امامزاده شانگهای کوری پزشکیان را شفا نمیدهد!
در شرایطی که حکومت ایران تحت فشار تحریمهای غرب قرار دارد، پزشکیان تلاش دارد با حضور در اجلاس شانگهای در بستر شعار «نگاه به شرق» برای کاهش انزوای سیاسی و اقتصادی حکومت ایران از طریق تعامل با کشورهایی چون چین و روسیه اقدام کند، امری که دادهها نشان میدهد سرابی بیش نیست.
فرصتهای از دست رفته در پیمان شانگهای
سفر مسعود پزشکیان برای شرکت در اجلاس شانگهای در حالی انجام شد که حکومت ایران تحت فشار تحریمی غرب بهدلیل فعالشدن «مکانیسم ماشه» قرار دارد.
دولت پزشکیان، مانند دولتهای پیشین، امید دارد که «نگاه به شرق» و حضور در پیمانهایی مانند شانگهای، بخشی از انزوای تهران را جبران کند.
سازمان همکاری شانگهای که شامل ۱۰ کشور مهم آسیایی است، بهعنوان شکلی غیرغربی از همکاری معرفی میشود.
این سازمان در تلاش است تا جایگزینی برای اتحادهای سنتی در جهان ایجاد کند.
بیش از ۲۰ رهبر در روزهای ۹ و ۱۰ شهریور ۱۴۰۴ در قالب این نشست در شهر تیانجین گرد هم آمدهاند. نگاهها به نقشآفرینی رؤسای جمهور چین و روسیه در این اجلاس شانگهای دوخته شده بود.
مسعود پزشکیان، که دولتش با چالش فزاینده تحریمهای بیشتر از سوی غرب روبرو است، روز دوشنبه، ۱۰ شهریور ۱۴۰۴، در سخنرانی خود در این نشست بر مسائل اقتصادی مربوط به کاهش اثر تحریمها تمرکز کرد.
پزشکیان در نشست سران سازمان همکاری شانگهای در چین گفت که به اعتقاد او، این سازمان باید همزمان برای «صلحآفرینی» و توسعه همکاریهای اقتصادی گامهای عملی بردارد.
پزشکیان پیشنهاد ایجاد «حسابها و تسویههای ویژه شانگهای» را ارائه کرد. به گفته او، این ابتکار بر سه محور اصلی استوار است: استفاده از ارزهای ملی به جای دلار، راهاندازی زیرساختهای دیجیتال و ارزهای بانکهای مرکزی، و تشکیل صندوق سوآپ ارزی چندجانبه.
او همچنین درباره ابتکارهای امنیتی و اقتصادی دیگر و نقش حکومت ایران در مسیرهای ترانزیتی، بهویژه بندر چابهار، صحبت کرد.
پزشکیان، در اجلاس سازمان همکاری شانگهای همچنین گفت: «جمهوری اسلامی از پیشنهاد چین برای اصلاح حکمرانی جهانی استقبال میکند.»
پزشکیان پیش از آغاز این سفر نیز گفته بود که اجلاس شانگهای به دلیل جمعیت و سهم اقتصادی عظیم اعضا بسیار مهم است. او این اجلاس را ««فرصتی برای چندجانبهگرایی در برابر بلوک غرب»» دانست.
تناقض در امید به همکاری با شانگهای
سازمان همکاری شانگهای بیش از ۲.۵ میلیارد نفر جمعیت و حدود ۴۰ درصد اقتصاد جهان را شامل میشود. با این حال، سهم حکومت ایران از تجارت با اعضای آن بسیار ناچیز است.
در عین حال، بیشتر کشورهای عضو این سازمان روابط گستردهای با آمریکا و اروپا دارند.
این واقعیت نشان میدهد که برخلاف روایت تهران، پیوستن به سازمان همکاری شانگهای برای این کشورها ابزار تنوعبخشی است. هدف اصلی آنها افزایش قدرت مانور است و نه جایگزینی واقعی برای غرب.
همزمان با سفر پزشکیان به چین، حساب خامنهای در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که حکومت ایران و چین با اجرای کامل توافق راهبردی ۲۵ ساله میتوانند نقشآفرینی جهانی داشته باشند.
این توافق در سال ۱۴۰۰ با وعده ۴۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری چین در ایران امضا شده بود. با این حال، تنها یک سال پس از امضای آن، رسانههای حکومت ایران از «رویگردانی چینیها از سرمایهگذاری در ایران» خبر دادند.
رئیس اتاق مشترک ایران و چین نیز کاهش سرمایهگذاری چینیها را تأیید کرد. او اعلام کرد که از ابتدای دولت رئیسی تا آن زمان، چینیها فقط ۱۸۵ میلیون دلار در ایران سرمایهگذاری کرده بودند.
پزشکیان در بخشی از سخنانش، حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد.
پیش از این در روز ۳ تیر ۱۴۰۴، سازمان همکاری شانگهای در بیانیهای، حملات نظامی آمریکا به تأسیسات هستهای حکومت ایران را محکوم کرده بود. به نظر میرسد وسعت روابط در حد همین محکومیتهای بیهزینه است!
گاهی اوقات، چین و روسیه سازمان همکاری شانگهای را بهعنوان جایگزینی برای نهادهایی مانند ناتو معرفی کردهاند.
اجلاس امسال نخستین نشست این سازمان از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید است. در این بستر، پزشکیان نیز چشم امید به سازمان همکاری شانگهای و چین بسته است تا بتواند تحریمهای غرب را دور بزند.
آینده مبهم همکاری با شانگهای
این در حالی است که جروزالم پست در ۱۲ مرداد ۱۴۰۴ در گزارشی درباره روابط چین و اسرائیل نوشت که برخی پژوهشگران چینی به این نتیجه رسیدهاند که حکومت ایران در مسیر فروپاشی قرار دارد.
آنها معتقدند که حکومت ایران دیگر منافع راهبردی چین در منطقه را تأمین نمیکند. این پژوهشگران «رژیم آیتاللهها را در آستانه سقوط» توصیف کردهاند.
این روزنامه افزود: «چین در حال بازنگری در سیاست خاورمیانهای خود و بررسی نقش راهبردی اسرائیل است، تحولی که در پی تنشهای اخیر در غزه و جنگ ۱۲ روزه رخ داده است.»
جروزالم پست همچنین اضافه کرد: ««چین در حال گسترش همکاریهای فناوری و اقتصادی با اسرائیل است و این چرخش دیپلماتیک میتواند نفوذ ایران را در منطقه کاهش دهد و جایگاه اسرائیل را بهعنوان شریک معتبر جهانی در نگاه چین و… تقویت کند.»
این گزارش و دیگر دادههای روی زمین، نشاندهنده چشمانداز مبهم امید به شانگهای برای حکومت ایران است. به بیان دیگر پزشکیان به امامزادهای دخیل بسته است که نه توان، که اراده شفابخشی به کوری ملایان و کمک به آنان برای ایستادگی در برابر تحریمهای غرب را ندارد؛ خاصه اگر تحریمهای پساماشه برگردند.
[امامزاده شانگهای چه معجزهای میکند؟!]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.