با افزایش شمار کشته‌ها، اعتراض‌ها در ایران همچنان ادامه دارد، برخی می‌گویند این خیزش ممکن است از همهٔ اعتراض‌های گذشته فراتر برود، زیرا این‌بار موضوع، اقتصاد و معیشت در حال فروپاشی ایران است؛ اقتصادی که جان شهروندان را تهدید می‌کند. اعتراض‌های گسترده اکنون وارد یازدهمین روز خود شده است، دست‌کم ٢٢ نفر کشته شده‌اند و رژیم بیش از ۲ هزار معترض را بازداشت کرده است. اعتراض‌های قبلی علیه ملاها به‌تدریج فروکش کرده بود؛ اما این اعتراض‌ها ممکن است دوام بیشتری داشته باشد، زیرا اقتصاد سقوط‌کردهٔ ایران اکنون بقای کشور را تهدید می‌کند و مردم توان خرید غذا یا داروهای نجات‌بخش را ندارند. این واقعاً دلخراش است وقتی خانواده‌ای می‌بیند عزیزش در حال جان دادن است و آن‌ها حتی نمی‌توانند یک داروی ۳۰ یا ۴۰ دلاری را که می‌تواند جان او را نجات دهد، تهیه کنند و در نهایت آن فرد می‌میرد.

رئیس‌جمهور ترامپ بارها هشدار داده است که اگر رژیم شروع به قتل‌عام معترضان کند، آمریکا ممکن است مداخله کند. با این حال، رهبر جمهوری اسلامی، آیت‌الله علی خامنه‌ای، گفته است: آشوبگران باید سر جای خود نشانده شوند. گزارش‌ها حاکی است که خامنه‌ای ممکن است پس از سرنگونی نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا، توسط آمریکا در هفتهٔ گذشته، به‌شدت متزلزل شده و حتی برنامه‌های اضطراری برای فرار به مسکو همراه با ۲۰ نفر از نزدیک‌ترین دستیارانش تدارک دیده باشد.

سرنگونی دیکتاتور ونزوئلا می‌تواند ضربهٔ مالی سنگینی به ایران و متحد اصلی آن، حزب‌الله، وارد کند. تجارت با این کشور آمریکای جنوبی سال‌ها به رژیم ایران امکان داده بود تحریم‌های فلج‌کننده را دور بزند و حزب‌الله نیز از طریق ارتباط با باندهای تبهکار و قاچاقچیان مواد مخدر در ونزوئلا، منابع مالی خود را تأمین می‌کرد.

این موضوعی است که ایالات متحده مدت‌ها آن را زیر نظر داشته و تلاش کرده جلوی آن را بگیرد، و امیدواریم این اقدام توان حزب‌الله برای فعالیت در منطقه را کاهش دهد. در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تأکید کرده که یکی از اولویت‌های اصلی نشست اخیرش با رئیس‌جمهور ترامپ، مهار جاه‌طلبی ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای بوده است. ما بار دیگر بر موضع مشترک خود دربارهٔ غنی‌سازی صفر، ضرورت خارج کردن ۴۰۰ کیلوگرم مواد غنی‌شده از ایران و نظارت دقیق و واقعی بر سایت‌ها تأکید کردیم.

متحدان باید سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به‌عنوان یک سازمان تروریستی معرفی کنند و روابط دیپلماتیک خود با تهران را قطع یا تنزل دهند. مقام‌های رژیم در همهٔ سطوح باید با تحریم‌های هدفمند و مسدودسازی دارایی‌ها مواجه شوند و دارایی‌های مسدودشدهٔ ایران در خارج از کشور باید برای تأمین مالی صندوق‌های اعتصاب کارگری به کار گرفته شود.

آنچه ترامپ باید از آن پرهیز کند، عقب‌نشینی یا یک تلاش بی‌ثمر دیگر برای مذاکره با رژیمی است که از گفت‌وگو فقط برای خریدن زمان استفاده می‌کند. چنین فرصت‌هایی نسلی یک‌بار پیش می‌آیند. از سال ۱۹۷۹ تاکنون، رژیم ایران تا این حد آسیب‌پذیر نبوده است. اکنون دامنهٔ مخالفت سراسر جامعهٔ ایران را دربر گرفته است. اتحادیه‌های کارگری اعتصاب‌هایی را سامان می‌دهند که یادآور جنبش «همبستگی» در لهستان است.

طبقهٔ بازاری نیز به صف معترضان پیوسته است؛ بازار بزرگ تهران که زمانی یکی از ستون‌های حمایت از رژیم بود در اعتراض تعطیل شده است. زنان ایرانی همچنان در خط مقدم قرار دارند؛ با به چالش کشیدن پوشش اجباری، روح اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» سال‌های ۲۰۲۲–۲۰۲۳ را دوباره زنده کرده‌اند.

حداکثر حمایت آمریکا می‌تواند مانع از آن شود که این جنبش‌ها زیر فشار ترس، فرسودگی و خشونت درهم شکسته شوند. مقاطع کلیدی در تقویم ایران به‌ویژه بهمن (۲۱ ژانویه تا ۱۹ فوریه)، ماهی با بار سیاسی سنگین که یادآور فروپاشی رژیم شاه و تأسیس جمهوری اسلامی است، و نیز نوروز، سال نو ایرانی در ۲۰ مارس به واشنگتن فرصت می‌دهد پیام‌های اعتراضی را تقویت کند و کارزارهای اطلاع‌رسانی هماهنگ را پیش ببرد.

 

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)