فعالسازی مکانیسم ماشه: آیا تحریمها علیه حکومت ایران باز میگردند؟
فعالسازی مکانیسم ماشه یکی از مهمترین تحولات اخیر در روابط بینالمللی است. با نهاییشدن پیشنویس قطعنامه توسط کره جنوبی، احتمال بازگشت تحریمهای شورای امنیت علیه حکومت ایران افزایش یافته است. این اقدام بخشی از روند اسنپبک یا مکانیسم ماشه است که میتواند پیامدهای جدی داشته باشد. بررسی این تحولات ضروری به نظر میرسد.
کره جنوبی به عنوان بخشی از روند فعالسازی مکانیسم ماشه، پیشنویس قطعنامهای را نهایی کرد. این قطعنامه با هدف لغو دائمی تحریمها علیه حکومت ایران تدوین شده است. در صورت عدم تصویب، بازگشت تحریمها در دستور کار قرار میگیرد.
کره جنوبی در حال حاضر ریاست دورهای شورای امنیت سازمان ملل را بر عهده دارد. در روز دوشنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۴، این کشور پیشنویس قطعنامه لغو تحریمها را نهایی کرد. این اقدام، بخشی از روند رسمی فعالسازی مکانیسم ماشه یا اسنپبک است.
طبق این روند، ابتدا قطعنامهای برای رفع دائمی تحریمها ارائه میشود. اگر این قطعنامه رای لازم را به دست نیاورد، بازگشت تحریمها در دستور کار قرار میگیرد.
برای تصویب این قطعنامه، دستکم ۹ رای موافق نیاز است. همچنین، وتوی پنج عضو دائم شورای امنیت (آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا یا فرانسه) نباید اعمال شود. به نظر نمیرسد که قطعنامه کره جنوبی به تصویب برسد.
چندی پیش، بریتانیا، فرانسه و آلمان روند ۳۰ روزهای را آغاز کردند. هدف این روند، بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه حکومت ایران بود. این کشورها حکومت ایران را متهم به عدم پایبندی به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ کردند.
تنها ۳ هفته دیگر تا شروع تحریمهای مکانیسم ماشه
این توافق، با عنوان برجام شناخته میشود. این روند با نام مکانیسم ماشه یا اسنپبک شناخته میشود. شورای امنیت باید تا پایان سپتامبر درباره قطعنامه لغو دائمی تحریمها رایگیری کند.
اگر هیچ عضو شورای امنیت در ۱۰ روز اول روند اسنپبک قطعنامهای ارائه نمیکرد، وظیفه آن بر عهده رئیس شورا بود. در حال حاضر، کره جنوبی این مسئولیت را بر عهده دارد.
با نهایی شدن متن در روز دوشنبه، کره جنوبی میتواند هر زمان پیش از پایان مهلت ۳۰ روزه، آن را به رای بگذارد. با این وجود، هنوز تاریخ دقیقی برای رایگیری مشخص نشده است. اما احتمال تصویب آن بسیار کم است.
در همین حال عباس عراقچی، وزیر خارجه حکومت ایران، در روز شنبه ۶ سپتامبر ۲۰۲۵ سخنرانی کرد. او به ادامه مذاکرات با سه کشور اروپایی اشاره کرد.
او گفت که آلمان، فرانسه و بریتانیا “با رفتن به سراغ سازوکار مکانیسم ماشه اشتباه بزرگی مرتکب شدند”.
او اظهار امیدواری کرد که مذاکرات با وجود پیچیدگیها ادامه یابد. عراقچی گفت که حکومت ایران به دنبال “درک مشترکی” با این کشورها است.
از سوی دیگر در روز دوشنبه ۱۷ شهریور، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در شروع نشست فصلی شورای حکام، از “پیشرفتهایی” در گفتگوها با حکومت ایران خبر داد.
او ابراز امیدواری کرد که مذاکرات برای از سرگیری همکاریها با موفقیت به نتیجه برسد. گروسی هشدار داد: «هنوز فرصت باقی است، اما نه زیاد».
او چند روز پیش نیز گفته بود که مذاکرات نمیتواند ماهها طول بکشد. او تاکید کرد: «توافق باید هرچه زودتر، حتی در همین هفته، حاصل شود».
افزایش احتمال بازگشت تحریمها با فعالسازی مکانیسم ماشه
مدیرکل آژانس بارها انتقاد کرده است. او گفته که بازرسان این نهاد از زمان حمله به تأسیسات غنیسازی هیچ اطلاعاتی دریافت نکردهاند. این حمله در جنگ ۱۲ روزه میان حکومت ایران و اسرائیل رخ داده بود. هیچ اطلاعاتی درباره وضعیت یا محل ذخایر اورانیوم با غنای بالا به آنها داده نشده است.
نهاییسازی قطعنامه توسط کره جنوبی، به عنوان رئیس شورای امنیت، نشانهای از افزایش فشارها است. این اقدام احتمال بازگشت تحریمهای سازمان ملل را بسیار تقویت میکند. این روند با مکانیسم ماشه آغاز شده است.
سه کشور اروپایی، بریتانیا، فرانسه و آلمان، به دلیل نقض تعهدات هستهای توسط حکومت ایران، این سازوکار را فعال کردند.
نهاییشدن قطعنامه توسط کره جنوبی، احتمال بازگشت تحریمها را افزایش داده است. این شرایط، برای حکومت ایران بسیار چالشبرانگیز است.
با توجه به موضعگیری آمریکا، انگلیس و فرانسه تصویب این قطعنامه بعید به نظر میرسد. هر یک از این کشورها میتواند با وتوی خود مانع از تصویب آن شود. بنابراین، عدم تصویب این قطعنامه تقریبا قطعی است.
این امر به صورت خودکار به فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمها منجر میشود. این تحریمها میتوانند شامل تحریمهای مالی، بانکی و نفتی باشند. این تحریمها اقتصاد حکومت ایران را به شدت تحت تاثیر قرار میدهند.
این اتفاقات در حالی رخ میدهد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاعات دقیقی از برنامه هستهای حکومت ایران ندارد. عدم همکاری حکومت ایران در این زمینه، نگرانیهای بینالمللی را تشدید کرده است. این مسئله دلیلی برای فعالسازی مکانیسم ماشه شده است.
اکنون، جامعه جهانی منتظر تصمیم شورای امنیت است. نتیجه این رایگیری، آینده روابط بینالمللی و برنامه هستهای حکومت ایران را مشخص خواهد کرد. مکانیسم ماشه یک ابزار فشار است.
[مکانیسم ماشه در آستانه انفجار اجتماعی در ایران]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.