فرونشست زمین: اطلس محرمانه؛ آیا «زلزله خاموش» ایران محرمانه است؟
فرونشست زمین، پدیدهای که برخی آن را «زلزله خاموش» مینامند، به یک تهدید جدی برای زیرساختها و امنیت زیستی حکومت ایران تبدیل شده است. رئیس سازمان نقشهبرداری حکومت ایران از تدوین «اطلس محرمانه فرونشست ایران» خبر داده است.
گزارشها حاکی از آن است که این بحران به دلیل برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی رخ میدهد و ابعاد آن چنان وسیع است که حتی مسئولان شهری آن را «وحشتناک» توصیف میکنند. با این حال، گزارشها و اطلاعات مرتبط با فرونشست به صورت محرمانه باقی ماندهاند. چرا این اطلاعات کلیدی از دسترس عموم پنهان مانده است؟
رئیس سازمان نقشهبرداری حکومت ایران از تدوین «اطلس محرمانه فرونشست ایران» خبر داد. این سند برای هشدار به نهادهای مسئول تهیه شده است. این سند آماری را دربردارد که وحشتناک توصیف شدهاند.
اسکندر صیدایی در ۹ شهریور ۱۴۰۴ این خبر را اعلام کرد. بالاترین نرخ فرونشست در دشت بهرمان کرمان ثبت شده است. نرخ فرونشست در آنجا به ۳۱ سانتیمتر میرسد. یکی از مناطق تهران نیز حدود ۳۰ سانتیمتر فرونشست دارد.
استانداردهای جهانی فرونشست تا حدود سه سانتیمتر را هشدار میدانند. این میزان فرونشست در ایران چندین برابر سطح جهانی است. کارشناسان فرونشست را تهدیدی برای امنیت کشور میدانند.
روندهای فعلی، امنیت عمرانی و زیستی را تهدید میکنند. علت اصلی فرونشست، برداشت بیرویه آبهای زیرزمینی است. صیدایی تأکید کرد فرونشست راهکار لحظهای ندارد. راهحل پایدار آن توقف برداشت بیرویه آب است. در صورت تداوم، فرونشست زیرساختها را تهدید میکند. بناها و خطوط انتقال نیرو در خطر هستند. حتی آثار باستانی نیز از این تهدید در امان نیستند.
بخشهایی از شهرهای اصفهان و تبریز هم دچار فرونشست شدهاند. همزمان مسئولان شهری تهران نیز آمار واقعی را وحشتناک توصیف کردند. به دلیل کمبود آب، درختان خیابانها خشک شدهاند.
برخی گمانهزنیها در مورد محرمانهبودن گزارش
محمد آقامیری، رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران نیز، آماری ارائه نکرد. او در ۶ شهریور اعلام کرد: «آمار فرونشست تهران محرمانه است و نمیتوانم آن را بیان کنم. همین قدر بدانید که این آمار وحشتناک است.»
او یک نمونه از فرونشست را مطرح کرد. در منطقه ۱۸ تهران برداشت آب بسیار زیاد بود. این منطقه در حال حاضر ۲۰ سانتیمتر فرونشست دارد.
حلیاسادات حسینی در سال ۱۴۰۱ تهران را رکورددار فرونشست در جهان دانست. او این پدیده را به «زلزله خاموش یا سرطان زمین» تشبیه کرد.
وضعیت فرونشست در چندین استان بحرانی است. استانهای تهران، البرز، فارس و کرمان آسیب دیدهاند. همدان، سمنان و قزوین نیز دچار این پدیده هستند.
خراسان رضوی، خراسان شمالی و یزد هم تحت تأثیر فرونشست قرار دارند. اصفهان یکی از آسیبپذیرترین استانها است.
علی جاودانه، رئیس سازمان نقشهبرداری، پیشتر هشدار داد. او فرونشست را به یک «بمب ساعتی» تشبیه کرد. این پدیده به مناطق شهری و تأسیسات نزدیک شده است. او تأکید کرد فرونشست یک تهدید جدی است.
سؤال این است: چرا این گزارش محرمانه است؟ گزارشهای محرمانه به دستگاههای مربوطه داده میشوند. این اطلاعات به صورت مکاتبات و فایلها ارائه میشوند.
۱. ایجاد نشدن نگرانی و حفظ آرامش روانی مردم:
یکی از اصلیترین دلایلی که توسط مسئولان حکومتی، از جمله رئیس سازمان نقشهبرداری کشور، عنوان شده این است که ارائه عمومی اطلاعات دقیق فرونشست میتواند باعث ایجاد نگرانی و اضطراب در میان شهروندان شود.
۲. وحشتناک بودن و وخامت اوضاع:
برخی از اعضای شورای شهر و کارشناسان شهری، آمارهای موجود در گزارشهای فرونشست را وحشتناک توصیف کردهاند. این امر به صورت تلویحی به این معناست که میزان و گستردگی فرونشست آنقدر شدید است که افشای آن میتواند تبعات اجتماعی و اقتصادی بزرگی به دنبال داشته باشد.
ادامه عوامل احتمالی محرمانه بودن اطلس فرونشست
۳. جلوگیری از کاهش ارزش املاک و مشکلات اقتصادی:
هرچند این دلیل به صورت رسمی کمتر مطرح شده، اما برخی تحلیلگران معتقدند که انتشار عمومی نقشههای دقیق فرونشست میتواند به کاهش شدید ارزش املاک و زمین در مناطق در معرض خطر منجر شود و مشکلات اقتصادی و اجتماعی بیشتری ایجاد کند.
این موضوع میتواند بر معاملات ملکی، سرمایهگذاریها و حتی ثبات مالی در مناطق شهری تأثیر منفی بگذارد.
۴. عدم وجود راهکار مشخص و اقدام ناکافی:
برخی از کارشناسان و مسئولان نیز اشاره کردهاند که با وجود هشدارهای مکرر و محرمانه، اقدامات جدی و عملی برای مقابله با این پدیده صورت نگرفته است.
گزارشهای محرمانه به نهادهای مسئول ارسال میشود، اما به دلیل عدم هماهنگی، مشکلات مدیریتی و عدم وجود برنامهریزی بلندمدت، تغییرات محسوسی در وضعیت فرونشست مشاهده نمیشود. این امر میتواند یکی از دلایل محرمانه ماندن اطلاعات باشد تا انتقادات عمومی از عملکرد ضعیف مسئولان افزایش نیابد.
۵. تهدید زیرساختهای حیاتی:
در اسناد و گزارشهای محرمانهای که به رسانهها درز کرده، به طور مشخص به در معرض خطر بودن زیرساختهای حیاتی مانند خطوط راهآهن، خطوط انتقال برق و گاز، و آثار باستانی اشاره شده است.
محرمانه نگه داشتن این اطلاعات ممکن است به دلیل نگرانیهای امنیتی و جلوگیری از آسیبپذیری بیشتر این زیرساختها باشد.
به طور خلاصه، دلایل محرمانه بودن گزارش فرونشست در ایران، ترکیبی از نگرانیهای اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی است. این اطلاعات به عنوان یک ابزار هشداردهنده برای مسئولان استفاده میشود، اما به دلیل شدت بحران و عدم وجود راهکارهای عملی مؤثر، از دسترس عموم مردم دور نگه داشته میشود.
[بحران فرونشست زمین در ایران؛ فاجعهای که جان میلیونها نفر را تهدید میکند]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.