چالشهای بیماران در ایران: تأثیر بیکفایتی دولت بر سلامت و زندگی
ناتوانی و بیکفایتی ساختاری دولت و حکومت ایران در مدیریت اقتصادی، بهویژه در حوزه سلامت، بار سنگینی بر دوش بیماران گذاشته است. حذف ارز ترجیحی نمونهای از این ناتوانی است. این اقدام منجر به افزایش چشمگیر قیمت دارو و تجهیزات پزشکی شد و هزینههای درمانی را برای بیماران چند برابر کرد. نظام ناکارآمد تخصیص ارز، وضعیت مالی بیماران را بحرانی کرده است.
تنها در بخش دارو، سالانه حدود ۲ میلیارد یورو ارز ترجیحی مصرف میشود. این میزان امروز با نرخ ۲۸۵۰۰ تومان، حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان هزینه دارد. این رقم همان ۲ میلیارد یورویی است که پیشتر با نرخ ۴۲۰۰ تومان تأمین میشد. این تغییر، فشار سنگینی بر زنجیره تأمین دارو و تجهیزات پزشکی وارد کرده است. در نهایت این فشار به بیماران منتقل میشود.
زمزمههای حذف ارز ترجیحی از سال ۱۴۰۳ مطرح شد. در ابتدای سال ۱۴۰۴، ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی برای واردات دارو و تجهیزات پزشکی حذف شد. نرخ جدید ۲۸۵۰۰ تومانی برای آن تعیین گشت. این تغییر در سیاست ارزی با هدف مدیریت منابع و بهینهسازی یارانهها صورت گرفت. اما نتیجه آن افزایش قیمت دارو برای بیماران بود.
پس از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، قیمت اقلام وارداتی پزشکی تا ۷ برابر افزایش یافت. کالاهای تولید داخل نیز حدود ۵ برابر گران شدند. این جهش قیمت، فشار مضاعفی بر تولیدکننده و واردکننده تحمیل کرد. ناهماهنگی سازمان غذاودارو با سازمانهای بیمهگر پایه نیز مزید بر علت شده است. این ناهماهنگی، منجر به افزایش ناگهانی هزینهها برای بیماران شد.
در حال حاضر، سهم پرداختی بیماران از جیب گاهی به ۷۰ تا ۸۰ درصد میرسد. این در حالی است که طبق قانون، این سهم باید حدود ۳۰ درصد باشد. این افزایش بار مالی، فشار زیادی بر بیماران وارد میکند.
در سال ۱۴۰۳، مبلغ ۳ میلیارد و ۱۵۳ میلیون دلار برای واردات دارو، مواد اولیه و تجهیزات اختصاص یافت.
کاهش حدود ۳۲ درصدی اختصاص ارز در ۲ماهه اول ۱۴۰۴ به نسبت بازه زمانی مشابه سال قبل
در دو ماهه ابتدای سال ۱۴۰۴، بانک مرکزی ۳۵۸ میلیون دلار ارز برای واردات دارو و تجهیزات پزشکی تأمین کرده است. این میزان در مقایسه با سال ۱۴۰۳، کاهش چشمگیری دارد.
اگر مبلغ سال ۱۴۰۳ را بر ۶ تقسیم کنیم (میانگین تخصیص دو ماهه)، مبلغی معادل ۵۲۵.۵ میلیون دلار به دست میآید.
بنابراین، تخصیص ارز در دو ماهه ابتدای ۱۴۰۴، حدود ۱۶۷.۵ میلیون دلار کمتر از میانگین دو ماهه سال قبل بوده است. این کاهش تخصیص ارز به معنی کمبود بیشتر برای بیماران است.
صنعت دارو زیر فشار خاموشیها، نوسانات شدید ارز و کمبود سرمایه در گردش است. بسیاری از واحدهای تولیدی عملاً تنها دو روز در هفته امکان تولید دارند.
این وضعیت فشار اقتصادی سنگینی بر تولیدکنندگان وارد میکند. صنایع دارویی و تجهیزات پزشکی، عمدتاً واحدهای کوچک و خصوصی هستند. حدود ۱۹۰۰ واحد در حوزه تجهیزات پزشکی و ۵۰۰ واحد در تولید دارو فعالند.
این مجموعهها توان خرید مولدهای برق پرقدرت را ندارند. این مشکل به طور مستقیم بر بیماران تأثیر میگذارد.
فرآیند تولید دارو یا تجهیزات حساس پزشکی قابل توقف نیست. قطع برق در میانه تولید، کل خط را از کار میاندازد. این امر خسارات میلیاردی به واحدهای کوچک وارد میکند.
گاهی یک قطعی برق، زیان مالی بزرگی به دنبال دارد. برخی واحدها مجبورند با دو شیفت کار کنند، اما این راهکار هم کافی نیست. این اختلالات، تأمین دارو برای بیماران را به خطر میاندازد.
پس از حذف ارز ترجیحی، هزینه تامین مواد واسطهای و مصرفی در تولید تجهیزات پزشکی تا ۷ برابر افزایش یافت. برخی اقلام از نرخ ۴۲۰۰ به ۷۰ هزار تومان رسیدهاند.
این افزایش در حالی رخ میدهد که سرمایه در گردش بسیاری از تولیدکنندگان ثابت مانده یا کاهش یافته است. این موضوع بقای تولید را تهدید کرده و دسترسی بیماران به دارو را دشوار میسازد.
دولت، بیمهها، و… در حاکمیت ملایان، همه علیه بیماران!
سالانه حدود ۳.۵ میلیارد دلار دارو و تجهیزات پزشکی وارد میشود. با احتساب مواد اولیه و ماشینآلات، این عدد به ۴ تا ۴.۵ میلیارد دلار میرسد.
در شرایط فعلی، هزینه نهایی تولید تجهیزات پزشکی به شدت افزایش یافته است. به عنوان مثال، وسیلهای که پیشتر با ۲ میلیون تومان عرضه میشد، اکنون با سهم وارداتی نزدیک به ۱۹ میلیون تومان قیمتگذاری میشود. این بار مالی سنگین به دوش بیماران میافتد.
حتی اگر بیمهها بخشی از این هزینه را پوشش دهند، پرداخت نزدیک به ۲ میلیون تومان از سوی بیماران فشار زیادی وارد میکند. تجهیزات جراحی خاص، نمونه بارز این فشار اقتصادی است.
در سال گذشته، در قالب طرح «دارویار» حدود ۷۵ هزار میلیارد تومان تخصیص داده شد. این رقم در سال پیش از آن، حدود ۳۴ هزار میلیارد تومان بود. با وجود این رشد، این رقم با توجه به افزایش نرخ ارز، پاسخگوی نیاز بیماران نیست.
در سال جاری، کل یارانه دارو و تجهیزات پزشکی به حدود ۸۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. اما این مبلغ همچنان کفایت نمیکند. همین موضوع باعث نارضایتی شدید مردم شده است.
این نارضایتی در داروخانهها و مراکز درمانی کاملاً قابل مشاهده است. کمبود نقدینگی در بخش تجهیزات پزشکی و دارو بسیار جدی است و بیماران از این وضعیت آسیب میبینند.
بیمارستانهای دولتی، مراکز درمانی نیروهای مسلح و سازمان تامین اجتماعی همگی با مشکل کمبود نقدینگی مواجهند. پس از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، قیمت اقلام وارداتی پزشکی تا ۷ برابر افزایش یافت.
ناتوانی حکومت ایران در مدیریت منابع ارزی و تأمین نقدینگی، بیماران را با افزایش هزینههای درمان و کمبود دارو مواجه کرده است. ادامه این روند، سلامت عمومی را به خطر میاندازد.
[کمبود و گرانی دارو و رقص مرگ بیماران در دایره نگاه مردم]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.