به مناسبت سالگرد فوت جلال طالبانی
قهرمانی که فراموش شد 

جلال طالبانی رهبرحزب اتحادیه میهنی کردستان یا یکیتی نشتیمان کوردستان و ریس جمهور وقت عراق در بین سال های ۲۰۵تا۲۰۱۴ بود.
جلال طالبانی در طول حیات خود سال ها به عنوان یک شخصیت ملی کورد شناخته میشد و در نزد کردها به عنوان یک مبارز خستگی ناپذیر یک الگوی مبارزاتی بود.
حالا که چندین سال از فوت این شخصیت کرد میگذرد با نگاهی به دستاوردهای او به نکات جالبی میتوان دست یافت.
جلال طالبانی برای سال ها یکی از محبوب ترین شخصیت ها از نظر مردم کرد در تمامی جهان بود و در بین کردهای ایران هم جایگاه ویژه ای داشت.
اما امروز دستاوردهای این شخصیت ملی کرد در نزد کردها آنچنان که در قید حیاتش نقش داشت گویا دیگر نقشی ندارد.
مدت های زیادی است که در هیچ محفل کردی از او به عنوان قهرمان دیگر یاد نمیشد و بنظر میرسد این رهبر مبارز که اگر تنها مبارزات او با حکومت صدام را ملاک شناخت او قرار دهیم به راستی میتوان به او صفت یک قهرمان ملی را داد.
اما چه شد که جلال طالبانی برعکس آنچه به نظر میرسید زودتر از یادها رفت و دستاوردهای او برای کردها رو به فراموشی رفت.
در سال های پایانی عمر جلال طالبانی رابطه او با حکومت ایران و همچنین دولت ترکیه دیگر برای کسی پوشیده نبود این روابط از نظر بسیاری از کردهای ملی گرا شخصیت و پرستژ این رهبر ملی را زیر سوال مییرد هر چند در زمان حیاتش هیچ سیاست مدار بلندپایه کرد به صورت علنی بر علیه مواضع او موضع قاطعی  نگرفت اما در جمع مردم کرد این روابط جلال طالبانی او را به حاشیه رانده بود.
در کنار این ها نباید رقیب دیرنه جلال طالبانی و حزبش را یعنی حزب مسعود بارزانی پارت آزادی کوردستان را نباید نادیده گرفت حزب و طرفداران مسعود بارزانی به نسبت هواداران جلال طالبانی بسیار بیشتر بوده و نقش تعیین کننده تری در روابط اقلیم کوردستان و دیگر کردها با جهان خارج را داشته و دارند.
رقابت بین این دو حزب کردی به علت پایگاه آزادی خواهانه و ملی گرایانه حزب پارتی مسعود بارزانی جلال طالبانی را بیش از پیش به انزوا رانده بود.
اما آنچه که بیش از پیش نقش طالبانی را در بین کردها کمرنگ تر میکرد رسانه های بود که حزب پارتی در دست داشت و همچنین بیشتر سیاست مداران نام آشنای کرد طرفدار مسعود بارزانی بودند.
هر چند در زمان حیات جلال طالبانی کمتر به صورت علنی اتهامات علی او مطرح میشد اما اتهامتی مثل مزدوری بیگانه پرستی و حتی خاک فروشی هم در اواخر عمر جلال طالبانی از طرف حزب پارتی و بسیاری از کردها به او زده میشد.
اما تیر خلاصی که بر پیکر این قهرمان ملی کرد خورد تا او را یک شبه از یک ابر سیاست مدار ملی به یک خائین تبدیل کند نقش انتخاباتی بود که در سال۲۰۱۷برگزار شد.
 همه‌پرسی برای استقلال   کردستان عراق با وجود رای اکثریت کردها به جدایی از عراق به علت مخالفت دولت نوری مالکی و حکومت مرکزی عراق مانع از به ثمر نشستن این انتخابات شد.
در کنار عراق دولت های ترکیه و ایران و حتی آمریکا هم از مواضع دولت عراق برای مخالفت با حدایی مردستان حمایت کردند.
چیزی که در این میان جلال طالبانی را از نظر کوردها به عقب راند مواضع او در قبال این انتخابات بود هر چند که در آن زمان جلال طالبانی در کما بود و روزهای آخر عمرش را سوری میکرد اما حزب او موضع قاطعی برای جدایی کردستان نگرفت.
اتحادیه میهنی کردستان برخلاف مسعود بارزانی به طور سنتی مناسبات حسنه‌ای با ایران و گروه‌های شیعه مورد حمایت تهران دارد که هم اکنون قدرت را در بغداد در دست دارند.
همه‌پرسی استقلال کردستان در زمانی برگزار شد که جلال طالبانی از سلامت کافی برای اظهار نظر در مورد آن برخوردار نبود و مشخص نیست که به این همه‌پرسی چه واکنشی نشان می‌داد.اما حزب اتحادیه میهنی کردستان، که رهبری آن در دست طالبانی بود، از این همه‌پرسی حمایتی نه چندان مشتاقانه به عمل آورده است.
و همین امر یاعث شد که بسیاری از کوردها این برخورد سرد حزب جلال طالبانی با همه پرسی را نتیجه سیاست های جلال طالبانی بدر یک دهه گذشته قبل از همه پرسی بدانند روابطی که گمان میرفت جلال طالبانی بیش از پیش به ایران و ترکیه نزدیک شده بود و این باعث شده بود این رهبر ملی کرد بعد از سال ها مبارزه و طرفداری میلیون ها کرد جایگاه خود را از دست بدهد.
حالا که بیش از پنج سال از مرگ جلال طالبانی گذشته است میراث او هر چند شاید در کتاب های تاریخی کرد بسیار گران بها به نظر برسد اما گویا میراث طالبانی ها امروز چیزی به جز یک حزب ضعیف که دیگر قدرت و پشتوانه گذشته را ندارد چیز دیگری نباشد.
و سوالی که امروز شاید در خصوص جلال طالبانی جالب توجه باشد این است که آیا او حق زحمات خود را گرفت یا از یک رهبر بلند پایه به شخصیتی فراموش شده تبدیل شده است.

 

امید سلیمانی نویسنده و روزنامه نگار
تحلیل گر مسائل خاورمیانه
عضو کانون نویسندگان
نویسنده سه کتاب در ایران
و کتاب جدید ده فرمان در دمکراسی که به تازگی منتشر شده است 

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)