مدارس غیردولتی یا سر گردنه؟
قانون اساسی ملایان بر اصل آموزش رایگان تأکید دارد، اما عملکرد مدارس غیردولتی، بهویژه با شهریههای نجومی، این اصل را به یک شعار پوچ تبدیل کرده است. این مدارس که اغلب به کارگزاران نظام وابسته هستند، با دریافت مبالغ هنگفت از اولیا، به غارت آشکار سرمایههای خانوادهها میپردازند. این رویه نه تنها فشار اقتصادی را افزایش میدهد، بلکه شکاف طبقاتی را در نظام آموزشی عمیقتر میسازد.
رئیس سازمان مدارس غیردولتی در ایران، سقف شهریه مدارس غیردولتی برای متوسطه دوم را ۱۴۵ میلیون تومان، برای متوسطه اول ۹۵ میلیون و برای دوره ابتدایی ۹۱ میلیون تومان اعلام کرده است.
این ارقام صرفاً هزینههای آموزشی را شامل میشوند و به گفته احمد محمودزاده، رئیس سازمان مدارس غیردولتی، هزینههای جانبی مانند غذا و ایابوذهاب باید بهصورت جداگانه محاسبه شوند.
این موضوع، نقطه آغاز مشکلات است؛ چراکه بسیاری از مدارس غیردولتی بهویژه در تهران با افزودن خدمات جانبی به شهریه اصلی، مبالغی را دریافت میکنند که با شهریه دانشگاههای خصوصی یا مدارس بینالمللی تفاوت چندانی ندارد.
این رویکرد، بار اقتصادی شدیدی را بر دوش خانوادهها قرار میدهد. اخیراً گزارش شده است که خانوادهها هنگام ثبتنام با ارقامی مواجه میشوند که اختلاف فاحشی با نرخهای رسمی اعلامشده دارد.
شمار زیادی از مدارس غیردولتی مبالغ هنگفتی را تحت عنوان «خدمات جانبی» از خانوادهها طلب میکنند.
فعالان صنفی فرهنگی سالهاست که به پدیده کالاییشدن آموزش اعتراض دارند. آنها معتقدند کاهش کیفیت آموزش، کمبود امکانات در مدارس دولتی و تراکم بالای دانشآموزان، خانوادهها را ناگزیر به ثبتنام فرزندانشان در مدارس غیردولتی میکند.
از ادعا تا عمل ۳۵۵ میلیون تومان اختلاف
این کنشگران صنفی معلمان، این اقدام را در راستای «کالاییشدن آموزش» ارزیابی کرده و میگویند بسیاری از خانوادهها حتی با وجود فشار مالی شدید، تحصیل فرزندان خود را در مدارس غیردولتی ترجیح میدهند.
رسانههای حکومتی نیز بیتفاوتی مسئولان و نبود نظارت موثر را یکی از دلایل افزایش نارضایتی خانوادهها میدانند.
با این حال، بر کسی پوشیده نیست که عمده مدارس غیردولتی متعلق به کارگزاران و سران حکومت ملایان هستند.
احمد محمودزاده، رئیس سازمان مدارس غیردولتی، با ادعای تشدید نظارتها گفته است: بازدید میدانی از مدارسی که شهریه نامتعارف دارند، بهویژه در شمال تهران انجام شده است. او از برخورد با ۵۱۹ مدرسه و مؤسسه آموزشی متخلف خبر داده است.
در مجموع ۲۰ هزار مدارس غیردولتی با جمعیت دانشآموزی ۲.۵ میلیون نفر در مناطق مختلف کشور فعال هستند.
کارشناسان معتقدند آمار مدارس با شهریه نجومی بسیار بیشتر از میزان اعلامشده است. همین آمار رسمی نیز از تعمیق شکاف طبقاتی در ساختار آموزشی کشور حکایت دارد.
بر اساس گزارشها و مشاهدات میدانی، واقعیت شهریههای مدارس غیردولتی فراتر از ارقام اعلامی مسئولان است. در تهران، شهریه برخی از این مدارس به رقمی بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان در هر ترم رسیده است.
بهعنوان مثال، یک مدرسه پسرانه در زعفرانیه شهریه ۴۲۰ میلیون تومانی را برای دوره متوسطه اول و یک مدرسه دخترانه در سعادتآباد شهریه هر ترم متوسطه دوم را ۵۰۰ میلیون تومان اعلام کرده است.
بر جدید سوختهزار ملایان؛ دریافت شهریه دلاری در مدارس غیردولتی
این ارقام بهشدت فراتر از محدودهای است که مسئولان آموزش و پرورش مدعی آن هستند. در همین حال، آگهیهای با نرخ شهریه دلاری برای برخی از مدارس غیردولتی در شمال تهران زنگ خطر جدیدی را به صدا درآورده است.
این تبلیغات در حالی صورت میگیرد که بسیاری از مدارس دولتی از حداقل امکانات آموزشی نیز بیبهرهاند و آمار افت تحصیلی در آنها گواهی بر این مدعاست.
با وجود ممنوعیت دریافت وجه در مدارس دولتی، گزارشهایی از دریافت وجه غیررسمی منتشر شده است. برخی از این مدارس هنگام ثبتنام، تحت عناوینی مانند «کمک به مدرسه» یا «هزینه لوازم کمکدرسی»، مبالغی را به صورت غیررسمی و اجباری دریافت میکنند.
یکی از شایعترین تخلفات در مدارس دولتی مشروط کردن ثبتنام دانشآموز به پرداخت وجه است. بسیاری از خانوادهها میگویند این مدارس ابتدا ادعا میکنند ظرفیت ثبتنام تکمیل است، اما پس از پرداخت مبلغی قابلتوجه، فرزندشان را ثبتنام میکنند.
شکاف طبقاتی در نظام آموزشی زمانی عمیقتر میشود که بدانیم در کشوری با این حجم از شهریههای نجومی، نزدیک به یک میلیون دانشآموز از تحصیل بازماندهاند.
بر اساس آمار رسمی، شمار دانشآموزان بازمانده از تحصیل در سال تحصیلی ۱۴۰۲ـ ۱۴۰۳ به ۹۹۲۳۲۱ نفر رسیده است. کارشناسان آموزش دلیل اصلی این پدیده را ناتوانی خانوادهها در تأمین هزینههای تحصیل میدانند.
این واقعیت، اصل آموزش رایگان و برابر را که در قوانین ملایان بر آن تأکید شده، به شعاری پوچ تبدیل کرده است. در واقع، این مدارس غیردولتی عملاً با ترویج پولیسازی آموزش به نفع کارگزاران نظام، به این وضعیت دامن میزنند.
[آموزش و پرورش طبقاتی در چنبره بیمسئولیتی!]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.