تحلیل عباس عبدی: افزایش اعدام‌ها، تشدیدکننده خشونت و تقویت‌کننده براندازی

عباس عبدی، از اصلاح‌‌گران حکومتی، با نگارش مطلبی تحلیلی، مجازات اعدام را زیر سؤال می‌برد. عباس عبدی در این تحلیل، بر این نکته تأکید دارد که افزایش اعدام‌ها به جای برقراری نظم، دایره خشونت را گسترش می‌دهد و این روند در نهایت منجر به نفرت‌پراکنی و تقویت جریان‌های برانداز می‌شود.

عباس عبدی در مطلبی تحت عنوان «اعدام، گسترش دایره خشونت» در روزنامه اعتماد، روزنامه اطلاعاتی‌های باند مغلوب حاکمیت به صراحت اعلام می‌دارد که مجازات اعدام مقوله براندازی را تقویت می‌کند.

او می‌نویسد: افزایش تعداد اعدام‌ها، انتشار فیلم‌های اعتراضات زندان کرج و گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد، انگیزه‌ای برای ارائه این تحلیل ایجاد کرد. آنتونیو گوترش در تازه‌ترین گزارش خود به مجمع عمومی، از افزایش شمار اعدام‌ها در ایران به ‌شدت انتقاد کرده است. او مدعی شده که آمار صدور و اجرای احکام اعدام در ماه‌های اخیر به‌ شدت افزایش یافته است. گوترش خواستار توقف فوری همه احکام اعدام‌ و تعلیق احکام صادره شده است.

عباس عبدی می‌نویسد: می‌افزاید: ما در جهانی زندگی می‌کنیم که نمی‌توانیم نسبت به داوری دیگران بی‌تفاوت باشیم. به‌ویژه نهادهای رسمی بین‌المللی و افکار عمومی جهان باید مورد توجه قرار گیرند. زیرا خود ما نیز درباره رفتار دیگران داوری می‌کنیم. اما او معتقد است که اگر چیزی نادرست است، باید آن را با منطق درونی نقد کنیم. همچنین اگر چیزی درست دانسته شود، همین‌گونه باید تأیید گردد. با این حال، گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد از اهمیت بسیاری برخوردار است و باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

پرسش عباس عبدی از دستگاه قضا و عدم بازدارندگی

عباس عبدی ادامه می‌دهد: اعدام لزوماً به کاهش قتل کمکی نمی‌کند. دستگاه قضایی ظاهراً برای جلب رضایت اولیای دم کوشش می‌کند. پس چرا هنگامی که نوبت به خودش می‌رسد، مدعی‌العموم سختگیر می‌شود؟ مگر جرم و جنایت چقدر زیاد شده که به همان نسبت اعدام‌ها هم بیشتر شوند؟ پیش از این نیز آمار اعدام‌ها خیلی زیاد بود. عباس عبدی اعلام می‌دارد: اول بودن حاکمیت ملایان در جهان از نظر اعدام‌ها، اصلاً پیام خوبی ندارد.

او می‌پرسد: اگر واقعاً گمان می‌کنید که اعدام بازدارندگی دارد، پس بهتر است دادگاه‌های آنان را علنی پخش کنید. حتی مراسم اعدام‌ها را با ذکر جزئیات نمایش دهید تا دیگران درس بگیرند. آمار آن را نیز باید با جزئیات منتشر کنید. ممکن است ادعا شود که اعدام امری در قانون و لازم‌الاجراست. به نظرم این پاسخ درستی نیست، زیرا اگر بخواهند «مر قانون» را اجرا کنند، شاید تعداد اعدامی‌ها خیلی بیشتر شوند. به‌ویژه در جرائم مربوط به مواد مخدر این اتفاق محتمل‌تر است. پس عباس عبدی می‌افزاید: افزایش اعدام‌ها محصول سیاست‌های سختگیرانه‌تر است.

نکته مهم‌تر دیگر که عباس عبدی به آن اشاره می‌کند این است که افزایش اعدام‌ها، جامعه را خشن می‌کند و این به سود حکومت نیست. خشونت قانونی رفتاری خنثی نیست. این رفتار می‌تواند دایره خشونت را در جامعه گسترش دهد.

عباس عبدی می‌گوید: اثرات این خشونت را در اخبار اتفاقات ناخوشایندی مانند کتک زدن دانش‌آموزان در مدارس به‌خوبی می‌بینیم. یا در آمار بالای نزاع که روزانه در ایران شاهد آن هستیم. در ایران تحت حاکمیت ملایان روزانه ۲۰۰۰ نزاع رخ داده و منجر به رجوع به پلیس می‌شود. اما رقم واقعی بسیار بالاتر از تعداد اعلام‌شده نزاع‌های رخ داده است.

پیامدهای خشونت قانونی و تقویت براندازی از دیدگاه عباس عبدی

عباس عبدی اضاف می‌کند جوامع خشن در مسیر توسعه و آرامش گام برنمی‌دارند. تعداد مشکلاتی که حل آن‌ها مستلزم قدری از خشونت باشد، بسیار اندک است. خشونت کوتاه‌ترین راه برای رسیدن به هدف است، ولی در عین حال، بیراهه‌ترین مسیر نیز هست. این امر فرد را به‌سرعت از هدف دور می‌کند و زمانی متوجه این حقیقت می‌شوید که خیلی دیر شده است.

اعدام‌ به مثابه خشن‌ترین نوع مجازات در بلندمدت اثر منفی بر افکار عمومی می‌گذارد. هنگامی که دولت جان‌ستانی را مشروع می‌کند، مرز میان خشونت قانونی و غیرقانونی در ذهن مردم سست می‌شود. جامعه به خشونت عادت می‌کند و حساسیت اخلاقی‌اش نسبت به جان انسان کاهش می‌یابد.

علاوه بر این، دیدن یا آگاهی از رخداد اعدام‌ها، به‌ویژه اعدام‌های علنی، حس همدلی، شفقت و کرامت انسانی را در ناخودآگاه جمعی تضعیف می‌کند. همچنین مجازات‌های خشن می‌توانند احساس امنیت صوری ایجاد کنند. اما در واقع سطح اضطراب و احساس ناامنی را بالا می‌برند. این امر به دلیل یادآوری حضور مداوم خشونت است.

در جوامعی که اعدام ابزار سیاسی یا نمایشی می‌شود، قانون به تنها شیوه نمایش اقتدار تبدیل می‌گردد و نه عدالت. همچنین هنگامی که مرگ به عنوان پاسخ نهایی به جرم پذیرفته شود، انگیزه برای اصلاح، درمان و بازپروری مجرم کاهش می‌یابد. نگاه براندازی سیاسی و ناامیدی از اصلاح نیز که متأثر از همین رویکرد و منطق است، تقویت می‌شود.

عباس عبدی اعلام می‌دارد: اثرات بسیار زیان‌باری که اعدام بر بازماندگان و خانواده‌های آنان برجا می‌گذارد، باید جداگانه تحلیل کرد. همچنین هر خطای قضایی در صدور حکم اعدام، بی‌اعتمادی شدید نسبت به کل دستگاه قضا را پدید می‌آورد، چون اشتباه در اعدام برگشت‌ناپذیر است.

واکنش‌های جامعه ایران از زندان‌ها تا کف خیابان در ماه‌های اخیر موید اظهارات عبدی است که افزایش اعدام‌ها راه را برای سرنگونی ملایان هموار می‌سازد.

[موج اعدام‌ها توسط حکومت ایران؛ نشانه ترس و ضعف از سرنگونی]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)