یک دلار مساوی با یک میلیون ریال!!!
افزایش قیمت دلار در ایران در سالهای اخیر به یکی از مهمترین دغدغههای اقتصادی مردم تبدیل شده است.
برخلاف سایر کشورهای جهان که نوسانات ارزی را عمدتاً تحت تأثیر عوامل اقتصادی بینالمللی تجربه میکنند، در حکومت ایران این افزایش قیمت دلار بیشتر نتیجه سیاستهای داخلی است.
یکی از مهمترین دلایل این روند، دستکاری عامدانه نرخ ارز توسط حاکمیت برای جبران کسری بودجه است.
سیاست موازنه نرخ ارز و بودجه عمومی، روشی است که کشورها برای کنترل منابع مالی خود از آن استفاده میکند.
چین در زمان دولت اول ترامپ که جنگ اقتصادی دو کشور بالا گرفت از این سیاست استفاده بهینهای کرد.
به این معنا که در زمانهایی که حکومت ایران با مشکلات مالی جدی روبهرو میشود، بهطور عمدی قیمت دلار را افزایش میدهد.
این کار معمولاً در بحبوحه اخبار سیاسی انجام میشود تا توجه عمومی از دلیل واقعی این افزایش منحرف شود.
به این ترتیب، ارز حاصل از صادرات که در اختیار نهادهای حکومتی است، با قیمت بالاتر در بازار عرضه میشود.
در نتیجه، حکومت ایران میتواند منابع مالی بیشتری بهدست آورد و بخشی از کسری بودجه خود را جبران کند.
افزایش قیمت دلار در چنین شرایطی چندین پیامد اقتصادی دارد.
از یک سو، باعث افزایش درآمد ریالی حکومت از محل فروش دلارهای نفتی و غیرنفتی میشود.
از سوی دیگر، موجب کاهش قدرت خرید مردم خواهد شد.
در واقع، این سیاست باعث میشود که ارزش پول ملی کاهش پیدا کند و تورم افزایش یابد.
اما نکتهای که نباید نادیده گرفت، این است که حکومت ایران علاوه بر جبران کسری بودجه، با این اقدام نقدینگی را نیز از بازار جمع میکند.
یک تیر و دو نشان، البته از جیب مردم ایران
کنترل نقدینگی یکی از ابزارهای حکومت برای مهار تورم است، اما اجرای این سیاست به بهای کاهش ارزش پول ملی تمام میشود.
نقش اخبار سیاسی در افزایش قیمت دلار نیز نباید نادیده گرفته شود. یکی از مهمترین عوامل نوسانات ارزی در حکومت ایران، تهدیدهای بینالمللی است.
بهویژه زمانی که دونالد ترامپ در رأس قدرت قرار گرفت، سیاستهای اعلامی او درباره برنامه هستهای حکومت ایران تأثیر مستقیمی بر بازار ارز داشته است.
هر بار که تهدیدهای جدیدی از سوی آمریکا مطرح میشد، قیمت دلار در حکومت ایران افزایش مییافت.
این امر ناشی از نگرانی فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران از آینده روابط بینالمللی حکومت ایران بود.
در چنین شرایطی، مردم و شرکتها برای حفظ ارزش داراییهای خود به خرید دلار روی میآوردند و این روند باعث افزایش تقاضا و در نتیجه، بالا رفتن قیمت آن میشد.
یکی دیگر از عواملی که بر قیمت دلار تأثیر گذاشته، تهدید حکوممت ایران توسط آمریکا به دلیل حمایت حکومت ایران از گروههای شبهنظامی در منطقه، از جمله حوثیهای یمن است.
دونالد ترامپ روز ۲۷ اسفند ۱۴۰۳ در تروث سوشال نوشت: «از این لحظه به بعد هر گلولهای که حوثیها شلیک کنند، به عنوان شلیکی از سمت سلاحها و رهبری ایران تلقی خواهد شد و ایران مسئول آن خواهد بود و دچار عواقب آن خواهد شد. این عواقب وخیم خواهد بود».
این در حالی است که درآمدهای نفتی حکومت ایران به شدت کاهش یافته است. گمرک حکومت ایران درآمد صادرات نفتی نیمه نخست سال را ۲۳ میلیارد دلار اعلام کرد. پس از آن هیچ گزارش رسمی منتشر نشد.
کاهش درآمدهای نفتی و افزایش قیمت دلار
اخیراً عبدالناصر همتی، وزیر پیشین اقتصاد دولت پزشکیان در ایکس نوشت که صادرات ۱۰ ماهه نفتی کشور ۳۰ میلیارد دلار بوده است. این رقم کاهش شدید و ۵۰ درصدی درآمدهای نفتی در نیمه دوم سال را نشان میدهد.
لاجرم درآمدهای بودجهای دولت ناشی از صادرات نفتی، کاهش یافته و در نتیجه سیاست فوقالذکر برای جبران کسری بودجه دوچندان در دستور کار قرار میگیرد.
یعنی باز هم بالابردن نرخ دلار و بستر اخبار و تحولات سیاسی که توجیهی ظاهرا منطقی نیز به مخاطب القاء میکند.
در این شرایط، حکومت ایران به جای اتخاذ سیاستهای اقتصادی پایدار، همچنان به استفاده از روشهای کوتاهمدت مانند دستکاری نرخ ارز برای کنترل اوضاع اقتصادی متوسل میشود.
دستکاری نرخ ارز توسط حکومت ایران نهتنها مشکلات اقتصادی را حل نکرده، بلکه باعث کاهش اعتماد عمومی به بازارهای مالی شده است.
بسیاری از فعالان اقتصادی دیگر نمیتوانند به پیشبینیهای معمول درباره نرخ دلار اعتماد کنند، زیرا این نرخ نه براساس مکانیزمهای عرضه و تقاضا، بلکه تحت تأثیر تصمیمات سیاسی و حکومتی تغییر میکند.
همین موضوع باعث شده است که سرمایهگذاریهای بلندمدت کاهش پیدا کند و نوسانات بازار بیشتر شود.
در چنین فضایی، بسیاری از مردم به خرید دلار به عنوان یک دارایی امن روی آوردهاند، که این امر خود باعث افزایش تقاضا و رشد بیشتر قیمت آن شده است.
در نهایت، باید به این نکته توجه داشت که هرچند اخبار سیاسی و تهدیدهای خارجی بر قیمت دلار تأثیرگذار هستند، اما عامل اصلی افزایش قیمت دلار در حکومت ایران، سیاستهای داخلی و دستکاری نرخ ارز توسط حکومت است.
این سیاست که به بهانههای مختلف اجرا میشود، در نهایت به ضرر اقتصاد و مردم تمام میشود.
[افشاگری نماینده مجلس حکومتی درباره دلایل افزایش قیمت دلار]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.