سرتیپ پاسدار امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده سابق نیروی هوافضای سپاه، در نقض گسترده حقوق بشر مشارکت مستقیم داشته است.

او به ویژه در نقض حق حیات و مرگ غیرنظامیان مسئول است. سرنگونی پرواز مسافربری ۷۵۲ هواپیمایی اوکراین در ۱۸ دی ماه ۱۳۹۸، در دوران فرماندهی امیرعلی حاجی‌زاده صورت گرفت. این حادثه تلخ، منجر به مرگ ۱۷۶ سرنشین هواپیما شد.

امیرعلی حاجی‌زاده به عنوان فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در برابر سرنگونی هواپیمای اوکراینی در دی ماه ۱۳۹۸ مسئول است.

نیروهای تحت امر امیرعلی حاجی‌زاده در ۱۸ دی ماه ۱۳۹۸، هواپیمای مسافری را هدف قرار دادند. این هواپیما دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه خمینی تهران، با دو موشک ساقط شد.

تمامی ۱۷۶ سرنشین این هواپیما در این حادثه جان باختند. سرنگونی این هواپیما تنها ساعتی پس از حمله موشکی سپاه پاسداران به پایگاه آمریکایی عین‌الاسد در عراق رخ داد.

انکار و مخفی‌کاری حقیقت توسط امیرعلی حاجی‌زاده

علیرغم سرنگونی هواپیمای اوکراینی توسط موشک‌های پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه، مقامات حکومت ایران تا سه روز آن را انکار کردند. آن‌ها دلیل سقوط را نقص فنی اعلام نمودند.

این در حالی بود که تصاویر و ویدئوهای منتشر شده از محل سقوط هواپیما، نشان‌دهنده اصابت موشک به آن بود. همچنین تصاویری از لحظه برخورد موشک با هواپیما منتشر شده بود.

تنها یک روز پس از حادثه، در ۱۹ دی ماه، مقامات حکومت همچنان سرنگونی با موشک را تکذیب می‌کردند. اما جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، در یک کنفرانس خبری علت قطعی سقوط را اصابت موشک اعلام کرد.

امیرعلی حاجی‌زاده علاوه بر مسئولیت فرماندهی نیروهای ساقط‌کننده هواپیمای اوکراینی، در روند انکار و مخفی نگه داشتن حقیقت نیز مشارکت مستقیم داشته است.

او با وجود اطلاع از دلیل سقوط هواپیما، ساعتی پس از سرنگونی، که خود بعدتر به آن اعتراف کرد، اقدامی نکرد.

در شرایطی که بسیاری از شهروندان ایرانی پیگیر حقیقت بودند، امیرعلی حاجی‌زاده در ۱۹ دی ماه با برگزاری کنفرانس خبری، حمله موشکی به پایگاه عین‌الاسد را جشن گرفت.

امیرعلی حاجی‌زاده در این کنفرانس خبری هیچ اشاره‌ای به سرنگونی هواپیمای مسافری اوکراینی نکرد. او حمله به پایگاه عین‌الاسد را «پیروزی» خواند و درباره موفقیت این عملیات سخن گفت.

سرانجام پس از سه روز انکار و با وجود قطعی شدن سرنگونی هواپیما توسط موشک‌های پدافند سپاه پاسداران، ستاد کل نیروهای مسلح حکومت ایران مسئولیت را پذیرفت. در بامداد ۲۱ دی ماه، این ستاد با انتشار اطلاعیه‌ای، سرنگونی هواپیما را نتیجه «خطای انسانی غیرعمدی» خواند.

اعتراف امیرعلی حاجی‌زاده و عدم پیگرد قضایی

پس از انتشار این اطلاعیه، شبکه خبر صدا و سیمای حکومت ایران کنفرانسی خبری از امیرعلی حاجی‌زاده منتشر کرد.

وی در آن مسئولیت سرنگونی هواپیمای اوکراینی توسط نیروهای تحت امر خود را پذیرفت.

در این گزارش از پیش ضبط شده، امیرعلی حاجی‌زاده اعتراف می‌کند که در همان ساعات اولیه سرنگونی در جریان موضوع قرار گرفته است.

او همچنین فرماندهان ارشدتر را نیز در جریان حادثه قرار داده بود. به گفته او، کاربر پدافند هوایی، هواپیمای مسافربری را با موشک کروز اشتباه گرفته و به آن شلیک کرده است.

علیرغم نقش مستقیم امیرعلی حاجی‌زاده به عنوان فرمانده نیروهای سرنگون‌کننده هواپیمای اوکراینی، و مسئولیت او در برابر این حادثه، دستگاه قضایی حکومت ملایان هرگز او را به عنوان متهم در پرونده قضایی تشکیل شده به رسمیت نشناخته است.

امیرعلی حاجی‌زاده همچنین همزمان با اولین سالگرد سرنگونی هواپیمای اوکراینی در دی ماه ۱۳۹۹، در یک گزارش مفصل تلویزیونی شرکت کرد. او در این برنامه، بدون اشاره به سرنگونی هواپیما، ۱۸ دی ماه (روز سرنگونی هواپیما و حمله موشکی به پایگاه عین‌الاسد) را «یوم‌الله و روز پیروزی بزرگ» خواند.

در واکنش به این گزارش، خانواده جانباختگان به شدت اعتراض کردند. آن‌ها امیرعلی حاجی‌زاده را مسئول اصلی سرنگونی هواپیمای اوکراینی دانسته و از او شکایت کرده‌اند. اما با وجود تلاش‌های آنان، او هیچگاه تحت پیگرد قرار نگرفت.

[علت برکنار نشدن حاجی‌زاده بعد از سرنگونی هواپیمای اوکراینی چه بود؟]

سوابق و قربانیان مرتبط با امیرعلی حاجی‌زاده

سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر امیرعلی حاجی‌زاده عبارت است از:

۱۳۵۹: عضویت در سپاه پاسداران.

۱۳۸۵ تا مهر ۱۳۸۸: فرمانده پدافند هوایی سپاه پاسداران.

مهر ۱۳۸۸ تا ۲۳ خرداد ۱۴۰۴: فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران.

وی ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ معدوم شد!

برخی از قربانیان جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر مرتبط با امیرعلی حاجی‌زاده عبارتند از:

ری‌را اسماعیلیون، فاطمه پساوند، آرش پورضرابی، منصور پورجم، ناصر پورشعبان، عایشه پورقادری، شکوفه چوپان‌نژاد، پونه گرجی، سوزان گل‌باباپور، فرید آراسته، روجا آزادیان، ایمان آقابالی، مریم آقامیری، غنیمت اژدری، نیلوفر ابراهیم، بهناز ابراهیمی، سیدمهران ابطحی، اردلان حمیدی، کامیار احمدی، منصور اصفهانی، میترا احمدی، رامتین احمدی، ارشیا ارباب بهرامی، اوین ارسلانی، مهدی اسحاقیان، محمدحسین اسدی لاری، زینب اسدی لاری، امیر اشرفی، شاهرخ اقبالی، شهزاد اقبالی، پریسا اقبالیان، محمدمهدی ایاسی، سیدمهدی امامی، سوفی امامی، روجا امیدبخش، مهسا امیرلیراوی، آلما اولادی، امیرحسین اویسی، عسل اویسی، مهربان بدیعی، نگار برقعی، سمیرا بشیری، محمدامین بیروتی، محمدامین جبلی، پدرام جدیدی، السا جدیدی، شادی جمشیدی، حمیدرضا جوادی اصل، کیان جوادی اصل، بهاره حاج‌اسفندیاری، صدف حاجی‌آقاوند، مهدیه حاجی‌قاسمی، پارسا حسین‌نژاد، زهرا حسنی سعدی، سحرناز حق‌جو، سارا حمزه‌ای، حدیث حیات‌داوودی، فروغ خادم، دلارام داداش‌نژاد، مژگان دانشمند، سام ذکایی، نسیم رحمانی‌فر، سیدژیوان رحیمی، رزگار رحیمی، نیلوفر رزاقی، شهاب رعنا، آراد زارعی، مایا زیبایی، کسری ساعتی، محمدحسین ساکت، حمیدرضا ستاره‌کوکب، ساجده سرائیان، سارا سعادت، صبا سعادت، امیرحسین سعیدی‌نیا، پانیذ سلطانی، راحله سلمانی‌زاده، شیدا شادخو، مسعود شاطرپور، الوند صادقی، سهند صادقی، میرمحمدمهدی صادقی، آتیسا صادقی، محمد صالحه، نیلوفر صدر، سیدنوژن صدر، ندا صدیقی، پگاه صفرپور، محسن صلاحی، سعید طهماسبی، دریا طوقیان، محمد عباسپور، مجتبی عباس‌نژاد، محمود عطار، سیاوش غفوری‌آذر، فریده غلامی، آیدا فرزانه، مرضیه فروتن، شکیبا فقاهتی، شریعه فقیهی، فائزه فلسفی، فراز فلسفی، پریناز قادرپناه، ایمان قادرپناه، امیرحسین قاسمی، کیانا قاسمی، میلاد قاسمی، فاطمه قاسمی، امیرحسین قربانی، درسا قندچی، دانیال قندچی، مهدی قوی، معصومه قوی، فاطمه کازرانی، آزاده کاپه، محمدرضا کدخدازاده، محمدرضا کدخدازاده کاشانی، بهاره کرمی‌مقدم، فرشته مالکی، فاطمه محمودی، فیروزه مدنی، امیر مدنی، امیر مرادی، آروین مرتب، سهیلا معصومه، محمد معینی، راستین مقدم، سیاوش مقصودلو، پریا مقصودلو، مریم ملک، سارا ممانی، سیدپدرام موسوی، سیده‌دریا موسوی، سیده‌درینا موسوی، کردیا مولانی، هیوا مولانی، محمدجواد میانجی، فرزانه نادری، الناز نبیئی، مهرداد نقیب‌لاهوتی، زهرا نقیبی، میلاد نهاوندی، غزل نوریان، ارسام نیازی، آرنیکا نیازی، فرهاد نیک‌نام، سهند هاتفی و شهرزاد هاشمی.

نام امیرعلی حاجی‌زاده از تیرماه ۱۳۹۸ در لیست تحریم‌های آمریکا قرار گرفته است. این تحریم به دلیل «نقش‌آفرینی مخرب و دخالت وی در برنامه موشکی تحریک‌آمیز و خرابکاری در کشتی‌های تجاری در آب‌های بین‌المللی» اعمال شده است.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)