبلاً در مطلبی خلاصه‌ای از کتاب «اسلام، اقتدارگرایی و توسعه‌نیافتگی» نوشتهٔ احمد ت. کورو را منتشر کرده بودم. این ویدیو هم بر اساس همان مطلب تهیه شده است.

در این ویدیو، با تکیه بر تحلیل احمد ت. کورو توضیح داده می‌شود که مشکل اصلی جوامع اسلامی، خودِ اسلام نبود؛ بلکه تغییر در ساختار قدرت بود.

در دوران طلایی اسلام (قرن هشتم تا یازدهم میلادی)، مسلمانان در علم، فلسفه و تجارت پیشرو بودند. علما تا حد زیادی از دولت استقلال داشتند و طبقهٔ تجار نیز به‌طور مستقل از دانشمندان و فیلسوفان حمایت می‌کرد.

اما از قرن یازدهم به بعد، با بحران‌های اقتصادی، قدرت‌گیری نظامیان و شکل‌گیری نظام اقطاع، طبقهٔ تجار تضعیف شد. سپس اتحاد میان علما و دولت به‌ویژه در دورهٔ سلجوقیان و با گسترش مدارس نظامیه ، استقلال فکری را محدود کرد.

غزالی نیز با ترجیح سنت بر عقل، به تضعیف فلسفه و تفکر انتقادی کمک کرد. در نتیجه، حتی امپراتوری‌های قدرتمندی مانند عثمانی و صفوی هم نتوانستند عقب‌ماندگی علمی و اقتصادی را جبران کنند.

جمع‌بندی ویدیو این است که توسعه و دموکراسی در جهان اسلام، نیازمند استقلال نهادهای فکری و اقتصادی از قدرت سیاسی است.

https://www.youtube.com/watch?v=3Gqfrcns-_U

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)