کالابرگ، کمک یا تحقیر؟

طرح کالابرگ قرار است به افراد کم‌درآمد کمک می‌کند تا کالاهای اساسی را با تخفیف بخرند. طرحی که از اسفند شروع شد و پیشتر در زمان رئیسی نیز به صورت آزمایشی به اجراء درآمده بود. 

مبلغ کالابرگ برای هر نفر بین ۳۵۰ هزار تومان برای دهک‌های ۴ تا ۷ تا ۵۰۰ هزار تومان برای دهک‌های یک تا سه و تحت پوششین نهادهای حمایتی است. 

منتقدان می‌گویند این مبلغ ناچیز است و کمتر از ۱۳ درصد هزینه‌های غذایی ماهانه یک خانواده را پوشش می‌دهد. 

دولت و مجلس، از جمله مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف، به دلیل ارائه کمک ناچیز متهم به تحقیر دهک‌های فقیر هستند. 

طرح کالابرگ در اسفند ۱۴۰۳ توسط دولت ایران برای حمایت از اقشار کم‌درآمد راه‌اندازی شد. 

این طرح به افراد اجازه می‌دهد تا با استفاده از اعتبار الکترونیکی، کالاهای اساسی مانند برنج، روغن، و شکر را از فروشگاه‌های مشخص‌شده خریداری کنند. 

با این حال، مبلغ ارائه‌شده، که برای هر نفر بین ۳۵۰,۰۰۰ تا ۵۰۰,۰۰۰ تومان است، به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است. 

تحقیقات نشان می‌دهد که این مبلغ برای یک خانواده چهارنفره مبلغ ناچیزی فراهم می‌کند، در حالی که هزینه‌های غذایی ماهانه یک خانواده متوسط حدود ۳۶۲.۸۸ دلار تخمین زده می‌شود. 

این یعنی کالابرگ کمتر از ۱۳ درصد نیازهای غذایی را پوشش می‌دهد، که برای بسیاری از خانواده‌ها کافی نیست. 

نقدها بر این تمرکز دارند که دولت و مجلس، از جمله رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان و رئیس مجلس محمدباقر قالیباف، با ارائه این مبلغ ناچیز، در واقع مردم و به‌ویژه دهک‌های فقیر را تحقیر می‌کنند. 

فقط ۱۱ قلم!

برخی معتقدند این طرح بیشتر جنبه نمایشی دارد و مشکلات اقتصادی عمیق‌تر را حل نمی‌کند. 

یک نکته جالب این است که محدودیت کالابرگ به ۱۱ قلم کالای خاص باعث شده برخی خانواده‌ها مجبور شوند برای نیازهای دیگر هزینه اضافی کنند، که تأثیر برنامه را کاهش می‌دهد. 

طرح کالابرگ، که از اسفند ۱۴۰۳ توسط دولت ایران راه‌اندازی شده، به‌عنوان یک برنامه حمایتی برای کمک به اقشار کم‌درآمد طراحی شده است. 

این طرح با هدف کاهش تأثیر تحریم‌های اقتصادی و تورم بر گروه‌های آسیب‌پذیر جامعه، اعتبار الکترونیکی به افراد ارائه می‌دهد تا بتوانند کالاهای اساسی را از فروشگاه‌های مشخص‌شده خریداری کنند. 

با توجه به اطلاعات موجود، این برنامه در مراحل اولیه خود، از جمله در عید نوروز، اجرا شده و اخیراً بحث‌هایی درباره تداوم آن در تمام ماه‌های سال مطرح شده است. 

بر اساس گزارش‌ها، در مرحله اول که از مارس ۲۰۲۵ شروع شد، به هفت دهک درآمدی جامعه اعتبار تعلق گرفت. 

برای افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی و دهک‌های یک تا سه، مبلغ ۵۰۰,۰۰۰ تومان و برای دهک‌های چهار تا هفت، ۳۵۰,۰۰۰ تومان برای هر نفر اختصاص یافت. 

خانوارها می‌توانند با مراجعه به فروشگاه‌های تعیین‌شده توسط وزارت تعاون، تا سقف ۱۱ قلم کالای اعلامی را خریداری کنند، که شامل اقلامی مانند برنج، روغن، شکر، و محصولات لبنی تخمین زده می‌شود، هرچند لیست دقیق علنی نشده است. 

برای ارزیابی تأثیر این مبلغ، هزینه‌های غذایی ماهانه یک خانواده چهارنفره را بررسی می‌کنیم. 

بر اساس داده‌ها، هزینه ماهانه یک خانواده چهارنفره بدون اجاره در ایران حدود ۱۲۰۹ دلار تخمین زده می‌شود. اگر فرض کنیم ۳۰ درصد این هزینه به غذا اختصاص دارد، هزینه غذایی ماهانه حدود ۳۶۲ دلار خواهد بود. 

کالابرگ، تحقیر، فساد، رانت و…

با این حساب، مبلغ کالابرگ برای یک خانواده چهارنفره در بالاترین سطح تنها ۱۳ درصد این نیاز را پوشش می‌دهد، و در سطح پایین‌تر حتی کمتر، یعنی حدود ۹.۲ درصد. 

این نشان می‌دهد که مبلغ ارائه‌شده برای رفع نیازهای اساسی کافی نیست، به‌ویژه با توجه به تورم بالا در ایران، که در سال بالای ۴۰ درصد گزارش شده و برای برخی کالاها، مانند شکر، تا ۷۶ درصد افزایش قیمت داشته است. 

نقدها بر این طرح عمدتاً بر ناکافی بودن مبلغ و ماهیت نمایشی آن تمرکز دارند. 

منتقدان، از جمله تحلیلگران اقتصادی، معتقدند که دولت و مجلس، به رهبری مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف، با ارائه این مبلغ ناچیز، در واقع مردم و به‌ویژه دهک‌های فقیر را تحقیر می‌کنند. 

به‌عنوان مثال، محمدباقر قالیباف اخیراً اعلام کرده که دولت و مجلس توافق کرده‌اند کالابرگ را به صورت ماهانه ادامه دهند، اما بدون افزایش مبلغ یا گسترش اقلام، این تصمیم به‌عنوان یک اقدام نمایشی دیده می‌شود. 

علاوه بر این، محدودیت به ۱۱ قلم کالای خاص، که شامل اقلامی مانند برنج، روغن، و شکر است، باعث شده برخی خانواده‌ها برای نیازهای دیگر هزینه اضافی کنند. 

این محدودیت، همراه با نیاز به خرید از فروشگاه‌های مشخص‌شده، نگرانی‌هایی درباره کیفیت کالاها و احتمال فساد یا تبعیض در انتخاب این فروشگاه‌ها ایجاد کرده است. 

همچنین، این برنامه ممکن است به کسب‌وکارهای کوچک و مستقل آسیب برساند، زیرا قدرت خرید از طریق فروشگاه‌های دولتی یا وابسته هدایت می‌شود، که می‌تواند رقابت را در بازار کاهش دهد. 

در مقایسه، برنامه‌های دیگر مانند یارانه نقدی، که به همه شهروندان پرداخت می‌شود، تأثیر بیشتری داشته‌اند، هرچند خود این برنامه‌ها نیز به دلیل عدم تعدیل با تورم مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. 

کالابرگ، با هدف‌گیری خاص گروه‌های کم‌درآمد، باید مؤثرتر باشد، اما دامنه محدود آن این پتانسیل را تضعیف می‌کند.

[کالابرگ معیشتی، وعده‌ای خوش‌رنگ اما بی‌اثر!]

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)