بیکفایتی حکومتی: آیا نان بهای سنگینی دارد؟
در سالهای اخیر، دخالت گسترده حکومت ایران در بازار نان، نابسامانیهای زیادی ایجاد کرده است. نارضایتی از قیمت و کیفیت نان در کل زنجیره تولید مشهود است. این زنجیره از کشاورزان تا نانوایان و مصرفکنندگان را دربرمیگیرد.
با وجود یارانههای سنگین، مشکلات بازار نان همچنان ادامه دارد. یارانهها به درستی به دست تولیدکنندگان و مصرفکنندگان نمیرسند. این وضعیت نشان از عدم مدیریت و بیکفایتی حکومت دارد که به نارضایتی گسترده منجر شده است.
در ماههای گذشته، قیمت نان در نانواییها افزایش یافته است. این افزایش قیمت نان در نانواییهای یارانهای و آزادپز رخ داده است.
معاون اقتصادی استانداری تهران افزایش قیمت نان در تهران را تایید کرد. بر اساس این مصوبه، قیمت نان در تهران ۵۲ درصد افزایش یافت. این افزایش قیمت نان در شهرستانهای متصل نیز ۴.۲ درصد بود.
افزایش قیمت نان تنها محدود به تهران نیست. در سایر استانها هم قیمت نان افزایش یافته است. این رشد قیمت نان در حالی است که بخش بزرگی از مردم از گرانی نان شاکی هستند.
نانوایان نیز از پایین بودن قیمت نان گلایه دارند. این تضاد منافع در بازار نان به وضوح نشان میدهد که سیاستگذاریها شکست خوردهاند.
در میان بحثهای قیمتی، کیفیت نان و سلامت نان اغلب فراموش میشود. نان در فرهنگ ایرانیان جایگاه ویژهای دارد.
نان قوت غالب مردم برای سالها بوده است. به همین دلیل صحبت درباره نان کار آسانی نیست. این روزها، اعتراض به گرانی نان در میان مردم شدت گرفته است.
گرانی نان در مناطق مختلف شهر متفاوت است. هر منطقهای کشش خاصی برای قیمت نان دارد. اما اعتراض به قیمت نان در اکثر مناطق مشترک است.
مشکل نه در کمبود که در مدیریت زنجیره تولید نان است
نانوایان از بهای پایین نان گلایه دارند. این گلایه در حالی است که شغل نانوایی بسیار سخت است. ساعتها کار کردن پای تنور برای پخت نان بسیار دشوار است. پخت نان با آرد آزاد در بسیاری مناطق به صرفه نیست.
حکومت ایران سالها است گندم را با قیمت تضمینی میخرد. اما کشاورزان اغلب از قیمت خرید نان ناراضی هستند.
حکومت با تأخیر زیادی هزینه گندم را پرداخت میکند. گندمکاران خردهمالک نمیتوانند محصول خود را به مراکز خرید دولتی بفرستند. آنها مجبورند گندم را با قیمت پایینتر به دلال بفروشند.
زمینهای کشاورزی اغلب کوچک هستند. این خرد بودن اراضی هزینه تولید را بالا میبرد. در چنین شرایطی، زمزمههایی برای جایگزینی واردات به جای تولید نان مطرح میشود.
حلقه دوم در این زنجیره، کارخانههای آرد هستند. این کارخانهها نیز چالشهای خود را دارند. اما با جدا کردن سبوس و گیاهک گندم، درآمد بهتری کسب میکنند.
برخی کارخانههای آرد و نانوایان به سمت تولید نان کامل رفتهاند. اما در حال حاضر فاصله بسیاری تا نقطه هدفگذاریشده وجود دارد.
مطالعات علمی نشان میدهد مصرف نان پخته شده با آرد سفید مضر است. این نوع نان باعث بیماریهای گوارشی و دیابت میشود. بهبود کیفیت نان نیازمند حمایت حکومتی و نظارت دقیق است.
این وضعیت نشان میدهد که زنجیره تأمین نان به شکل صحیح کار نمیکند. از کشاورزی تا تولید آرد و پخت نان، هر مرحله با چالشهای خاصی روبروست که در نهایت به ضرر مصرفکننده تمام میشود.
نانوایان نسبت به قیمت پایین نان معترض هستند. حکومت برای مدت طولانی قیمت نان را بازنگری نکرده است. در نتیجه نانوایان مجبورند راههای دیگری برای کسب درآمد پیدا کنند.
در سایه بیکفایتی ملایان، از تولید گندم تا خرید نان، هدررفتهای مضر وجود دارد
فروش اجباری نان کنجددار و کاهش حجم استاندارد نان رایج شده است. فروش خارج از شبکه آرد دولتی نیز به دلیل درآمد پایین رخ میدهد.
از سوی دیگر آرد دولتی در اختیار نانوایان، محدودتر از نیاز مردم است. اگر نانوا فقط با آرد دولتی کار کند، پخت کمتری خواهد داشت. این پخت محدود یا تعطیلیها به طولانی شدن صف نان منجر شده است.
سیاستهای تعزیرات حکومتی برای کنترل نرخ نان نیز، نتیجه نامطلوب صفهای طولانی را به دنبال داشته. این سیاستها به قیمت ایجاد صفهای طولانی نان تمام شده است.
از زمان دولت احمدینژاد، هدفمندسازی یارانهها مطرح شد. ارتقای کیفیت نان نیز در دستور کار قرار گرفت. اما هنوز با نقطه مطلوب فاصله زیادی وجود دارد.
نارضایتی جدی میان کشاورزان، نانوایان و مردم وجود دارد. این نارضایتی در حالی است که حکومت ایران هر ساله مبالغ هنگفتی برای خرید گندم تخصیص میدهد. آرد حاصل از آن نیز با قیمت ارزان در اختیار نانوایان قرار میگیرد. با وجود همه این یارانهها، نانوا و مصرفکننده از کیفیت و قیمت نان ناراضی هستند.
مدیریت نامناسب و بیکفایتی، علت اصلی این مشکلات است. این مشکلات در کل زنجیره تولید نان مشهود است. نان به عنوان قوت اصلی مردم، شایسته مدیریت بهتری است. سیاستهای نادرست به افزایش نارضایتی مردم از قیمت و کیفیت نان دامن زده است.
در نهایت، ناتوانی در مدیریت زنجیره نان به ضرر همه تمام شده. کشاورز، نانوا و مصرفکننده نان هر سه ناراضی هستند.
این وضعیت نشان از ناکارآمدی ساختاری در بازار نان دارد. این وضعیت نامطلوب، سؤال مهمی را مطرح میکند: «آیا نان بهای سنگینی برای مردم ایران دارد؟»
[گرانی نان؛ گرسنگی مردم و بینوایی نانوایان!]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.