جانشین حسین سلامی فرمانده سپاه پاسداران، محمد پاکپور کیست؟

به دنبال معدوم‌شدن حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، خامنه‌ای سرلشکر پاسدار محمد پاکپور، فرمانده سابق نیروی زمینی سپاه را به عنوان فرمانده جدید سپاه پاسداران گماشت. محمد پاکپور کیست و چه سابقه‌ای در سرکوب مردم ایران دارد؟

سرلشکر پاسدار محمد پاکپور، متولد سال ۱۳۴۰ در اراک، اکنون به‌ عنوان فرمانده کل سپاه پاسداران گماشته شده است. این انتصاب پس از معدوم‌شدن حسین سلامی صورت گرفت.

پاکپور در سال‌های نخست پس از انقلاب ۱۳۵۷، نقشی مستقیم و مهم در سرکوب مردم کردستان داشت. او در طول جنگ ایران و عراق نیز از اعضای فعال سپاه پاسداران بود و فرماندهی یگان زرهی سپاه را بر عهده داشت.

پس از پایان جنگ، پاکپور در سمت‌های گوناگونی خدمت کرده است. او فرمانده قرارگاه نصرت، معاون عملیات سپاه پاسداران، فرمانده لشکر ۸ نجف و فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا بوده است. همچنین ریاست ستاد نیروی زمینی سپاه را نیز بر عهده داشت. از سال ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۴، به مدت ۱۶ سال، فرماندهی نیروی زمینی سپاه را بر عهده داشت. این سابقه طولانی نشان از سوابق سرکوب محمد پاکپور در ساختار نظامی حکومت ایران دارد.

محمد پاکپور، به‌عنوان یکی از فرماندهان اصلی و ارشد سپاه پاسداران در بیش از یک دهه اخیر، در نقض جدی و فاحش حقوق بشر مشارکت مستقیم داشته است. او در مقام فرمانده کل نیروی زمینی سپاه پاسداران، مسئول نقض حق اعتراض شهروندان بود. به‌ویژه در جریان اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸، نیروهای تحت فرمان او در سرکوب خشونت‌بار معترضان مشارکت کردند.

مسئولیت محمد پاکپور در کشتار آبان ۱۳۹۸

محمد پاکپور در مقام فرمانده کل نیروی زمینی سپاه پاسداران، مسئولیت مستقیم در کشتار و سرکوب خشونت‌بار اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در حکومت ایران را بر عهده دارد.

نیروهای تحت فرمان محمد پاکپور در این سرکوب و نقض حقوق شهروندان نقش اساسی ایفا کردند. او در نظارت بر عملکرد نیروهای خود، به‌ویژه گردان‌های امنیتی امام علی، مسئولیت داشت.

این گردان‌ها در سرکوب و تیراندازی به معترضان در اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ که به کشته شدن صدها نفر در سراسر حکومت ایران منجر شد، نقش مستقیم داشتند.

سپاه پاسداران در ۲۷ آبان همان سال، با انتشار بیانیه‌ای از «برخورد قاطع با اقدامات مخل آسایش» خبر داد. گزارش‌های غیرقابل‌انکاری نیز از مشارکت نیروهای سپاه پاسداران در سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در حکومت ایران وجود دارد.

حسین سلامی، فرمانده کل معدوم سپاه پاسداران، نیز در آذر ماه ۱۳۹۸ با «اغتشاشگر» خواندن شهروندان مشارکت‌کننده در اعتراضات آبان، مشارکت سپاه در سرکوب اعتراضات را تأیید کرده بود.

محمدرضا یزدی، فرمانده سپاه محمدرسول‌الله تهران، نیز در آذر ۱۳۹۸ در مورد کشته شدن معترضان توسط مأموران سپاه، با تأیید تلویحی آن گفته بود: «این مورد در حال بررسی است. در وضعیت کنونی امکان تأیید یا تکذیب این موضوع نیست.»

قرارگاه‌های منطقه‌ای ۱۰ گانه سپاه پاسداران، شامل قرارگاه منطقه‌ای کربلای جنوب، قرارگاه مدینه و به‌ویژه قرارگاه ثارالله تهران، تا کنون زیر نظر نیروی زمینی سپاه پاسداران و به فرماندهی محمد پاکپور اداره می‌شدند.

همچنین سپاه‌های استانی مانند سپاه ولی‌عصر خوزستان که نیروهایشان در سرکوب اعتراضات مشارکت مستقیم داشتند، تحت فرماندهی او بودند.

به‌عنوان نمونه در استان خوزستان، نیروهای سپاه استانی ولی‌عصر برای سرکوب معترضان، اقدام به استفاده از سلاح‌های سنگین، خودروهای زرهی و تانک کردند. روایت‌های منتشرشده حاکی از آن است که در برخی مناطق ماهشهر، مانند منطقه کوره‌ها یا همان شهرک طالقانی، درگیری‌ها به مانند منطقه جنگی بوده است.

جزئیات کشتار ماهشهر

روزنامه نیویورک‌تایمز در آذر ماه ۱۳۹۸، پس از برقراری دوباره اینترنت در استان خوزستان، گزارشی از جزئیات قتل‌عام صورت‌گرفته توسط نیروهای سپاه در ماهشهر منتشر کرد.

بر اساس این گزارش به نقل از شاهدان عینی، دستکم بیش از ۱۰۰ نفر در جریان اعتراضات ۲۷ آبان ماه، تنها در نیزارهای ماهشهر با شلیک مستقیم گلوله مأموران سپاه پاسداران کشته شدند.

به‌گفته نیویورک‌تایمز، پس از ورود نیروهای سپاه به ماهشهر و اقدام به تیراندازی به سمت معترضان، تعدادی از آنها به نیزارهای اطراف فرار کرده و در آنجا پناه می‌گیرند. اما نیروهای سپاه با مسلسل سنگین «دوشکا» به معترضان پناه‌گرفته در نیزارها شلیک می‌کنند.

آن طور که در گزارش روزنامه نیویورک‌تایمز آمده، مأموران سپاه پس از کشتار معترضان، اجساد آنها را بار کامیون‌های نظامی کرده و با خود می‌برند. تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی از ماهشهر نیز استفاده از خودروهای سنگین زرهی مانند تانک و نفربر و همچنین استفاده از مسلسل دوشکا توسط نیروهای سپاه برای سرکوب معترضان را تأیید می‌کند.

صداوسیمای حکومت ایران خود در ۱۲ آذر ۱۳۹۸، با پخش گزارشی کشته شدن تعدادی از معترضان در نیزارهای ماهشهر را تأیید می‌کند. اگرچه در این گزارش کشته‌شدگان افرادی «اغتشاشگر» و «اشرار» خوانده می‌شوند، اما شلیک گلوله به سمت آنها از سوی نیروهای امنیتی و انتظامی مورد تأیید قرار می‌گیرد.

در گزارش تحقیقی شبکه تلویزیونی فرانسه ۲۴ که با استفاده از تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی از کشتار ماهشهر تهیه شده، تیراندازی نیروهای سپاه با استفاده از مسلسل دوشکا به سمت نیزارها به‌وضوح دیده می‌شود.

آمار قربانیان و مسئولیت محمد پاکپور

تعداد دقیق معترضان کشته‌شده در ماهشهر در جریان اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸ مشخص نیست و آمارهای متفاوتی از آن ارائه شده است. نیویورک‌تایمز به‌نقل از یک روزنامه‌نگار محلی، تعداد کل معترضان جان‌باخته در ماهشهر را ۱۳۰ نفر اعلام کرده است.

بنا بر اعلام رویترز و سازمان مجاهدین خلق حکومت ایران در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸، حداقل ۱۵۰۰ نفر از معترضان با شلیک مستقیم گلوله مأموران نظامی، انتظامی و امنیتی از جمله نیروی زمینی سپاه پاسداران به فرماندهی محمد پاکپور کشته شدند. دستکم ۲۳ تن از آنها کودکان زیر ۱۸ سال بوده‌اند.

عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر وقت کشور، خود در خرداد ماه ۱۳۹۹ اعلام داشت دستکم ۸۰ درصد از کشته‌شدگان با گلوله سلاح‌های سازمانی نیروهای امنیتی و انتظامی حکومت ایران کشته شده‌اند. محمد پاکپور به‌عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه در قبال این کشتار مسئولیت دارد.

نقش پاکپور در کشتار کولبران و سوخت‌بران

محمد پاکپور همچنین به‌عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران، در برابر کشتار سوخت‌بران و کولبران توسط نیروهای مرزی سپاه مسئول است. گزارشات فراوانی از شلیک نیروهای مرزبانی سپاه پاسداران به کولبران و سوخت‌بران و قتل آنها وجود دارد.

این نیروها مستقیماً تحت فرماندهی نیروی زمینی سپاه و محمد پاکپور قرار دارند. شلیک به سوخت‌بران و کولبران امری است که به‌صورت هفتگی و حتی روزانه گزارش می‌شود و کماکان در حال حاضر نیز ادامه دارد.

در ۴ اسفند ماه ۱۳۹۹، نیروهای مرزبانی سپاه پاسداران در شهرستان سراوان استان سیستان و بلوچستان، پس از آنکه با تجمع تعدادی از شهروندان مقابل قرارگاه سپاه سراوان روبرو شدند، اقدام به تیراندازی مستقیم به شهروندان حاضر در تجمع کرده و دستکم ۱۰ نفر از آنها را به قتل رساندند.

این کشتار پس از آن روی داد که مرزبانی سپاه سراوان به‌طور ناگهانی اقدام به مسدود کردن مسیر عبور شماری از سوخت‌بران کرد. آنها نیز به‌نشانه اعتراض در برابر قرارگاه سپاه تجمع کرده و خواستار بازگشایی مسیر عبوری خود بودند.

بر اساس گزارش‌ها، یحیی گنگوزهی، عبدالرحمن شهرسان زهی، عبدی شهرسان زهی، سلمان شهرسان زهی، رحمان‌بخش دهواری، عبدالوهاب دامنی، انس صاحب‌زاده، عبدالغفور توتازهی، محمد میربلوچ‌زهی و محمد نصرت‌زهی افرادی هستند که در اثر تیراندازی نیروی زمینی سپاه سراوان به فرماندهی احمد مالدار جان خود را از دست دادند. همچنین ۵ نفر دیگر در اثر تیراندازی‌ها مجروح شدند.

شهروندان سراوانی در اعتراض به این کشتار، ۵ اسفند ۱۳۹۹ در مقابل فرمانداری این شهر دست به تجمع زدند که این تجمع نیز با خشونت از سوی نیروی زمینی سپاه سراوان سرکوب می‌شود. تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد در اثر شلیک گلوله‌های ساچمه‌ای به سمت تجمع‌کنندگان، تعدادی از آنها مجروح می‌شوند. نیروهای مرزبانی سپاه پاسداران علاوه بر سوخت‌بران، کولبران را نیز هدف قرار می‌دهند.

تهدیدات منطقه‌ای و مواضع محمد پاکپور؛ بلوف یا واقعیت؟

در مهر ۱۴۰۰، محمد پاکپور تهدید کرد که حکومت ایران، احزاب و گروه‌های کردی مخالف حاکمیت ملایان در عراق را «تهدید تروریستی» می‌داند. او اعلام داشت: «در صورت انفعال مسئولان عراق، پایگاه‌های این گروه‌ها و احزاب منهدم خواهد شد.» پاکپور همچنین در مورد رویارویی نظامی ملایان با آمریکا اعلام داشته بود که آنها «در جنگ نظامی نیز توان رویارویی و مقابله با حکومت ایران را ندارند.»

سابقه سرکوب پاسدار محمد پاکپور عبارت است از:

فرمانده یگان زرهی سپاه

فرمانده قرارگاه نصرت

معاون عملیات سپاه پاسداران

فرمانده لشکر ۸ نجف سپاه پاسداران

فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا سپاه پاسداران

رئیس ستاد نیروی زمینی سپاه پاسداران

تا اردیبهشت ۱۳۸۸ معاون عملیات سپاه پاسداران

اردیبهشت ۱۳۸۸ تا خرداد ۱۴۰۴ فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران

از خرداد ۱۴۰۴ فرمانده کل سپاه پاسداران

محمد پاکپور به دلیل عملکرد ضد حقوق بشری خود، از جمله مشارکت در سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸، در ۲۳ فروردین ۱۴۰۰ در لیست تحریم‌های حقوق بشری اتحادیه اروپا قرار گرفت.

پیش از آن نیز در تاریخ ۳ تیر ۱۳۹۸، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده محمد پاکپور را به دلیل نقشش در سرکوب مردم سوریه به لیست تحریم‌های خود افزود. بر اساس این تصمیم، دارایی‌های پاکپور در خاک آمریکا یا در کنترل شرکت‌ها و بانک‌های آمریکایی در هر کجای جهان مسدود و ورود وی به آمریکا ممنوع شده است.

با این تبیین از سوابق سرکوب، محمد پاکپور اکنون به فرماندهی کل سپاه پاسداران گماشته شده است. اما با توجه به وقایع حال حاضر، معلوم نیست سرنوشت وی چه خواهد شد و آیا سرنوشتی مشابه فرمانده پیشین سپاه پیدا خواهد کرد یا نه؟

[حسین سلامی فرمانده کشته شده سپاه پاسداران که بود؟]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)