عقبنشینی موقت حکومت ایران از طرح افزایش قیمت بنزین: ترس از فوران اعتراضات سراسری
تصمیم دولت برای به تعویق انداختن طرح افزایش قیمت بنزین سهنرخی، که قرار بود از نیمه آذر ۱۴۰۴ اجرایی شود، تنها یک تأخیر فنی نیست. این اقدام، طبق شواهد، نشاندهنده هراس عمیق حکومت ایران از تکرار اعتراضات گستردهای است که در آبان ۱۳۹۸ رخ داد.
حکومت ایران بهخوبی میداند که هرگونه افزایش در قیمت بنزین، بهسرعت بر نرخ تمام کالاها تأثیر میگذارد. این تأثیر میتواند به فوران خشم عمومی و شکلگیری یک قیام منجر شود. در حال حاضر، شرایط داخلی و بینالمللی بهگونهای نیست که حکومت توان مقاومت در برابر موج جدید اعتراضات را داشته باشد. این عقبنشینی موقت، بیانگر به بنبست رسیدن دولت و حاکمیت در مواجهه با پیامدهای اجتماعی افزایش قیمت بنزین است.
ابهام در اجرای طرح افزایش قیمت بنزین سهنرخی
وزارت نفت اخیراً اعلام کرده است که زمان قطعی اجرای طرح افزایش قیمت بنزین سهنرخی نامشخص است. این در حالی بود که پیشتر قرار بود این طرح از نیمه آذرماه عملیاتی شود. مقامات دولتی دلیل این تعویق را فراهم نبودن زیرساختهای لازم برای اجرای طرح افزایش قیمت بنزین عنوان کردهاند.
رئیس ارتباطات وزارت نفت پیش از آغاز طرح افزایش قیمت بنزین سهنرخی، علت تأخیر را چنین بیان کرد. او گفت: زیرساختها به دلیل نگرانیهای امنیتی و حملات سایبری «جنگ ۱۲ روزه» آماده نیستند. پرسش اصلی این است که آیا دولت از شروع اعتراضات تازه مردمی واهمه دارد؟
روزنامه دنیای اقتصاد در ۱۵ آذر به جزئیات طرح افزایش قیمت بنزین سهنرخی پرداخت. این روزنامه نوشت که اجرای طرح افزایش قیمت بنزین که مقرر بود از ۱۵ آذر آغاز شود، به تعویق افتاد. دلیل این امر، وجود برخی چالشهای ساختاری در بدنه دولت است.
بر اساس اعلام سخنگوی دولت و وزارت نفت، اجرای طرح افزایش قیمت بنزین از ۱۵ آذرماه متوقف شده است. تاکنون هیچ ابلاغیهای برای شروع اجرای طرح افزایش قیمت بنزین سهنرخی صادر نشده است. این موضوع با مصوبه هیأت وزیران مبنی بر اجرای طرح در نیمه آذرماه مغایرت دارد.
جزئیات طرح سهنرخی و تردیدها
برنامه اصلی این طرح این بود که از روز ۱۵ آذرماه، قیمت بنزین سهنرخی شود. قرار بود ۶۰ لیتر سهمیه ۱۵۰۰ تومانی به خودروها اختصاص یابد. همچنین ۱۰۰ لیتر سهمیه ۳ هزار تومانی برای آنها در نظر گرفته شده بود. قیمت بنزین مازاد بر سهمیه دریافتی خودروها ۵ هزار تومان تعیین گردید.
سایت دنیای اقتصاد در خبری دیگر نوشت که انتظار میرفت طرح افزایش قیمت بنزین از نیمه دوم آذرماه اجرایی شود. اما وزیر نفت در حاشیه جلسه هیئت دولت گفت: «هنوز تاریخ قطعی اجرای این موضوع مشخص نیست».
مهاجرانی، سخنگوی پزشکیان، در وحشت از پیامدهای اجتماعی طرح افزایش قیمت بنزین، تاریخ اجرای گرانی را نامعلوم دانست. وی روز جمعه ۱۴ آذر ۱۴۰۴ در حساب ایکس خود این توضیحات را ارائه داد. او نوشت: تاریخ اجرای دقیق طرح افزایش قیمت بنزین هنوز نهایی نشده است.
در همین راستا، ۱۸۰ نفر از استادان، پژوهشگران و کنشگران به مسعود پزشکیان نامه نوشتند. آنها درخواست کردند که در کنار طرح افزایش قیمت بنزین، بودجه عمومی کشور «عادلانه و شفاف» شود. امضاکنندگان این نامه، که شنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۴ منتشر شد، بر عدالت تأکید کردند.
آنها نوشتند: «افزایش قیمت بنزین و سایر حاملهای انرژی اگر قرار است به عدالت منجر شود، باید با اصلاح همزمان سمت هزینههای بودجه حکمرانی همراه باشد.»
پزشکیان در مراسم روز دانشجو در دانشگاه بهشتی تهران به این موضوع پاسخ داد. او به سؤالی درباره وعده انتخاباتی گران نکردن بنزین و عمل بر خلاف آن پاسخ داد. پزشکیان گفت: «توزیع بنزین با شرایط کنونی ضد عدالت است». او افزود: توزیع بنزین محرومان را تحت فشار قرار میدهد. وی پرسید: «من چه باید بکنم؟ آیا همچنان ارز را صرف خرید بنزین کنم؟» او ادامه داد: «آن را با قیمت بسیار پایین بفروشم و بعد برای تأمین کالاهای اساسی مردم ارز نداشته باشم؟»
ماجرای قاچاق سوخت و تناقضات داخلی
در موازات این اخبار، جنجال دیگری در این زمینه ایجاد شد. چهار مقام ارشد انتظامی و قضایی روایتهای کاملاً متفاوتی از یک پرونده جنجالی ارائه کردند. این پرونده به جریمه چنددههزار میلیاردی یک شبکه قاچاق سوخت مربوط بود.
احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی فراجا، و حسین رحیمی، رئیس پلیس امنیت اقتصادی، اظهار کردند. آنها اعلام کردند که قاچاقچیان سوخت جریمه ۱۱ هزار میلیارد تومانی را در کمتر از دو ساعت پرداخت کردهاند.
اما در مقابل، سخنگوی قوه قضاییه این ادعا را «از اساس نادرست» خواند. اژهای، رئیس قضاییه، نیز تأکید کرد که «امکان چنین پرداختی وجود ندارد».
آنچه واضح و مبرهن است، شاید برخی مشکلات فنی در زمینه طرح افزایش قیمت بنزین وجود داشته باشد. اما دلیل اصلی تعویق، هراس از افزایش قیمتها است. افزایش قیمت بنزین بلافاصله روی قیمت همه کالاها اثر میگذارد.
حکومت ایران تجربه مشابهی را در سال ۱۳۹۸ آزموده است. اما اکنون به هیچ وجه جرئت آزمودن مجدد آن را ندارد. زیرا در صورت فوران اعتراضات اجتماعی و قیام، وضعیت خامنهای در سطح بینالمللی و داخلی متزلزلتر خواهد بود. در چنین شرایطی او نمیتواند در مقابل اعتراضات دوام بیاورد.
افزایش سرکوب و اعدامها با نیت ارعاب جامعه در هفتههای اخیر، همین ترس حاکمیت را نشان میدهد. طرح افزایش قیمت بنزین بنبست مرگباری است که خامنهای و پزشکیان در آن گیر کردهاند.
[افزایش قیمت بنزین؛ قمار خطرناک خامنهای و جامعهی در آستانه انفجار]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.