شوک جنگ و پدیده انجماد در بازار مسکن تهران

جنگ ۴۰ روزه اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ باعث بروز پدیده‌ای شد که تحلیل‌گران آن را «انجماد جنگی» می‌نامند. در بازه زمانی ۹ اسفند تا اواخر فروردین ۱۴۰۵، معاملات خرید و فروش ملک تقریباً به نقطه صفر رسید. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که میانگین قیمت هر متر مربع در تهران اکنون بین ۱۲۵ تا ۱۳۳ میلیون تومان نوسان می‌کند. این رقم پس از جهش ۱۵.۶ درصدی در بهمن‌ماه، به دلیل سایه جنگ دچار سکون شد. فروشندگان به دلیل ابهام در آینده صلح، قیمت‌های پیشنهادی را تا ۱۰ درصد افزایش داده‌اند. با این حال، خریداران از حضور در بازار عقب‌نشینی کرده و سرمایه‌های خود را به طلا تبدیل کرده‌اند. در مناطقی مانند منطقه ۱ تهران، قیمت‌های نجومی ۵۸۰ میلیون تومانی نیز برای واحدهای خاص ثبت شده است. کارشناسان معتقدند بازار مسکن اکنون در وضعیت انتظار برای ثبات پایدار سیاسی به سر می‌برد. نوسان دلار در کانال ۱۶۰ هزار تومان، محاسبات سازندگان برای پروژه‌های جدید را به کلی برهم زده است. نرخ تورم نقطه به نقطه در فروردین ۱۴۰۵ به عدد ۵۰.۶ درصد رسیده که هشداری جدی است. این فشار تورمی باعث شده تا مسکن به جای کالای مصرفی، به پناهگاهی برای حفظ ارزش پول تبدیل شود. بدون توافق عدم تخاصم، بازگشت رونق به معاملات ملکی در کوتاه مدت غیرممکن به نظر می‌رسد.

 

بحران اجاره‌بها و خسارات زیرساختی در دوران آتش‌بس

آتش‌بس ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ هنوز نتوانسته آرامش را به بخش رهن و اجاره بازگرداند. حملات موشکی اسفندماه باعث آسیب به حدود ۴۰ هزار ساختمان در کلان‌شهر تهران شده است. تخریب این واحدها، توازن عرضه و تقاضا را در بازار مسکن پایتخت به شدت تخریب کرد. شورای شهر تهران مصوب کرده که به آسیب‌دیدگان جنگ، ۲ میلیارد تومان ودیعه مسکن پرداخت شود. همچنین سقف کمک‌هزینه اجاره‌بها برای خانواده‌های خسارت‌دیده ۴۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است. کمبود واحدهای آماده سکونت باعث شده نرخ اجاره در فروردین‌ماه جهش بی‌سابقه‌ای را تجربه کند. گزارش‌ها حاکی از رشد ۳۰ تا ۵۰ درصدی قیمت‌ها در برخی مناطق مرکزی پایتخت است. مستاجرانی که خانه‌هایشان آسیب دیده، اکنون در هتل‌ها یا کمپ‌های موقت اسکان داده شده‌اند. فشار تقاضا برای خانه‌های سالم، قیمت رهن را در مناطق حاشیه‌ای نیز به شدت بالا برده است. مالکان با استناد به دلار ۱۶۶ هزار تومانی، قراردادهای جدید را با مبالغ سنگین منعقد می‌کنند. طبق آمارهای رسمی، تورم بخش اجاره در فروردین‌ماه ۷ درصد نسبت به اسفند رشد داشته است. این وضعیت معیشت لایه‌های ضعیف جامعه را با بحرانی جدی و انسانی مواجه کرده است. تداوم آتش‌بس لرزان، مستاجران را در بلاتکلیفی برای تمدید قراردادهای سالانه خود قرار داده است.

 

رکود ساخت‌وساز و جابجایی سرمایه‌ها به حاشیه شهرها

هزینه ساخت مسکن پس از جنگ اسفند ۱۴۰۴ به ارقام باورنکردنی و عجیبی رسیده است. قیمت مصالح ساختمانی به دلیل اختلال در تولید و حمل‌ونقل، رشد چشم‌گیری داشته است. سازندگان مایلند واحدهای نوساز خود را با نرخ دلار ۱۶۰ هزار تومانی به فروش برسانند. این در حالی است که قدرت خرید متقاضیان واقعی با تورم ۵۰ درصدی کاملاً از بین رفته است. در فروردین ۱۴۰۵، صدور پروانه‌های ساختمانی به دلیل ریسک‌های نظامی با افت شدید مواجه شد. بسیاری از سرمایه‌گذاران، دارایی‌های خود را از مرکز پایتخت به سمت شهرهای کوچک‌تر برده‌اند. این جابجایی جغرافیایی سرمایه، واکنشی مستقیم به ناامنی‌های ناشی از حملات موشکی اخیر است. بازار مسکن در شهرهای اقماری اکنون شاهد تقاضای بیشتری نسبت به مناطق مرکزی و پرخطر است. دولت وعده بازسازی سریع ذخایر ساختمانی و واحدهای آسیب‌دیده را به مردم داده است. اما ناترازی بانک‌ها مانع بزرگی برای پرداخت تسهیلات نوسازی در سال ۱۴۰۵ محسوب می‌شود. کارشناسان هشدار می‌دهند که انباشت تقاضا در بهار، ممکن است در تابستان منجر به انفجار قیمت شود. فعلاً بازار در وضعیت «صبر و انتظار» قرار دارد و معاملات کلان کاملاً متوقف شده است.

[اجاره‌نشینی یا زندگی در خلاء!]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)