اینترنت طبقاتی: طرحی برای محدودیت سانسور و تشدید شکاف دیجیتال
در روز سهشنبه، ۲۴ تیر ۱۴۰۴، «شورای عالی فضای مجازی» به ریاست «مسعود پزشکیان» طرح اینترنت طبقاتی و ملی را تصویب کرد. زیرساختهای این طرح از دوره «حسن روحانی» و وزارت «محمدجواد آذری جهرمی» آغاز شده بود.
پزشکیان در رقابتهای انتخاباتی وعده «اینترنت جهانی و آزاد» برای همه را داده بود. همچنین وی قول رفع فیلترینگ را داد. این وعدهها برخی را با او همراه کرد. اما با تصویب این طرح، وعدههای وی محقق نخواهند شد. این طرح محدودیتهای جدیدی در دسترسی به اینترنت ایجاد میکند.
در ۲۵ تیر ۱۴۰۴، پس از انتشار خبر دسترسی خاص به اینترنت آزاد، «فاطمه مهاجرانی»، سخنگوی دولت، آن را تکذیب کرد. او در «ایکس» این اخبار را «غلط» خواند. «مهاجرانی» نوشت: «دولت بر اینترنت آزاد، فراگیر و باکیفیت برای همه مردم تاکید دارد.
مصوبه روز سهشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۴ شورای عالی فضای مجازی هیچ ارتباطی با محدودسازی اینترنت ندارد.»
این اظهارات در حالی مطرح شد که او قبلاً گفته بود: «طبیعتاً اگر خبرنگاری نیاز دارد اینترنت او اینترنت آزادتری باشد باید به او داد. امور را نمیتوانیم متوقف کنیم تا موضوعات اساسیمان حل شود.» این گفتهها واکنشهای بسیاری را در بین رسانهها و فعالان مجازی در پی داشت.
اینترنت طبقاتی به معنای دسترسی گروههای خاص، با مجوز حکومت ایران، به سطحی از اینترنت است. مردم عادی به این سطح دسترسی نخواهند داشت.
این طرح اولین بار در آبان ۱۳۹۸، حین اعتراضات اجرا شد. در آن زمان، حکومت ایران اینترنت را کاملاً قطع کرده بود. اما «محمدجواد آذری جهرمی» دسترسی بدون فیلتر را برای برخی روزنامهنگاران فراهم کرد.
اینترنیت طبقاتی یادآوری قلعه حیوانات است
امیر رشیدی، محقق امنیت شبکه، این طرح را بسیار مخرب میداند. او میگوید: «چنین طرحی یادآور چیزهاییست که در کتاب درخشان قلعه حیوانات جرج اورول همه ما خواندهایم. این که همه برابرند اما بعضیها برابرترند.»
به گفته او، این کار کنترل کامل بر بازار فیلترشکنها و نظارت بر کاربران را ممکن میسازد. این نوع اینترنت طبقاتی حقوق بنیادین بشر را نقض میکند. این رانت و فساد، شکاف اقتصادی در حکومت ایران را تشدید مینماید. برخی قادر به فعالیتهای اقتصادی هستند، در حالی که دیگران محروم میمانند. این موضوع میتواند کسبوکارهای آنلاین را نابود کند.
با گذر زمان، حکومت ایران ممکن است امکان خرید و فروش این دسترسیها را فراهم کند. این امر دریچهای جدید به روی رانت و فساد خواهد گشود.
در آبان ۱۳۹۸، همزمان با سرکوب شهروندان، بهرهمندان از اینترنت رانتی روایت حکومت ایران را منتشر میکردند. آنها اعتراضات را به «غارت فروشگاهها» و «شورش گرسنگان» تقلیل میدادند. در دی ۱۳۹۸، پس از ساقط شدن هواپیمای اوکراینی، این افراد دوباره روایت حکومتی را تکرار کردند.
اکنون، پس از جنگ ۱۲ روزه، کسبوکارهای اینترنتی در رکود کامل قرار دارند. زیرساختهای بانکی و مالی آسیب دیدهاند. اختلال جیپیاس نیز مشکلات فراوانی ایجاد کرده است. در چنین شرایطی، طرح جدید اینترنت طبقاتی برای بهرهبرداری از رانت تصویب شده است.
بر اساس گزارشها، شورای عالی فضای مجازی آییننامه اجرایی کمیته تسهیل فعالیت کسبوکارهای دیجیتال را تصویب کرد.
وعده و شعار و در عمل هیچ!
«فاطمه مهاجرانی» ادعا کرد هدف آن «تسهیل فعالیت کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال» است. این شامل حوزههای پولی، مالی، بانک، بیمه و حملونقل میشود. او بیان کرد این اینترنت به نفع کارآفرینی و ارائه خدمات بهتر برای مردم خواهد بود.
«امیر سیاح»، سرپرست معاونت اقتصادی مرکز ملی فضای مجازی، گام اول اجرای این طرح را بازگشایی آیپی برخی کسبوکارها دانست. او افزود: «اینترنت تفکیکی با هدف حمایت از رشد اقتصاد دیجیتال» اجرا خواهد شد.
اما به نظر میرسد هدف اصلی، محدود کردن گردش آزاد اطلاعات در حکومت ایران است. این کار از طریق برقراری دائمی «اینترنت ملی» برای سایر شهروندان دنبال میشود.
معاون اول «پزشکیان»، در ۲۵ تیر ۱۴۰۴، تاکید کرد جنگ ۱۲ روزه را جنگ فناوریها و جنگ نرم بوده است. به همین دلیل، نیاز به آسیبشناسی جدی عملکرد در این حوزه را مطرح کرد.
اینترنت ملی از دوران «محمود احمدینژاد» آغاز شده است. این شبکه تاکنون چندین بار به صورت آزمایشی در موقعیتهای حساس اجرا شده است. آخرین بار، همزمان با جنگ ۱۲ روزه، اینترنت جهانی برای بیش از ۳ روز قطع و همه چیز بر بستر اینترنت ملی فعال بود.
با اعلام رسمی بهرهمندی گروههای خاص از اینترنت طبقاتی، واکنشهای زیادی از سوی فعالان و روزنامهنگاران مطرح شد. مخالفان میگویند «آزادی اینترنت» و «رفع فیلترینگ» از شعارهای اصلی انتخاباتی «پزشکیان» بود.
برخی منتقدان، اصلاحطلبان قلابی را نیز به نقد کشیدند. آنها میگویند این طیف پیشتر مخالف اینترنت طبقاتی بودند. اما اکنون، برای منافع شخصی، بستر آن را فراهم میکنند.
مردم را از رئیسی و جلیلی میترساندند پزشکیان بدتر است
وحید فرید، برنامهنویس، نوشت: «حالا که بحث اینترنت طبقاتی جدی شده و دولت در تلاش است تا این تبعیض را جاری و عموم را از اینترنت محروم کند، جا دارد یادآوری کنم که ما تاکنون دو دوره قطعی کامل اینترنت داشتیم که هردو در دولتهای اصلاحطلبان قلابی بود (آبان ۱۳۹۸ و جنگ ۱۲ روزه)؛ یعنی دولت اصولگرا در اوج اعتراضات ۱۴۰۱ هم اینترنت را بهطور سراسری قطع نکرده بود.»
پژمان موسوی، خبرنگار، نوشت: «با وقاحت از اینترنت داخلی دفاع میکنند همانها که ملت را از رئیسی و جلیلی میترساندند.»
او همچنین در پستی دیگر، به وعده اینترنت آزاد برای «خبرنگاران» اشاره کرد. موسوی نوشت: «بنویسید اینترنت آزاد برای خبربیارها! خبرنگار اگر خبرنگار باشد و روزنامهنگار اگر روزنامهنگار، مطمئن باشید نه خودش اینترنت طبقاتی را قبول خواهد کرد نه اساسا حاکمیت به او اینترنت آزاد خواهد داد… استقلال و شرافت، بها دارد.»
«نیما اکبرپور»، روزنامهنگار فناوری، در «ایکس» نوشت: «قصابان اینترنت مشغول کارند!»
مهدی یراحی، خواننده، در حساب «ایکس» خود نوشت: «اینترنت طبقاتی جایزه پزشکیان است به حامیانش. رانتی دیجیتالی به پاس پشتیبانی از رئیسجمهوری صوری.»
شهابالدین حسینی، پژوهشگر اینترنت، در «ایکس» نوشت: «از این به بعد با هر کسی اینترنت طبقاتی میگیره، نه هموطنیم و نه همراه. ما خیلی وقته ازتون جدا شدیم؛ در فکر، در نگاه به آزادی، در معنی وطن، ولی از امروز دیگه حتی در درد هم باهاتون شریک نیستیم. وای به روزی که بخواد از ما انتظار همدلی داشته باشید.»
[اینترنت طبقاتی دستاورد نوین عدالت ولایی!]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.